Sadullah Bajrami - Si tė Agjėrojmė
Ligjėratė nga hoxha i nderuar Sadullah Bajrami, nxerruar nė tekst nga Kur“an dhe Sunnet.
Vėllezėr tė respektuar, sė pari lusim All-llahun Subhanehu we Te“ala qė muslimanėve anė e kėnd botės agjėrimin, diten e parė tė agjėrimit qė e kanė agjėru All-llahu jau pranoft, insha All-llah.
Dita e parė ka qenė dita e pastrimit prej mėkateve. Vaj halli pėr atė musliman, qė ka kalu naj ditė tė ramazanit e ai su pastru prej gjynaheve! A thua All-llahu Subhanehu ve Te“ala atij do t“ia mundėson qė t“i shfrytėzon edhe ato ditė qė vijnė, kurse ai ditėn e parė, nė start ai ka hi nė semaforin e kuq?! Pėr kėtė arsye, vėlla i dashur musliman, mos e prit natėn e Lejlejlut Kadrit. Po ti je ai qė nata e Lejlejlut Kadrit ka qenė nata e parė e kėtij muaji ramazan! Ja edhe ne, pakė para disa minutave njė vėlla tonin musliman e pėrcjellėm nė botėn e ahiretit. E lusim All-llahun Subhanehu ve Te“ala qė, insha All-llah, atij gabimet All-llahu Subhanehu ve Te“ala, insha All-llah ja ka falė, dhe insha All-llah, All-llahu Subhanehu ve Te“ala me mėshiren e Tij tė madhe, insha All-llah, All-llahu e mėshiron. Mirėpo, athua ti ke mujt me qenė nė vendin e atij? Kėtė muslimani duhet ta kujton dhe ta hatron, se vAll-llahi asnjėri prej neve s“ka mundėsi me thanė se "..unė s“ka mundėsi me qenė ai, po unė do ta pres bajramin..".
Pėr kėtė, insha All-llah, sot do tė flasmi pėr njė temė qė titullohet me emrin "
Si tė agjėrojmė?".
Ndoshta fillimisht kur ndėgjohet "Si tė agjėrojmė", te muslimanėt ėshtė e ēuditshme, thotė "..si tė agjėrojmė? Athua ka nevoj tė flitet edhe pėr “si tė agjėrojm?“ Kjo ėshtė e qartė: qohesh nė syfyr edhe ngopesh mirė.." qė derisa nuk e ndien tanė diten, aq shumė rezervarin tanė e mbush. E pastaj thotė: "..edhe nė iftar, iftarin e presum me gėzim..". Kjo d.m.th agjėrim!!!
Mirėpo, insha All-llah, do t“i flasmi disa fjalė qė, si Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem e ka agjėru diten e ramazanit, se Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem ėshtė shembull dhe model pėr ēdo musliman i cili don, e don All-llahun Subhanehu ve Te“ala, dhe e don ditėn e Gjykimit, don dalje para All-llahut Subhanehu ve Te“ala.
Unė me njė kohė u ēuditsha, kur lexojsha pėr shokėt e Pejgamberit SalAll-llahu Alejhi ve Selem se ata e kishin dasht vdekjen mė shumė se jetėn. Edhe u habitsha pėr arsyje se, njė hadith tė Pejgamberit SalAll-llahu Alejhi ve Selem qė e transmeton Imam Buhariu, kėtė hadith e ka nxerr Aisha radi All-llahu Te“ala anha, thotė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem, e thotė njė hadith pranė Aishes:
"
Ai i cili don mu taku me All-llahun, All-llahu don mu taku me ta, e ai i cili nuk don mu taku me All-llahun, All-llahu nuk don mu taku me ta." Aisha r.a u dėshpru dhe tha: " J
a Rasulullah kush prej neve e don vdekjen? Asnjėri prej neve nuk don me vdekė. Ē“farė ėshtė puna e ktij hadithit?" Tha Pejgamberi alejhi selam: "
Jo oj Aishe, jo kėshtu. Por ai i cili e don All-llahun, ai i cili ka punu pėr ahiret kur tė vjen momenti i daljes sė shpirtit, vin melaqet e xhennetit, vin melaqet me qefina tė bardha sa i shef syri dhe i thojnė: “ O ti filan kena ardh me tė dhanė myzhde se ti je qė ke punu pėr ahiret, ti je qė ke qenė besnik me All-llahun tėnd, ti je qė je mundu, je raskapit dhe je lodhė, ti je ai qė mushkritė e tua tu kanė tha pėr All-llahun tėnd Subhanehu ve Te“ala.“ E pėrgėzojnė me xhennet, dhe nė kėtė moment ky don mu taku me All-llahun, dhe All-llahu don mu taku me ta."
