Sa reqate duhet falur në namazin e Taravijave

Pyetja:

Në kohën e muajit të bekuar të Ramazanit, njerëzit falin namazin e Taravijave. Pyetja ime është: disa falin 11 reqate menjëherë pas namazit të Jacisë, duke pasuar kështu shembullin e Pejgamberit s.a.v.s.; dhe ka prej njerëzve të cilët falin 21 reqate, 10 pas Jacisë dhe dhjetë para Sabahut, dhe pastaj Vitrin. Si është rregulli i Sheriatit në lidhje me mënyrë e faljes së namazit të Taravijave? Ju lutem kini parasysh se disa prej tyre poashtu thonë se praktikimi i Kijam´ul´Lejl para namazit të Sabahut është bidat.All-llahu ju shpërbleftë me të mira, insha All-llah.

Përgjigje:
Falënderimi i takon All-llahut s.v.t..

Namazi i Taravijave është Sunet në bazë të konsensit të muslimanëve, sikurse thotë El-Neveviu r.a. në el-Maxhmu’.

Namazi i Taravijave u nxit nga i Dërguari i All-llahut s.a.v.s., p.sh. ku ai tha:

“ Kush i kalon netët e Ramazanit duke bërë ibadet, duke qenë i bindur në besimin islam, dhe duke pasur qëllim të sinqertë, do t´i falen të gjitha gabimet e tij të mëparshme.” [Transmetojnë el-Buhari, 37; Muslim, 760]

Pra si mund të jetë bidat kur Pejgamberi a.s. na ka nxitur të veprojmë ashtu, dhe muslimanët janë të gjithë të pajtimit se është mustehab!
Ndoshta ka menduar se tubimi në Xhami për të falur namazin e Taravijave është bidat?!.

Kjo poashtu nuk është e saktë, sepse Pejgamberi a.s. ka falur një kohë të gjatë Taravijat me xhemat, pastaj e ndërpreu me qëllim që muslimanët të mos mendojnë se kjo është obligim (farz). Kështu, pas vdekjes së Pejgamberit s.a.v.s. pasi që Shpallja përfundoi, kjo çështje më nuk ishte në pyetje, sepse nuk mund të bëhej e obligueshme (farz) pas vdekjes së Pejgamberit s.a.v.s.. Poashtu, Omeri r.a. mblidhte njerëzit për të falur Taravijat.

Koha e faljes së Taravijave është pas namazit të Jacisë deri në agim. Nuk ka numër specifik të reqateve në namazin e Taravijave, e as që është e lejuar të falen pak apo shumë. Të dy mënyrat e të falurit, të cekura në pyetje, janë të lejuara.
Kjo mund të bazohet në atë që është më e përshtatshme për xhematin e xhamisë, pa marrë parasysh cilës.

Mënyra më e mirë është ajo e cila u vërtetua nga i Dërguari i All-llahut s.a.v.s., e që është se ai asnjëherë nuk ka falur namaz nate, në Ramazan dhe jashtë tij, me më tepër se 11 reqat.
Sheikh ibn Uthejmini ka thënë, pas përmendjes së numrit të reqateve në namazin e Taravijave:

Çështja është e gjërë në spektrin e saj. Nuk lejohet qortimi i askujt se a falë 11 apo 23 reqat, sepse çështja është më e gjërë se kjo , lavdërimi i takon All-llahut s.v.t..

Fataawa el-Sheikh Ibn ‘Uthejmin, 1/407

All-llahu s.v.t. e di më së miri.

Marrë nga: kurandhesunet.net
http://bismilah.kurandhesunet.net/in...d=39&Itemid=26

Rekatët e Teravive

Pyetje: Sa rekate ka namazi i Teravisë?
Përgjigje: Këtu në vendin tone, që pas viteve 90, është bërë shumë i njohur mendimi sipas të cilit namazi i Teravive është i përbërë nga 8 rekatë. Kjo bazuar në hadithin e trasmetuar nga Aishja i cili gjendet tek Buhariu sipas së cilit profeti (a.s.) e ka falur namazin e Teravive me 8 rekatë.
Ky mendim në Shqipëri është i njohur dhe nuk ka nevojë që të zgjatemi shumë. Por ekziston edhe mendimi, i cili është mendimi i shumicës së dijetarëve, se namazi i Teravive është i përbërë nga 20 rekatë.
Këtu do të ndalemi më gjatë dhe do përpiqemi të japim argumentet e dijetarëve të cilët përkrahin këtë mendim.

Hadithet autentike dëshmojnë për 20 rekatët e teravive
Në shkurtoret e mëposhtme do të paraqesim dëshmitë më autentike në mbështetje të pesë shkollave të mendimit Islam, Hanefi, Maliki, Shafi'i, Hanbeli dhe Dhahiri [1], dhe të asaj që është më e rëndësishme se vetë Profeti (paqja qoftë mbi të) si dhe pikëpamja dhe praktika e sahabëve të nderuar (Allahu qoftë i kënaqur pre tyre) është se rekatet e teravive janë 20.
Transmetimet që do të paraqiten këtu, kanë vulën e saktësisë nga të paktën dhjetë dijetarë të dalluar. Hafiz Xhemaludin Zejlai [2] ka shkruar në librin e tij Nasb ur-Ruyah [3] se:
"Bejhekiu ka transmetuar në al-Marifa" [4]
(nëpërmjet zinxhirit të mëposhtëm të transmetimit):
Ebu Tahir al-Fakih, Ebu Uthman al-Basri, Ebu Ahmed Muhamed, Ibn Abdul Uehab, Khalid ibn Mukhalad, Muhamed ibn Xhafer, Jazid ibn Khasifah, Seib ibn Jazid.
Të cilët kana thënë:
"Në kohën e Umer ibn Hatabit r.a, njerëzit falnin 20 rekate dhe vitrin.

Nesaiu në veprën al-Khulasa ka thënë:
"Isnadi i tij është sahih."