Ndėrsa munafiku apo qafiri, kur tė vij momenti me vdekė, se sa burra na hasmi sot dhe thojnė, ".
.unė nuk i frigna vdekjes..", ai tregohet trim nė kėtė dynja. Tha Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem:
"
Kur ti vjen momenti me i dal shpirti, vin melaqet me ngjyr tė zezė, tė trishtushme dhe e pėrgėzojn me zjarrin e xhehnemit, atėhere nė atė moment nuk don mu taku me All-llahun, dhe thotė “..vaj halli pėr mu ku po mė qoni?.“ Tha Pejgamberi alejhi selam, "
Ky nuk don mu taku me All-llahun, edhe All-llahu nuk don mu taku me ta."
Kthemi ne nė temen tonė si tė agjėrojm? Vėlla i dashur musliman , duhesh me pas parasysh dhe me ditė se dy kushte janė qė, vepra jote mu pranu te All-llahu Subhanehu ve Te“ala, pėr tė qenė e pranuar te All-llahu vepra jote, pa marrė parasysh se ēfar vepre, duhet mi plotėsu dy kushte, cilat jan kėto kushte?
Kushti i parė: Tė jetė pėr All-llahun Subhanehu ve Te“ala, tė jetė sinqerisht pėr All-llahun. Pejgamberi SalAll-llahi Alejhi ve Selem thotė:
Ai i cili vepron njė vepėr, edhe All-llahut i shoqėron (dikė) nė atė veper, e bėnė edhe pėr All-llah pakė 50%, 50% pėr tjetėr kan, tha e le (All-llahu) qė ta marr sevapin te ai qė i ka ba shirk. E ai qė e ban njė punė pėr All-llahun Subhanehu ve Te“ala, sinqerisht pėr All-llahun, tha ajo ėshtė e pranum. Ka thanė All-llahu nė Kur“an: "
S“janė urdhnu pėr tjetėr, vetėm ta adhurojn All-llahun sinqerisht." Pėr ata kushti i parė:
tė jetė pėr All-llahun.
Kthehemi nė temen tonė. Tash ka ardh rendi me tė pyet: pse ti agjėron? Ti pėr kanė agjėron? A thua agjėron pėr me majt dietė, apo ke ndėgju se agjėrimi ėshtė shėrim, dhe pėr tu shėru? Apo je koprrac dhe ekonimisht je dobėt? Thotė: "..po e kaloj me dy haje nė kėtė ramazan..", apo agjėron pėr All-llahun Subhanehu ve Te“ala? Pyete veten tėnde! Mos tė zėjė akshami dhe iftari pa ju pėrgjigjur ti vetes tane dhe me i thanė: " Unė pėr kan agjėroj? A agjėroj pėr All-llaun Subhanehu ve Te“ala?" Normal se, ne fillimisht thojmė krejt pėr All-llahun. Pyetja e dytė ėshtė: pse idhnohesh ti kur je agjėrues? Pse idhnohesh me kojshit e tu, pse idhnohesh me fėmjet e tu, pse idhnohesh me dashamirt e tu? A nuk ėshtė kjo shenjė qė ti nuk je tuj agjėru pėr All-llahun? Tė kishe qenė para All-llahut Subhanehu ve Te“ala, ēka ki mu idhnu? Ti duhesh mu gėzu qė All-llahu ta ka mundėsu, qė me ba njė punė qė All-llahu ta ka lyp dhe Ai ėshtė i kėnaqur. Pėr ata, biri vetes mas mos tė zėjė terri dhe akshami pa u pėrgjigj ti, pa i dhanė pėrgjigje kėsaj se, unė pėr All-llahun.
Pėr atė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem tha:
Nese ėshtė njėri prej jush duke agjėru, edhe e idhnon dikush, e prek nė mexhė dikush, le ti thotė unė jam agjėrues, unė jam nė ibadet, nuk kam punė me ata tė dynjas. Kjo ėshtė shenj prej shenjave qė ti nuk idhnohesh, dhe e ki agjėrimin pėr All-llahun.
Kushti i dytė pėr tė qen vepra e pranum: t
ė jetė sipas Sunnetit tė Pejgamberit SalAll-llahu Alejhi ve Selem. Transmeton Imam Buhariu dhe Imam Muslimi, kėtė hadith e ka nxjerrė Aisha r.a dhe thotė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem: "
Ai i cili e vepron njė vepėr, qė na nuk kena urdhnu kėshtu, nuk pranohet."
Vallė sot muslimanėt, a janė duke agjėru sipas Sunnetit tė Pejgamberit SalAll-llahu Alejhi ve Selem? Nuk e kam pėr qėllim me lan ushqimin dhe pirjen, se Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi Selem me njė hadith, qė e transmeton Imam Buhariu, kėtė hadith e ka nxjerrė njė shokė i Pejgamberit alejhi selam, i thojnė Ebu Hurejra, dhe tha Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem:
"
Ai i cili nuk e len fjalėn e ndytė, dhe ai i cili nuk e len veprėn e ndytė, All-llahu nuk ka nevoj ti me ja lan ushqimin dhe pirjen."
Tash pyete veten tane: a je tuj agjėru sipas Sunnetit tė Pejgamberit tėnd? Ky ėshtė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem qė tregon, agjėrim jo vetėm nė ushqim dhe pirje, por agjėrim edhe nė fjalor, agjėrim edhe nė mendime, agjėrim edhe nė veprim, a je ti ai qė i ban kėto? Une nuk e di, ti je ai qė e din dhe e njeh veten tane ma mirė se krejt njerėzit, mirėpo nė pėrgjithėsi po e shof se muslimanėt nuk janė duke agjėru qysh ka thanė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem. Argument pėr ata qė e thua! Se All-llahu e ka zbrit ni ajet nė Kur“ani Kerim dhe ka thanė:
"
All-llahu nuk ndryshon gjendjen e ni populli, vetėm atė ditė kur ta ndryshojnė ata gjendjen e tyre."
E vallė sa ramazana dhe agjėrime muslimanėt i agjėrojnė e gjendja nuk ndryshon?! Kjo ėshtė shenjė prej shenjave se, muslimanėt nuk e kanė agjėru kėtė muaj siē ka dasht All-llahu Subhanehu ve Te“ala. E vallė, nese ne jemi qė e pranojmė kėtė dhe s“ka dyshim, edhe na e pranojmė se ky Kur“an ka zbrit prej anės sė All-llahut Subhanehu ve Te“ala, dhe pranojmė se jemi rob tė All-llahut, dhe e pranojmė se pa i marrė sebepet All-llahu nuk ta jep atė qė ti e dėshiron. All-llahu ka thanė ndryshohu ti, pėrmisohu ti, pėrmisoje gjendjen tane, Unė ty ti pėrmisoj hallet dhe punėt e tua. E athua, nese ramazani nuk ka mundėsi me na ndryshu gjendjen tonė, cilėn ditė je tuj e prit me ta ndryshu gjendjen tane? Nėse agjėrimi nuk tė pastron prej gjynaheve, ē“ka je tuj prit ti? Cilėn ditė? A ka ditė ma tė bekuar qė ti do t“a kalojsh e All-llahu do tė falė?
Pėr kėtė arsyje kryetarėt Islam kanė thanė se All-llahu Subhanehu ve Te“ala tash nė ramazan na shiqon: A thua kėta muslimanėt e kanė ndėrmend mu zgju prej gjumi, dhe mi pėrmisu hallet e veta, qė All-llahu gjendjen e tyre mbi rruzullin toksor ti ndryshon. Thotė njani prej neve: “ Po mirė jena!.“
Po mirė je, nė rregull. Kėtė e ke pėr arsye se ti aq mendon. Kurse Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thanė: "
Muslimanėt anė e kėnd botes janė sikurse njė trup. Nėse i dhemb dhėmbi, tanė naten se ze gjumi pėr njė dhėmb." Athua ti vėlla i dashur, a je tuj e ni ti se ni copė, ni gjymtyr e jotja ėshtė nda prej teje? A e din ti vėlla i dashur musliman se, sa musliman sot janė nė burgjet e pabesimtarve? A tu ka kujtu ty ndonjėher me ba lutje pėr ta? Edhe ata kanė baballarė, edhe ata kanė nėna, edhe ata kanė fėmijė dhe familje! Megjithatė, me padrejtsi dhe zullum jobesimtart shkelin mbi qafat e atyre, e muslimanėt sot thojnė: " Jena rahat!"