Hafiz Zejlai, gjthashtu pasi ka pohuar saktësinë e këtij hadithi, ka përmendur se imam Bejhekiu në sunenin e tij al-Kubra, poashtu ka shënuar një version tjetër të transmetimit të sipërpërmendur nëpërmjet një zinxhiri tjetër transmetimi. Ky transmetim të cilit po i referohemi është përmendur në futnota nga këshilli i dijetarëve muslimanë (Mexhlis al-Ulema) të cilët redaktuan Nasb ur-Rajah [5] me fjalët e mëposhtme:
"Bejhekiu ka transmetuar në al-Sunan [6] (sipas transmetimit të mëposhtëm):
Ebu Abdullah al-Husejn ibn Muhamed ibn al-Husejn finjuuaj al-Dinari, Ahmed ibn Muhamed ibn Ishak al-Sunni, Abdullah ibn Muhamed ibn Abdul Aziz al-Bagaui, Ali ibn al-Xhad, ibn Abi Dhib, Jezid ibn Khasifeh, Saib ibn Jezid, të cilët kanë thënë:
"Në kohën e Umer ibn Hatabit, r.a, ata do të falnin 20 rekatë në muajin e Ramazanit. Ai gjithashtu tha: 'Ata do të këndonin Mi'in [7], ndërsa në kohën e Uthman ibn Afanit, r.a, do të mbaheshin në shkopinjtë e tyre nga lodhja e qëndrimit në këmbë."
Të gjithë burrat në zinxhirin e sipërpërmendur janë të besueshëm, siç është përmendur dhe nga dijetari kërkimor indian, Shejkh Memavi [8] në Athar al-Suen [9]."
Dëshmia që argumenton se Umeri, r.a, urdhëroi faljen e 20 rekateve është shënuar nga Shejkh Ali al-Mutaki al-Hindi [10] në koleksionin më të madh të haditheve të vlefshëm gjer më sot: Kanz al-Ummal fi Sunen al-akual Af'al [11], si[ vijon nga Ubej ibn Kab, r.a:
"Umeri, r.a, e urdhëroi atë (Ubejin) t'i printe njerëzit në namaz gjatë natës në muajin Ramazan, sepse njerëzit agjëronin gjatë ditës dhe nuk mund ta këndonin mirë Kuranin, prandaj ishte më mirë që ai të këndohej gjatë natës. Unë (Ubeji) iu drejtova: "O prijësi i besimtarëve, kjo gjë nuk praktikohej më parë." Ai më tha: 'E di, por kjo është një praktikë e mirë." E kështu (Ubeji) i priu (sahabët) me 20 rekatë."
Ka shumë transmetime të tjera që vërtetojnë faljen e 20 rekatëve, por disa prej tyre janë më pak të saktë se të tjerët, megjithëqë kanë aq peshë sa të shtyjnë njëri-tjetrin dhe të ngrihen në shkallën e transmetimeve të sakta apo të paktën të marrin gradën hasen (të mirë); si[ kanë verifikuar shejkh Nimavi dhe të tjerë.
Në dobi të tij, lexuesi mund t'u refrohet librave të mëposhtëm të hadithit, për të paktën 25 argumenta të tjerë:
1. Muuata Imam Malik nga Jazid ibn Ruman. [12]
2. Sunan al-Kubra i imam Bejhekiut [13] nga: Ibn Abasi, Jezid ibn Rumani (i njëjtë me transmetimin e Malikut), Sujad ibn Gaflahi, Ali ibn ebi Talibi etj. Gjithashtu lexuesi mund t'i referohet veprës së Bejhekiut Marifetus Sunen.
3. Musannaf i imam Abdi Rrezakut [14] nga: Saib ibn Jazidi dhe Hasani.
4. Nusanaf i imam Ibn Ebi Sheibahut [15] nga 13 isnade të ndryshme.
5. Kijam al-Lejl i imam Muhamed ibn Nasr Maruazit nga: Seib ibn Jazidi, Jazid ibn Rumani, Ibn Mesudi, Amash Kafiu, Ibn Sirini, Shafiu dhe të tjerë.
Një përmbledhje e pohimeve të dijetarëve të hadithit të cilët saktësuan dhe i përdorën transmetimet e Bejhekiut si dëshmi për 29 rekatët e teravive.

i. Imam Jahja Neveviu (vdiq në vitin 676 pas hixhrit)
Ai e ka saktësuar transmetimin e shënuar dhe sipërpërmendur nga Marifetus-Sunen e Bejhekiut, në librin e tij al-Kubra- kjo u përmend nga hafiz Zejlai në Nasb ur-Rajah (shihni më lart). Përveç këtij transmetimi, ai gjithashtu shënoi transmetimin alternativ të imam Bejhekiut në veprën e tij Sunen al-Kubra.
Ai e ka shpallur variantin e këtij transmetimi si argument vendimtar dhe dëshmi për medhhebin Shafi, si dhe ka thënë: "Isnadi i tij është sahih" në veprëne tij voluminoze Al-Mexhmu Sharh al-Muhadhhab. [17]

ii. Imam Xhemaludin Jusuf Zajlai (vdiq më 762 p.h)
E kemi përmendur më sipër se hafiz Zajlai, në analizat e tij për transmetimet e gjetura në librin e fikut Hanefi: al-Hadija, ka sjellur në mend transmetimin nga vepra e Bejhekiut Marifetus-Sunan, dhe ka cituar imam Neveviun si autoritet të tij për ta quajtur sahih këtë transmetim.

iii. Imam Badrudin Ajni (vdiq më 855 p.h)
Në komentin e tij të famëshëm mbi sahiun e Buhariut, Umdat ul-**** [18], ka thënë: " Argumenti i shokëve tanë (dijetarëve Hanefi) si dhe i atyre Shafi dhe Hanbeli është ajo çka ka transmetuar Bejhekiu me një zinxhir të saktë transmetimi..."