A e din vėlla i dashur musliman se, njė musliman me qenė nė burg, e ka farz (ajn) tė domosdoshėm ēdo musliman, e kanė obligim dhe janė mėkatarė derisa t“a lirojnė prej burgut, nėse ėshtė burgos me padrejtėsi!? Pėr atė, vėlla i dashur musliman, ne s“kemi ndoshta t“i ofrojmė diēka tjetėr vetėm se, arma e jonė ėshtė DUAJA. Ka thanė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem: "
Nuk e ndryshon kaderin e All-llahut, vetėm se lutjet e muslimanve." (Kėtė hadith e kanė transmetuar: Tirmidhiu, Bezari dhe Hakimi.) Sot All-llahu i pranon lutjet tona. Ē“ka ke ti qė je zbrapsur dhe nuk don me ndėgju All-llahun tėnd? Ka thanė njė poet arab: Shumė njerėz sot jan largu prej neve, vAll-llahi thotė, All-llahu thotė: Si kam ba zullum dhe si kam ba padrejtėsi, pse kan vepru kėshtu? Ka thanė se, kanė dyshu te na keq, a s“u kanė ma mirė pėr ta me pas mendu nė All-llahun? Nese e kan ndėrmend mu rikthy, Na kthehemi, Na jemi ata qė i mėshirojmė, Na jemi ata qė i falmi, nese Na trathtojnė, Ne nuk i trathtojmė. Nese ata kanė heq dorė dhe thojnė “..s“kena nevoj na pėr All-llahun tonė..“, thotė All-llahu Subhanehu ve Te“ala "
..ne hala ma hiq skemi nevoj pėr ta."
All-llahu ka thanė nė Kur'ani Kerim: "
O ju njerėz, ju jeni fukara pėr All-llahun, ju keni nevoj pėr All-llahun, se edhe ju nėse nuk e falėndėroni All-llahun, All-llahu nuk ka nevoj pėr ibadetet tuaja."
Transmeton Imam Muslimi, kėtė hadith e ka nxjerrė njė shok i Pejgamberit SalAll-llahu Alejhi ve Selem qė e kanė quajtur Ebu Dherr el-Gifari r.a, nė kėtė hadith thotė Pejgamberi SalAll-llahu alejhi ve Selem, kėtij hadithi i thojnė hadithul kudsi, hadithul kudsi d.m.th All-llahu Subhanehu ve Te“ala ka folur drejtpėrdrejtė, dhe ka thanė: "
O ju njerz, o ju robt e Mi, nese i pari prej jush dhe i fundit njerzt dhe xhind prej juve tubohen me nje vend dhe i kan zemrat ma tė mira, e kan zemren sikur ni zemer ma tė mirė nė kėtė dynja," ka thanė All-llahu "..kjo nuk ma shton pasurinė Time. Edhe nėse bahen ma tė kėqinjtė nė dynja, edhe kjo nuk ma pakon pasurin Time," ka thanė "..Janė veprat e juja qė Unė jau ruaj dhe nė Ditėn e Kijametit jua kthej. Ai i cili gjen diten e gjykimit, libri kur ti jipet mirė," ka thanė "..le te falenderon All-llahun se prej Tij e ka. E ai i cili e gjenė keq," ka thanė "..mos ta fajson tjetėr, veēse veten e tij."
Pėr atė, vėlla i dashur musliman, nėse gjenė keq ti nė Diten e Gjykimit, mos e fajėso, veēse veten tane. Pėr atė, sot ėshtė koha na me ju kthy All-llahut Subhanehu ve Te“ala, mos e le pėr neser pendimin tėnd. Mos thuaj “..nesėr pendohem.“ Ka thanė Imam Shafiu: Merr prej kėsaj dynjaje, merr prej kėsaj dynjaje se ti nuk e din, s“e din si tė nxen nata. A ke mundėsi me zan sabahun? Sa nuse i kanė zbukuru pėr dhandėrr tė ri, mirėpo exheli s“ka ba sabėr. E ka marrė exheli para se me hy ai dhandėrr. Sa fėmijė ne shpresojmė se kėta, insha All-llah, gjatė kanė me jetu, sa fėmijė tė vegjėl mendojmė se na kemi mi feju, si kena mi martu, si kena me i punėsu, thotė, ata para se me i ba kėto krejt ata kanė hy nė errėsirėn e varrit. Sa tė shėndoshė kanė vdekur pa kurrėnifarė sebepi dhe pa kurrėnifarė sėmundje? Sa njerėz tė sėmuar kanė jetu njė kohė dhe njė periudhė tė gjatė? Sa tė ri ngrihen nė mėngjes dhe i zen mbramja duke u dėfru, ai i mjeri nuk e din se qefini atij ju ka ba gati, e ai mendon se “..unė kam me jetu gjatė..“.