iv. Imam Ali al-****
Në veprën Shahrul-Nukajah [19] ka shkruar:
"Imam Bejhekiu ka tranmetuar me saktësi të pacënueshme faljen e 20 rekateve teravi gjatë kohës së Umerit, Uthmanit dhe Aliut, r.a, dhe kështu për të është arritur marrëveshje."

v. Imam Kemaludin ibn Humami (vdiq më 861 p.h)
Ibn Humami pohon se është vendosur me saktësi të paprekur se sahabët dhe pasuesit e tyre falnin 20 rekatë teravi në kohën e ndritur të Umerit, r.a; dëshmia e Jazit ibn Rumanit (si në transmetimin e Imam Malikut) është transmetuar nga Seib ibn Jazidi se: 'Gjatë kohës së volitshme të Umerit, ne falnim 20 rekat.' Vërtetësia e kësaj dëshmie është verifikuar nga imam Neveviu në përmbledhjet. [20]

vi. Imam Taki Din Subki (vdiq më 756 p.h)

vii. Zejn Din Iraki (vdiq më 806 p.h)

viii. Xhelaludin Sujjuti (vdiq më 911 p.h)

Sipas imam Abdul Haxh Lukneviut [21] në veprën e tij Tafatul Akhjar [22], imam Neveviu, Iraki dhe Sujuti [23], të gjithë e kanë konsideruar transmetimin e Bejhekiut që është shënuar në veprën e tij Sunen al-Kubra, sahih.
Shejkh Habibur Rahman Adhami, gjithashtu ka pohuar se Neveviu, Iraki dhe Sujuti e kanë deklaruar transmetimin e Bejhekiut sahih. Ai gjithashtu ka shënuar se imam Subki [24] si dhe Mullah Ali al-****, që të dy transmetimin alternativ të transmetuar nga Bejhekiu në Marifetus Sunen, e kanë konsideruar sahih.

ix. Imam Muhamed Shauk Nimavi (vdiq më 1322 p.h)
Më parë përmendëm se shejkh Nimani transmetimin e Bejhekiut e ka quajtur sahih në veprën e tij Athar al-Sunen. [26]

x. Imam Ibrahim Halabiu (vdiq më 956 p.h)
Në veprën e tij al-Kebiri ka përmendur:
"Argumenti i shumicës së njerëzve është transmetimi i imam Bejhekiut me vlefshmëri të saktë (sahih), se gjatë kohës së Umerit si dhe Uthmanit dhe Aliut,r.a, faleshin 20 rekatë."

Dijetarë të tjerë bashkëkohorë

Dijetarë të tjerë me zë që kanë përdorur transmetimin e imam Bejhekiut, përveç argumentave të tjerë, përfshijnë: "Shejkh Habibur Rahman Adhamin (shihni më lart), shejkh Mukriun në Tahkik al-Taraui, shejkh Zafar Ahmed Uthmanin në veprën e tij madhore I'la es-Sunen [28], shejkh Abdi Rahim Laxhpurin në Fataua al-Rahimija [29], shejkh Ahmend Kanin në Xha'al Hak [30], Shejkh Taki Uthmanin në Ders at-Tirmidhi [31] e shumë të tjerë”.
Një herë një studiues pohoi se imam Buhariu ishte i mendimit se rekatët e teravive ishin tetë, duke përjashtuar vitrin. Ajo që të çudit këtu është se me gjithë këtë pohim të plotbindshëm për pikëpamjet e imam Buhariut, ky studiues nuk solli as argumentin apo referencën më të vogël nga veprat e imam Buhariut për të vërtetuar pohimin e tij.
Përkundrazi, komentatorë të sahiut të Buhariut si hafiz ibn Haxhari dhe Hafiz Ajniu nuk ka kanë përshkruar ndonjë mendim për 8 rekate të imam Buhariut. Nuk na çudit shumë fakti të përmendim këtu se dy dijetarët e sipërpërmendur të hadithit kanë dhënë shumë argumenta në lidhje me 20 rekatët. Nisur nga kjo dikush mund të shtrojë pyetjen: Nëse imam Buhariu do të mbante qëndrimin që i kanë mveshur, atëherë nuk do të ekzistonte as dhe dyshimi më i vogël se nxënësi i tij tepër i dëgjuar, imam Abu Isa Tirmidhiu [32], nuk do ta kishte anashkaluar pa e përmendur?
Ngase ne e dimë se imam Tirmidhiu dinte vetëm për 20 apo 40 [33] rekatët e kohës së tij.
Ai ka shënuar në Al-Xhami es-Suhih, se Umeri [34], Aliu dhe shokë të tjerë të Profetit (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre), falnin 20 rekatë teravi, pikëmamje që e përkrahnin edhe imamë të tjerë si Sufjan Thauri, Abdullah ibn Mubareku dhe Shafiu. Ai gjithashtu ka përmendur thënien e imam Shafiut se i kishte parë banorët e Mekës duke falur 20 rekatë teravi.
I vetmi argument që dëshmon se Profeti a.s falte 20 rekatë është transmetuar nga Abdullah ibn Abasi r.a:
"Me të vërtetë, Profeti a.s në muajin e Ramazanit falte 20 rekatë dhe vetrin (më pas) pa xhemat." [35]
ثshtë parë se ky transmetim ka një zinxhir të dobët, nga dijetarët që e kanë verifikuar si Hafiz ibn Haxhar Eskalani, hafiz Zejlai dhe të tjerë ngase në transmetim bën pjesë Ebu Shaiba [37] Ibrahim ibn Uthman. Ai ishte gjyshi i imamit të hadithit, Ebu Bekr ibn Ebi Shiba, si dhe ishte edhe Kadi; por përsa i përket statusit të tij si transmetues hadithi, ai është shpallur i shfuqizuar (matruk) nga hafiz ibn Haxhari në Takrib ul-Tadhhib [38]
Ndonjë mund të ketë deshirë të thotë se Albani ka shkuar në cakun më të largët të mundshëm duke e konsideruar hadithin e ibn Abasit maudi (të trilluar), ndërkohë që asnjë nga dijetarët e mëparshëm të hadithit nuk ka shkuar kaq larg, ata e kanë quajtur isnadin e tij daif (të dobët). Në fakt këtu nuk ka asgjë për t'u çuditur sespe zakonisht Albani shkon në caqe dhe më ekstreme duke i konsideruar hadithet që nuk i përshtaten tekave dhe dëshirave të tij daif apo meudu.
Për të verifikuar këtë pohim do të na ndihmonte një studim interesant për këtë [ështje i përgatitur dhe botuar nga një dijetar për të cilin thuhet se ka mësuar përmendësh gjatë përmbledhjet më të sakta të hadithit.
Le të shohim tani se çfarë kanë thënë një sërë imamësh të ligjit të shenjtë për transmetimin e sipërpërmendur nga ibn Abasi r.a.