Banu i sinqert dhe verpo vepra tė mira gjithnjė. Ndoshta All-llahu ta pranon atė dhe gjenė sevap te All-llahu yt. Vazhdo ti kėshtu, frigoju All-llahut gjithnjė, merr me veti devotshmėri se kjo ėshtė garanca e jote qė nuk ki mu frigė para All-llahut Subhanehu ve Te“ala.
Omer ibn'ul Abdulaziz, i thojnė khalifja i pestė, jo me rradhė por me drejtėsi, nė rradhėn e drejtėsisė ka qenė khalifja i pestė. All-llahu Subhanehu ve Te“ala, ja ka mundėsu atij me sundu atė perandorinė e madhe atij vetėm dy vjet, mirėpo All-llahu i ka dėrguar bereqet pėr dy vjet, edhe do ta lexojmė ligjeratėn e fundit tė Omer ibn Abdulazizit qė e tha, dhe zbriti prej hytbes dhe ma nuk ka hyp nė hytbe dhe vdiq dhe shkoj te All-llahu Subhanehu ve Te“ala. Atij qė All-llahu ia pat dhėnė dynjanė, e pat lan nėn kėmbet e veta, atij qė i ka dhanė All-llahu aq sa, dilshin njerėzit me pasurin e tyre nė kohėn e Omer ibn Abdulazizit dhe thojshin: “
Hajde bujrum, merr diqka!.“
Askush nuk pranonte, se All-llahu tė gjithė pasanikė i kishte bėrė.
Transmetohet me njė transmetim, njė kokė e grurit nė kohen e Omer ibn Abdulazizit ka qenė sa njė hurmė. Koka e grurit rritet sa t“i thotė Ai Zotėria, All-llahu Subhanehu ve Te“ala. All-llahu i pat qu bereqet. Ligjeratėn e fundit qė e mbajti, ai pėr tė cilin thotė gruja e tij: “..vAll-llahi, prej atė ditė qė ja kan dhanė kėtė post, nuk e di qė mezi ka ra nė shtratin tim.“ Ai i cili qante natėn dhe thoshte: “..vAll-llahi njė dele nė Irak, nėse i thehet kėmba, vaj halli pėr Omer ibn Abdulazizin para All-llahut, i thotė All-llahu: Pse ,ja Omer, s“ja ke shtru ti rrugen?“ Ai i cili ecte dhe i gjente fukarat, kur e morrėn me la xhenazen, e panė se krahrorin e kishte mavi tuj i bajt ushqim tė varfurve natėn dhe duke ua lanė te dera. Ky ėshtė Omer ibn Abdulazizi, ai i cili i ftonte dijetarėt natėn, uleshin dhe thoshte: “
Kujtomani vdekjen, kujtomani vdekjen.“ dhe ja niste me qajtė. Thotė gruja e tij: “.
.vAll-llahi, qante sikur me pas xhenaze para atij.“ E ky nė ligjeratėn e fundit tha:
" O ju njerz," tha ".
.vAll-llahi ju s“jeni kriju kot e kot dhe s“keni m“u lan kot e kot. E keni njė ditė qė All-llahu ka me zbritė me Gjyku dhe me ja matėn veprat robėve tė Tij. Vaj halli, ka humbė dhe ka dėshtu ai i cili e ka humbur mėshiren e All-llahut qė e ka pėrfshi ēdo send. Dhe e ka humb xhennetin qė ėshtė i gjanė sa toka dhe qielli. A nuk jeni duke e pa se, pėr ēdo ditė jeni duke shku dhe nda prej kėsaj dynjaje? Dhe kėtė dynja keni me jau lanė atyre qė e trashėgojnė, deri sa t“i kthehet All-llahut krejtė dynjaja dhe ēka ka nė tė. Askush nė varrė s“ka me marrė. A nuk jeni duke e pa," thotė "..dhe pėr ēdo ditė nė mėngjes dhe mbramje jeni duke e pėrcjell njė vėlla pėr ahiret, qė i ka pėrfundu atij exheli dhe ka shku te All-llahu? Ju jeni ata qė e pėrcjellni, dhe jeni qė me duart e juaja jeni duke e lėshu me njė vend qė, nė ta nuk ka as shtrat as jastak. Ėshtė i zhveshur prej dynjallėkut, prej teshave tė dynjallėkut. Erdh momenti mu nda prej tė dashurve tė vet dhe vendbanimi i atij ishte toka, mirėpo ajo qė e pret ėshtė llogaria, ėshtė i pasur ndaj asaj qė e ka lanė."