a. Imam Ahmed Tahtaui [41] ka thënë në Sharh Durr al-Makhtar [42]:
"Nga transmetimi i Ibn Abasit, 20 rekatë teravi janë falur që në kohën e Profetit të shenjtë a.s."

b. Shejkh Abdul Hak Dahlaviu [43] është përmendur nga autori i veprës Fatava Rahimija si vijon: "Shejkh Abdul Hak, muhadith nga Dehli, shkruan në librin e tij, Fath-e-Sirr-ul-Menan:
"Ajo që duket qartë është se sipas sahabëve të shenjtë, falja e 20 rekatëve nga profeti i shenjtë a.s ishte themeluar, siç përmendet dhe në traditën e ibn Abasit, dhe për këtë arsye Umeri r.a adaptoi 20 rekatë..."
Ai gjithashtu përmendi se shejkh Abdul Haku ka thënë në veprën e tij Fataua:
"E vërteta është se Ibn Abasi dhe Umeri janë të dy sahabë; dhe nuk ka transmetues të dobët mes tyre. Tradita e ibn Abasit mund të quhet e dobët dhe vepra e sahabëve mund të konsiderohet si vepër e bazuar në traditë të dobët. Por vepra e tyre bazohet në saktësi; a mundet vallë që pasuesit e tyre të quhen të mashtruar? Me pak fjalë, bazuar në njohjen e sahabëve, hadithi i sipërpërmendur nuk është i dobët, megjithë zbulimin e mëvonshëm të një transmetuesi të dobët. Ibrahim ibn Uthmani mund të konsiderohet i dobët nga autoritetet e mëvonshme 'për çështje transmetimi', por 'kuptueshëm' transmetimi duhet të jetë i saktë sepse të përmbajturit dhe vazhdimësia në 20 rekatë e Kalifëve të drejtë dhe sahabëve të tjerë, është argument që ai është i besueshëm”.
Allamah Bahrul-Ulum [46] ka thënë:
"Vazhdimësia e sahabëve në faljen e 20 rekateve, është kontekst dhe shenjë e saktësisë së kësaj tradite."
Në mbështjetje të asaj që kemi përmendur gjer më tash, le t'u tregojmë tani se [farë ka thënë prijësi i selefizmit në librin e tij Kritikë haditheve mes muslimanëve me referencë Sunenin e ibn Maxhes [47]:
"Shafiu gjithashtu e pranon një hadith të dobët si të saktë nëse shihet se pranohet nga mbarë umeti (shih Sakaviun Fathal-Mugith). Por ai nuk e pranon pikëpamjen e Malikut për kufizimin e praktikës tek banorët e Medines. Sipas dijetarëve të mëvonshëm të shkollës Hanefi si Ibn Humami, një hadith do të deklarohet sahih, nëse mbështetet nga praktika e Umetit (shih Abdul Rashid Numanin, Ma tamusu ilaihe al-Haxha, faq. 18).
'Ajo po praktikohet nga njerëzit e dijes.' Sujuti arrin në përfundim: "Kjo don të thotë se hadithi mbështetet nga thëniet e njerëzve të dijes. Më shumë se një dijetar ka thënë se një hadith konsiderohet sahih, nëse përkrahet nga thënia e njerëzve të dijes, madje dhe nëse nuk ka isnadin e duhur (shih Sujutin, al-Ta'akubat, faq. 20)'"
Për ta mbyllur këtë kapitull, merrni parasysh atë që imam Ebu Hanifja i tha studentit të tij, imam Ebu Jusufit (Zoti e mëshiroftë). Shejkh Enver Sheh Kashmiri ka përmendur në Fajd ul-Bari Sahrh Sahih al-Bukhari:
"Imam Ebu Jusufi, e pyeti njëherë imam Ebu Hanifen: 'A kishte Umeri r.a ndonjë marrëveshje me Profetni a.s për 20 rekatët e teravive?' Imami iu përgjigj: 'Umeri nuk ishte nga ata që shpiknin nga e vetja; pa dyshim që kishte një argument për këtë!" [48]

Ixhmaja e sahabëve për 20 rekatët teravi
Një sërë imamësh të ligjit të shenjtë kanë arritur të nxjerrin nga dëshmitë që u disponohen, se ka një konsensus përfundimtar të sahabëve (Ixhma us-Sahaba) [49] për këtë [ështje. Për të mirën e lexuesit, në vijim do të përmendim disa citate (duke pëërfshirë dhe një studiues selefi).

i. Imam Ali al-**** al-Hanefi (vdiq më 1014 p.h)
Në veprën Sharh al-Nukajah [50] ai ka thënë:
"Imam Bejhekiu ka transmetuar në një transmetim të saktë, faljen e 20 rekatëve teravi gjatë kohës së Umerit, Uthmanit, dhe Aliut, r.a, dhe kështu për të ka patur një miratim."