Velid ibn AbdulMelik ishte prijsi i muslimanėve, halife, edhe kur u shtri nė shtratin e vdekjes e mundojshin dhimbjet dhe thonte: “
Ah, ah vaj halli pėr Velid ibn AbdulMelik!“ Duke e vajtuar veten e vet, po e ndėgjon njė grua qė po kėndonte dhe po i lante teshat te lumi dhe tha: “ Ah n“tisha kanė si ajo, dhe mos tė kisha pas pėrgjegjėsi para muslimanėve. Para All-llahut si kam me dal.“ Kur i ndėgjoj kėto fjalė Ebu Hasim - ishte njė dijetar prej tabi“inėve tė mėdhenjė qė jetonte nė Medine - dhe i treguan se Velid ibn AbulMelik para se me vdekė ka shpresu tė jetė sikurse ajo gruja, filloi Ebu Hasem me qeshė dhe tha: “ Elhamdulilah o Zot, elhamdulilah qė ata qė kanė pas poste tė larta, dhe ata qė janė pasanikė nė kėtė dynja, ata shpresojnė tė jenė sikur ne kur tė bajnė me vdekė, e neve kurrė s“na shkon mendja mu kanė si ata. Atyne i shkon mendja tė jenė si na, tė mos kenė pėrgjegjėsi para All-llahut, a neve kurrė s“na shkon mendja mu kanė si ata. Pėr atė Omer ibn Abdulazizi tha: “ Keni frikė All-llahun o ju rob tė All-llahut, keni frikė All-llahun para se me ju ardh vdekja dhe para se me kalu koha dhe me ardh koha e llogaritjes.“ Tha, “ Unė po ua them kėto fjalė,“ e pastaj tha Omer ibn Abdulazizi: “..se vAll-llahi, unė nuk di nė kėtė dynja ndonjė njeri, tė kishte pasur gjynahe mė shumė se unė, unė jam qė i them kėto fjal, mirėpo“ tha “..nuk di njeri qė ka gjynahe mė shumė sasa unė.“ dhe ja nisi me qajt, deri sa e lagi xhyben e atij, zbriti prej minberit dhe nuk kaluan disa ditė vetėm se u shtri nė shtrat, ajetin e fundit nė shtrat e lexoi, qė All-llahu tha nė Kur“ani Kerim: "
Ahiretin ja kemi ba atyre qė s“dojnė mu ngrit nė kėtė dynja, dhe s“dojnė me ba ē“rregullim nė kėtė dynja." Tė pranishmit thanė: “ Ja Omer, djemt e tu i ke lanė tė varfėr,“ thanė “..u le diēka kėtyre se, krejt e le pėr All-llah.“ Tha, “ Ngritėmni edhe pak!“ E ngritėn Omer ibn Abdulazizin dhe tha: “
Ndėgjoni o vllazni,“ tha, “..unė pasurin qė e kam pas e kam lanė pėr All-llahun Subhanehu ve Te“ala. Djemve tė mi ėshtė e vėrtet se si kam lanė asgja, mirėpo djemt e mi janė njani prej dyve, ose ėshtė i mirė ose ėshtė i keq. Nese ėshtė i keq..“ tha, “..s“dua qė pasuria e Omerit tė hargjohet ku ėshtė All-llahu idhnum,“ tha, “..nėse janė tė mirė, All-llahu ka thanė nė Kur'ani Kerim: "
All-llahu i ka nė dorė tė mirėt." Pėr atė s“jam tuj ua bajtė gajlen.“
Ti qė mendon pėr djalin tėnd, ti qė mendon pėr stėrnipin e snėrnipit tėnd, ti qė pallate atyre don mi lanė, leja kėtė ajet. Ē“ka ndodhi? Pas njė muaji, jo ma shumė, djemt e Omer ibn Abdulazizit 100 dele i prunėn vakėf pėr All-llahun Subhanehu ve Te“ala. 100 dele ai qė ėshtė pasanik. Erdh njė endacak, njė njeri qė jetonte nė shkretirė, erdh te shokėt e Pejgambeit SalAll-llahu Alejhi ve Selem. Kur erdh te shokėt e Pejgamberit dhe tha: “ A din ndonjėri prej jush me lexu Kur“an?“ Thanė: “ Po!“ Edhe njani prej tė pranishmėve aa lexoi njė ajet nė Suretul Dharijat, kė All-llahu ka thanė: " E keni nė qiell rriskun dhe ata qė All-llahu ua ka premtu." A ka premtu diēka All-llahu tjetėr, por veēse xhennetin? - tha ai - xhenneti ėshtė nė qiell. Pastaj vazhdon ajeti ku All-llahu ėshtė betu nė Veten e Tij dhe ka thanė: "
Pasha All-llahun, kjo ėshtė e vėrtet, aq e vėrtet ėshtė, aq sa ti ke mundėsi me fol."
Ē“ka bani ky endacaku? Tha: “
SubhanAll-llah, kush e ka idhnu All-llahun dhe e ka shti me ba be? Kush ėshtė qė, All-llahut besė nuk i ka zanė?“ Kėto fjalė i tha tė fundit, u nda dhe vdiq. Me njė ajet vdiq. Tha kush e ka idhnu All-llahun dhe e ka shti me ba be? A ka nevoj All-llahu me tė ba be, a? A ka nevoj All-llahu pėr rrisk me ba be, a? All-llahu e ka nė dorė rriskun. Ibn Abasi ka thanė:
Ē“do njeri e ka njė derė nė qiell, nė pėrmes ksaj dere ngriten veprat e mira, dhe nė pėrmjet ksaj dere zbrit rrisku, ka thanė kur tė vdes biri Ademit, nese i ka ba All-llahut sexhde dhe e ka njoftė, tha ja nis me qajt toka dhe qielli 40 ditė, qanė pėr tė mirin. Edhe i mbyllet atė ditė kjo derė, njani prej neve thotė: “ Po, por prej qielli nuk tė vjen rrisku!“ Ėshtė e vėrtet qė nuk vjen rrisku prej qielli drejtė, pėr arsye se, All-llahu ka dashtė depot, magazinat e rriskut me ti lanė nė dynja, qė ka thanė All-llahu ecni nėpėr to, hani prej rriskut tė All-llahut Subhanehu ve Te“ala.
Kanė thanė esmai, si ėshtė kjo punė? Kanė thanė zotriu All-llahu nėnshkruan, ai jep leje sa ti me ngranė rrisk. Dje vAll-llahi, dje vAll-llahi nė Kumanovė kam ndegju pėr njė pasanik tė madh, ēudi, ēudi, deshta me lidhė me kėtė rrisk. Ėshtė pasanik i madh. E ka shtėpinė pallat, tre katė, dhe e pyeta a ka njė dyqan, lokal tė vogel dhe i thash a thu ai nuk e lshon kėta me qira? Mė tha njė kojshi i vet, tha jo, se ai me familjen e vet qaty rrinė. Thash pse? Thash, a ju ka djeg shpia, a? Tha jo, po pi ju bahet mal shpia, tha qaty ėshtė tuj jetu. Rriskun All-llahu Subhanehu ve Te“ala ta jep, a po do miliard? Po! Ska problem, urdhėro merre, s“ke me shiju.
Edhe njė tjeter argument, mos me lanė me kaq. A ke vnu ro“, shumicėn e rasteve pasanik bahet kur ti mbush 40 vjet, a po? 40 vjet i mbush edhe i thu atij: “ A shkojmė e bajmė njė shėtitje?“ Thotė, “ vAll-llah shtypjen tash shumė nalt e kam, si tum zhdryp kemi me shku.“ Shkojnė 3 muj e ti shkon te ai. “ A tė zbriti?“ Thotė: “ Ka zbritė, mirėpo 80 me 40. Ka zbritė shumė. Prit tė hyp pak.“ Edhe kėshtu me radhė, hyp shtypja, zhdryp, e ky so punė me dalė. Hajde hypim nė aeroplan, thotė: “ Shtypja shumė mė munon,“ Po pėr toke? Thotė: “ Mė ze autobusi sum le me dal.“ Ka thanė: “ Bujrum him nė kėtė restorant.“ Dhe kur tė hyjnė aty thotė: “ A keni supė, edhe ata tė hollė?!“ I thojnė: “ Merr more diēka!“ Thotė: “ Jo se, mjeku mė ka thanė se qe kėta, dhe qe kėta, dhe qė keta mi ka ndalu.“ E kishte kanė nė skejt ni fukara, kėtė pe ndėgjonte dhe po thoshte: “ Qiti biber, dhe qiti biber, pak kryp dhe pak jo, edhe ni qaj pa sheqer se e kam sheqerin tem special nė xhep e baj,“ e kshtu me radh. Ky fukaraja ishte ēudit. E merr nė resorant, thotė: “ Ē“ka tė kini binum!“, e kur dalin, ky i pagun 200 mark pasaniku, e 2 mark fukaraja, edhe ky fukaraja thotė: “ E kishte marru ni pasul, ama m“ka ardh shishum.“ Kurse pasaniku qė ka pagu 200 marka, thotė: “ Hiq diēka qebapet si kishte pjekė, i kishte lan pa pjekė, dhe diēka, se di, diēka mishi ishte kanė i moēėm. Hiq diēka mirė s“um ka ardh.“ Pėr atė, pasuria e muslimanit ėshtė nė zemer.