ii. Shejkhu Islam Haxhar Hajthemi (vdiq më 974 p.h)
Allamah Adbul Haji Luknavi ka shënuar në Tufat ul-Akhjar [51] dhe Maxhmu Fetava [52], faktin se hafiz ibn Haxhar Hajthemi ka deklaruar se Ixhmaja e Sahabëve për numrin e rekatëve të teravive është 20.

iii. Imam Muuafak Dini Ibn Kudama Makdisi (vdiq më 620 p.h)
Imami prijës i hanbelive në atë kohë kishte deklaruar në librin e tij të famshëm të fikut al-Mugni [53]:
"Sahabët kanë rënë dakord për 20 rekatët e teravive."

iv. Shejkh Bahrul-Ulum Abdul Ali ibn Nizamudin (vdiq më 1235 p.h)
Në veprën e tij Risail ul-Arkan [54] ka thënë:
"Kishte mendim unanim përsa u përket 20 rekatëve."

v. Sheh Abdul Aziz Dehlavi[55] (vdiq më 1824 p.k)
Ai ka deklaruar në Maxhmu Fetava Azizi[56]:
"Pas asaj ata adaptuan 20 (rekatë teravi) dhe tre rekatë vitër, ku për secilin numër ishte arritur konsensus."

vi. Shejkh Kutubudin Kani (vdiq më 1289 p.h)
Ai ka përmendur në komentin e tij për përmbledhjen e haditheve të njohur si Mishkat ul-Masabih: Mandhir ul-Hak[57]
"Por sahabët ishin pajtuar që numri i rekatëve të teravive të ishte 20."

vii. Imam Kemaludin Ibn Humami (vdiq më 861 p.h)
Ai ka thënë në Fetul-Kadir[58]:
"Më së fundi u arrit mendimi unanim për 20 rekatët e namazit dhe vetëm kjo u praktikua më pas."

viii. Imam Malik ibn Enesi (vdiq më 179 p.h)
ثshtë shkruar në shënimin më të saktë[59] të imam Malikut të njohur si al-Mudauanah al-Kubra:
"Ibn Kasimi ka thënë: 'Rekatët e teravive bashkë me vitrin janë 39' Imam Maliku ka thënë: 'Kjo është ajo në të cilën ranë dakord të parët dhe njerëzit nuk kanë reshtur së vepruari kështu.'" [60]

ix. Shejkh Shabir Ahmed Uthmani (vdiq më 1369 p.h)
Shejkh Abdur Rahimi ka thënë në fetvanë e tij[61]:
"Allamah Shabir Ahmed Uthmani thotë se asnjë nga sahabët nuk bëri ndonjëherë ndryshe veç 20 rekatëve, dhe kështu të gjithë ata ishin unanim për këtë numër." [62]

x. Nevap Sidik Hasan Khan Bhopali (vdiq më 1307 p.h
Ai ishte një ndër prijësit e lëvizjes 'Selefi' në Indi. ثshtë shënuar që ai të ketë thënë në veprën e tij Aunul Bari[63]:
"Praktika e sahabëve e vënë në kohën e hazreti Umerit për 20 rekatët, është marrë si konsensus nga dijetarët."
Falenderimet e takojnë vetëm Allahut, shkurtimoret e argumentave, saktësia e tyre dhe rezultati nga Ixhmaja e sahabëve, është treguar duke përdorur mendimet e disa nga dijetarët më në zë të medhhebeve të ndryshme të këtij umeti të bekuar.
O besimtarë, a nuk e kemi dëgjuar atë që ka thënë Allahu:
"O besimtarë, përuljuni Allahut dhe nderoni profetin, por dhe përfaqësuesit tuaj. E nëse nuk pajtoheni në ndonjë çështje, drejtojuni Allahut dhe profetit, nëse i besoni Allahut dhe botës tjetër; ajo është më e mirë dhe më i bukuri shpjegim." [65]
O besimtarë, a nuk e keni dëgjuat të dërguarin e Allahut (paqja qoftë mbi të) që ka thënë në dy raste:
"Kapuni fort pas shembullit tim dhe shembullit të kalifëve të drejtëudhëzuar, forconi moralin me të, shmangni shpikjet e reja, sepse çdo shpikje është bidat, dhe çdo bidat është devijim." [67]
"Allahu asnjëherë nuk do të lejojë që umeti im të pajtohet në devijim, dhe dora e Allahut është me grupin (xhematin), prandaj ndiqni masën e besimtarëve (Sauad ul-Azam), sepse kushdo që largohet prej tyre, largohet drejt zjarrit." [68]
Do ta mbyllim këtë kapitull duke përmendur titujt e librave që kanë shkruar për këtë [ështje. Libri i parë është shkruar nga një kadi në gjykatën e Sheriatit në Medinen e ndritur, njëkohësisht dhe lektor në xhaminë e Profetit (paqja qoftë mbi të)- Shejkh Atija Muhamed Selimi, dhe i dyti nga shejkhu Ismail ibn Muhamed Ensari. Ashtu siç sugjeron vet titulli, libri i Ensarit është një kundërshtim i punës kërkimore dhe këndvështrimit të Albanit lidhur me këtë [ështje.
1. Al-Taraui- Akthar min alf Aam fi Mesxhid al0Nebi alejhi salatu ue selem[69].
2. Tashih Hadith Saltul- Taraui Ishrin Rekah uel Radd ala al-Albani fi Tadaifah[70].
Duke përfunduar, lexuesi mund të jetë i interesuar të dijë se madje dhe sot, ashtu si në kohën e selefëve të parë, r.a, 20 rekatë vazhdojnë të falen ne Mekë dhe Medine.

Futnota
1. Pikëpamja se imamë si Ebu Hanifja, Maliku, Shafiu, Ibn Hanbeli dhe Daut Dhahiriu ku të gjithë preferonin 20 rekat teravi duke përjashtuar namazin e vitrit, është përmendur nga Kadi ibn Rushdi në veprën Bidajat al-Muxhtehid (1/239)
2. Ai ishte një hanefi hafiz në fushën e hadithit, si dhe njëri nga mësuesit e ibn Haxhar Eskalanit. Vdiq në vitin 762 pas hixhrit, Zoti e mëshiroftë.
3. 2/154 Mexhelisi i Dijetarëve, Indi, vëll. 4, 1357 pas hixhrit.
4. Titulli i plotë i veprës është Al-Marifetus-suan ua'l athar.
5. 2/154 Futnota 2
6. 2/496.
7. Një grup kapitujsh të mesëm nga Kurani
8. Emri i tij i plotë ishte Muhammad Shauq al-Nimawi; (vdiq më 1322 AH - rahimahullah).
9. 2/54.
10. Vdiq në vitin 975 AH, rahimahullah.
11. 4/284, no. 5787 (8 vols. 1st edn; Hyderabad, India, 1312-14 AH), transmetoi prejt tij nga muhadithi Ibn Man'i.
12. Ky transmetim është shumë i ngjashëm me atë të Bejhekiut. (shih Muëatta, 6.2, no. 5, p. 48, botimi anglisht.)
13. 2/496-7.
14. 4/260-3, no's. 7730-1 & 7733.
15. 2/392-4. Printuar në Hyderabad, India, 1387/1967.
16. PP. 91-2, India, 1320 AH.
17. 4/32-3, printed with Imam al-Rafi'i's (d. 623 AH) Fath al-Aziz and Hafiz Ibn Hajar al-Asqalani's Talkhis ul-habir në futnota; Idara al-Tibat al-Muniriyyah, Egypt.
18. 7/178, Idara al-Tibat al-Muniriyyah, Egypt.
19. 1/104.
20. Përmendur në Fataua Rahimiyya (1/241) i Mufti Abdur Rahim; nga Ibn al-Humam's Fath al-Qadir (1/407).
21. Ai ishte një muhadith shumë i njohur Indian që njihej dhe nga selefët për kontributin që kish dhënë në Islam. Vdiq më 1304 AH. Rahimahullah.
22. P. 192, Përmendi në Is Taraueeh 20 raka'ats? p. 22, Madreseja Islame Arabe, Azadville, në Afrikën e Jugut.
23. Sipas libërthit të sipërpërmendur (Is Taraueeh 20 raka'ats?), p. 5; Imam Nawawi ka saktësuar transmetimin e Bejhekiut (në Sunenin e tij) in al-Khulasah, al-Iraqi e ka saktësuar atë Sharh Taqreeb, dhe Sujuti e ka saktësuar në librin e tij për teravite: Masabeeh.
24. Shih veprën e tij Sharh Minhaj.
25. Shih veprën e Shajkh al-A'zamit Raka'at Taraueeh, p. 63, Shtypi Ma'arif, Azamgarh, Indi.
26. 2/54.
27. P. 388.
28. 7/47, kapitulli për teravitë.
29. 1/235-300.
30. PP. 105-114 .
31. 1/651-664.
32. Vdiq në vitin 279 pas hixhrit. Rahimahullah.
33. Praktikimi i 41 rekateve ishte ai i banorëve të Medines në kohën e Kalifit Umer Abdul Aziz dhe Imam Malik ibn Enesit (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre). Në të vërtetë ajo është 20 rekatë, sepse banorët e Medines falnin 4 rekate shtesë pa xhemat (pas faljes së katër rekatëve standarte); kështuqë kjo shpiente në 16 rekate mbi standarten që ishte 20 rekatë. Pas kësaj ata do të falnin 3 rekatë vitër dhe më pas, në disa raste, 2 rekatë nafile duke bërë kështu 41 rekatë (20 rekatë teravi + 16 rekatë nafile + 3 rekatë vitër + 2 rekatë nafile = 41 ). Arsyeja pse banorët e Medines shtuan 16 rekate të tjera ishte për shkak se banorët e Mekës do të bënin tauaf rreth Qabes pas çdo katër rekatesh teravi, kësisoj medinasit donin të bënin kompensim. Allahu e di më së miri. Shih veprën e Shajkh Anver Shah Kashmirit: Tirmidhi al-ma'ruf ba arfash shazzi (1/329) për detaje të mëtejshme.
34. 3/170, botimi i Ahmad Shakirit, i botuar nga Fu'ad Abdal Bakiu, Maktaba Faisalia, Makkah.
35. Ky transmetim është mbledhur nga Bejhekiu në veprën e tij al-Sunan al-Kubra (2/496), Ibn Abi Shaiba në al-Musannaf (2/394), Ibn Adi në al-Kamil (1/2), Tabaraniu në al-Kabeer (3/148), Ibn Manda në al-Muntakhab min al-fauaid (2/268), Baghaui në Majmu as-Sahaba, Musnad Abd ibn Humaidi dhe të tjerë.
36. Shih veprën e Ibn Haxherit Talkhis ul-habir fi takhreej ahadith al-Rafi'i al-kabir (1/119) dhe Al-Matalib al-'Aliyya (1/146, nr. 534) apo veprën e Zaylait, Nasb ur-Rayah (2/153).
37. Vdiq në vitin 235 p.h. Musnafi i tij është botuar në nja 15 vëllime.
38. 1/39, no. 241.
39. 2/496.
40. Shih veprën e tij "al-Da'eefah", (2/35, nr. 560), botimi i tretë; Maktaba al-Islamia, Amman, 1406 p.h.
41. Ai ishte një dijetar egjiptjan hanefi që ka shkruar një sërë komentesh të njohura dhe të përdorura rregullisht në tekstet klasike të fikut hanefi. Vdiq në vitin1231/1816 p.k. Rahimahullah.
42. 1/466.
43. d. 1052 p.h në Indi.
44. Myfti Abdur Rahim Lajpuri, 1/280, Maktaba Rahimiyyah, Rander, Indi.
45. P. 223. 46. Vdiq më 1235/1820 p.k, rahimahullah. Shajh Abdur Rahimi e ka përmednur këtë pohim në libirn e tij Rasa'il ul-Arkan, p. 138.
47. P. 131, Hasan, Suhaib, shoqëria kuranore, botim i dytë; 1407/1986.
48. Ky transmetim gjendet gjithashtu edhe në veprën e Imam Shurunbulalit Maraqi ul-Falah, p. 81, dhe Imam Ibn Nujaim Misrit Bahr ur-Ra'iq, 2/66.
49. Ijma us-Sahabah është burimi i tretë i ligjit islam pas Kuranit dhe Sunetit. .
50. 1/104.
51. P. 197.
52. 1/182.
53. 1/803.
54. P. 138.
55. Ai ishte biri i dijetarit të famshëm indjan: Shah Waliullahut.
56. 1/126.
57. 1/433.
58. 1/470; përmendur në Fataua Rahimiyya (1/245).
59. Ky libër përmban pyetje të drejtpërdrejta që dy dishepujt e tij të drejtuar ia kanë drejtuar imam Malikut: Ibn al-Qasim dhe Ibn Wahb. U përpilua nga studenti i Ibn Kasimit: Kadi Sahnun (see 1/193-4).
60. Arsya për faljen e 39 rekateve, u sqarua më lart. Fakti se imam Maliku preferonte këtë numër, është verifikuar nga kadinjtë Maliki: Ibn Rushdi (d. 595 AH) in Bidajat al-Muxhtehid (1/239). Ai gjithashtu ka përmendur një transmetim nga Ibn Abi Sheibah që dëshmon se falja e 39 rekateve ishte zakon në kohën e Umer ibn Abdul Azizit,
61. 1/249.
62. Përmendur në veprën e tij Fathul-Mulhim Sharh Sahih al-Muslim, (2/320).
63. 4/307, përmendur në Fataua Rahimiyya, (1/245).
64. 1/131.
65. Kuran 4:59.
66. Abu Bekri, Umeri, Uthmani dhe Aliu (Allahu qoftë i kënaqur prej tyre.
67. Një hadith sahih i shënuar në (nr. 4590), Sunan al-Tirmidhi (5/43, nr. 2676), Sunan Ibn Majah (1/15-6, nr. 42), Sunan al-Darimi (no. 96), Ibn Abi Aasimi në al-Sunnah (nr. 54), Imam Ahmad ibn Hanbali në Musnadin e tij (4/126), Hakimi në al-Mustadrak (1/95-6) dhe Ibn Hibbani në Sahiun e tij (1/166, nr. 5).
68. Një transmetim i saktësuar dhe raportuar nga Hakimi (1/116), dhe Dhehebiu u pajtua me të. Një raportim i ngjashëm është shënuar nga Tirmidhiu (4/2167). Imam Munaviu tha në komentimin e haditheve të Tirmidhiut : (Dora e Allahut është me xhematin) që nënkupton mbrojtjen dhe përkrahjen e Tij, d.m.th që kolektiviteti i besimtarëve të Islamit, është në mbrojtjen e Allahut, pra qëndroni në strenë e Allahut, mes tyre dhe mos u ndani prej tyre. (Kushdo që largohet prejt tyre, largohet drejt zjarrit) që nënkupton se kushdo që ndryshon prej shumicës përsa i përket asaj që është e ligjshme apo e paligjshme dhe për të cilën gjë komuniteti nuk shfaq mospajtim, është larguar nga rruga e udhëzimit dhe kjo gjë do ta shpjerë në zjarr. (shih veprën e Imam Azizit: al-Siraj al-Munir Sharh al-Jami us-Saghir, 3/449, cf. Reliance of the Traveller, faq. 25).
69. Shtypur nga Maktaba Dar al-Turath, Madinja e Ndritur, botimi i parë. 1407/1987. Shtypur nga Maktaba Rashidia, Pakistan

Selamun Alejkum

Vëlla i dashur qenka hap një temë qysh moti në nënforumin "Salati - Namazi" në lidhje me teravit se sa reqate duhet falur. E shoh më të udhes që atje të diskutohet kjo temë pasi që vëllau Etherisi ka sjell disa argumente dhe mu aty filloj të sjellen argumentet së pari her se sa rekate duhet falur në teravi.

Këtu mund t´a gjejsh temen:

Udhëzimi i Muhammedit (salall-llahu alejhi ue sel-lem) në namazin e Taravive. - Forumi Islam

All-llahu ju shpërbleft për mirëkuptim.

Selamun Alejkum

__________________
Jakub el-Makfufi ka thënë: "Person i sinqertë është ai i cili i fsheh veprat e tij të mira sikurse që i fsheh veprat e tij të liga."

ITIKAFI DHE NAMAZI I TERAVIVE

Shkruar nga Mustafa Tërniqi


Itikaf nga ana gjuhësore do të thotë të qëndrosh mbyllur në një vend, ndërsa në gjuhën e sheriatit do të thotë të qëndrosh për një kohë të caktuar brenda në xhami duke bërë adhurime. Imam Ibn Kajim Xhevzije në librin e tij "Zadul mead" thotë: “Qëllimi i itikafit është të lidhësh zemrën me Allahun, duke u veçuar me Të me adhurime si dhe duke i ndërprerë lidhjet me krijesat.”
Koha e itikafit nuk është e përcaktuar, mund të qëndrohet për një kohë të shkurtër ose të gjatë, sipas nijetit. Prej sunnetit (traditës pejgamberike) është të qëndrohet në itikaf 10 ditët e fundit të ramazanit, sepse ato janë ditët më të mira në ramazan dhe Nata e Kadrit është brenda këtyre 10 ditëve. Pejgamberi a.s. ka hyrë në itikaf në xhaminë e tij çdo ramazan në 10 ditët e fundit, ndërsa në vitin në të cilin ka ndërruar jetë ka hyrë në itikaf 20 ditët e fundit, siç transmeton Buhariu.

Itikafi mund të bëhet në çdo xhami në të cilën falet xhumaja dhe pesë namazet e ditës me xhemat. Gjatë itikafit nuk mund të dilet nga xhamia, vetëm nëse duhet patjetër. Nëse itikafi bëhet jo në muajin e ramazanit, është mirë që të agjërohet. Gjatë itikafit besimtari duhet të bëjë sa më shumë adhurime, të falë namaz nafile, të këndojë Kur’an, të përmendë Allahun sa më shumë (dhikr), të kërkojë falje për mëkatet dhe t’i drejtohet Atij me lutje të ndryshme.

Itikafi është më se i mundshëm edhe për gratë. Çdo grua që dëshiron të qëndrojë në itikaf brenda në xhami është e lirë ta bëjë këtë. Aishja r.a. thotë: “Pejgamberi a.s ka qëndruar në itikaf për çdo ramazan në 10 ditëshin e fundit derisa ndërroi jetë, pastaj kanë qëndruar gratë e tij në itikaf pas vdekjes së tij.” [Transmeton Buhariu dhe Muslimi] Në një hadith tjetër të Buhariut dhe Muslimit thuhet se një nga gratë e Pejgamberit ka qëndruar në itikaf bashkë me Pejgamberin a.s.. Itikafi për gratë në xhamitë e sotme është më i thjeshtë, pasi ato mund të veçohen në pjesën e sipërme të xhamisë (nafileja e grave) e në këtë mënyrë janë më të lira për të kryer adhurimet. Atij/asaj që qëndron në itikaf i lejohet të hajë, të pijë dhe të flejë në xhami gjatë kohës së itikafit, por duhet të ketë kujdes të ruajë pastërtinë dhe dinjitetin e xhamisë si vend adhurimi. Duhet të kemi parasysh edhe diçka tepër të rëndësishme. Nuk lejohet që burri ose gruaja të qëndrojë në itikaf dhe të lërë mënjanë detyrimet dhe përkujdesjen ndaj familjes, pasi itikafi është sunnet, ndërsa përkujdesja për familjen është vaxhib (detyrë). Në fillim duhen bërë obligimet që kemi ndaj familjes, pastaj sunneti. Nëse mund të bëhen të dyja, kjo është një mirësi më tepër.


Namazi i teravive, simbol i ramazanit

Namazi i teravive është sunnet për burrat dhe për gratë. Fjala teravi është shumësi i fjalës “tervihatun”, e cila rrjedh nga fjala “rahatin”, që do të thotë çlodhje, pushim. Imam Fejjumi në “Misbahul munir” dhe Imam Ibn Mendhuri në “Lisanul arab” shpjegojnë se namazi i teravive është quajtur kështu ngaqë muslimanët e gjeneratës së parë, kur falnin namazin e teravive, pushonin pas çdo dy selamesh, pra pas çdo katër rekatesh. Buhariu dhe Muslimi transmetojnë se për vleftën e këtij namazi Pejgamberi a.s. ka thënë: “Kush çohet për t’u falur në ramazan (teravitë) me besim të plotë dhe duke llogaritur shpërblimin tek Allahu, do t’i falen të gjitha mëkatet e mëparshme.” Namazi i teravive falet pas namazit të jacisë dhe para namazit të vitrit në xhami dhe me xhemat, por mund të falet edhe vetëm në shtëpi. Prej sunnetit është të falen 8 rekate, duke dhënë selam pas çdo dy rekatesh. Aishja r.a. thotë: “Pejgamberi a.s. nuk ka falur më shumë se 11 rekat si në ramazan ashtu dhe jashtë ramazanit.” [Transmeton Buhariu] Pra, 8 rekatë teravi dhe tre rekatë namaz vitër. Shumica e dijetarëve të mëdhenj, si Imam Ebu Hanifja, Imam Maliku, Imam Shafiu, Imam Ahmed bin Hanbeli, Imam Sufjan Thevri, Imam Ibn Mubareku etj., janë të mendimit se namazi i teravive mund të falet më shumë se 8 rekate, pasi kjo gjë ka qenë e njohur te tabiinët (pasuesit e sahabëve), të cilët i kanë falur teravitë dikush 20 rekate, dikush 36 rekate, dikush më shumë e dikush më pak. Imam Kemal bin Humami, njëri nga dijetarët më me famë të medh’hebit hanefi, thotë: “Prej sunnetit është që të falen 8 rekatë, ndërsa 12 rekatet e tjera (sa të plotësohet 20 rekatëshi) janë mustehab (vepër e pëlqyeshme).”

Namazi i teravive është i mundshëm edhe për gratë. Edhe pse namazi më i mirë për gruan është në shtëpinë e saj, siç ka ardhur në një hadith që e transmeton Ebu Davudi, kjo s’do të thotë se namazi i saj në xhami nuk ka vlerë, aq më tepër kur bëhet fjalë për namazin e teravive, i cili është një namaz i veçantë. Por dalja e gruas nga shtëpia natën për të shkuar në xhami ka kushtet e veta. Ajo duhet të jetë e shoqëruar nga pjesëtarët e familjes së saj, të jetë e mbuluar, të mos zbukurohet për njerëzit e huaj dhe të mos parfumohet me erëra të mira. Është e pëlqyeshme që për namazin e teravive të merren edhe fëmijët që kanë mbushur moshën 7 vjeç, që ta praktikojnë këtë namaz me xhemat në muajin e ramazanit dhe që të marrin pjesë në begatitë dhe mirësitë që Allahu i Lartësuar zbret në këtë muaj të madhërishëm. Allahu na bëftë prej adhuruesve të Tij dhe na pranoftë adhurimet!


Marrë nga: Revista “Argumenti”