Ka thanė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem se ...na u largum pakė prej temės tonė... Ka thanė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem nė njė hadith qė e transmeton Imam Ahmedi nė musnedin e tij:
"O biri Ademit, gjej koh pėr mu tė bėjsh ibadet, tė baj pasanik nė zemėr, fukallarėkun se shef ma. E nese nuk e ban, ta mushi shpinėn me punė, kurrė s“un i qelė sytė prej fukallarėkut". Ka shlepera, 5 shlepera i ka. Kur tė shkojsh, thujė me zgjat dorėn me ba nji hajrat me ndreq ni urė, apo ni rrugė apo apo...Thotė: “ vAll-llahi se di, edhe une jam nė zorr. Bile bajsha plan, ku tė dal t“ja lypi dikujt 2.000 mark se ni shleper ma kanė ndal nė carin, nė doganė, dhe tjetri u nis thotė dhe ka nė ta tomate qė nėse vanohen prishen, edhe nė pazar i kam qit do artikuj, po s“po shiten diēka, janė koēitė punėt..“, kėshtu qė, ky kejt i koēitun shkon. Ky kejt i koēitun pėr arsye se, me All-llahun kur u koēit, All-llahu Subhanehu ve Te“ala ruēnėn (frenin e dorės) atij ja ka koēit. Pėr kėtė arsye, vėlla i dashur musliman, jeto me All-llahun Subhanehu ve Te“ala.
Kur tė shkojsh te fukaraja, “ Ē“ka be,“ thotė: “ A i ki be nja 10 mark, se e kena ba kejt shpiat mi dhanė ka 10 mark?“ Thotė: “ S“ka more problem, pėr 10 marka a?“ Ky fukara pėr 10 mark nuk nin, kurse ai thotė, “ ..t“ja qes more nja 10 marka ky ndoshta s“paska ēka me hangėr,“ Pasuni nė zemėr, se All-llahu e ka ba pasanik. Ėshtė i kėnaqun. E pyesin, “ Si i ke hallet?“ Thotė: “ Elhamdulilah.“ “ A po ke?“- e pyesin. Thotė: “ Ka qu All-llahu boll.“ Kur tė shkosh me shiku, nė tokė s“ka send. A ky tetri mermer, “..vAll-llah s“ka, se ėshtė ba krizė ekonomike,“ E pyesin: “ Djalin pse bre se ke qu nė shkoll?“ Thotė: “ vAll-llah po dashka shumė me pagu, se mu banėn shumė. Edhe unė diēka jam lodhė, edhe ta la atė, edhe punėtorėt mu kan shtu, 40 janė ba, s“muj mi pėrcjell unė kejt.“
Pėr atė, All-llahu Subhanehu ve Te“ala, i ka ba pasanik ata me iman (besim). A je ti razi me All-llahun tėnd? A je i kėnaqur me All-llahun Subhanehu ve Te“ala, me atė qė ta ka dhanė? Pėr ata All-llahu e ka qu kėtė muaj tė agjėrimit, pėr ata qė dojnė me ju kthy All-llahut Subhanehu ve Te“ala, dhe pėr ata qė dojnė me marrė pasuni me vete, me shku te All-llahu Subhanehu ve Te“ala. Prej pasunive mė tė mėdha, ėshtė me qenė i devotshėm me All-llahun, All-llahu me qenė i kėnaqun me ty.
All-llahu ka thanė nė Kur'ani Kerim: "
O ju musliman, agjėrimi ju ka ba farz (obligim), e nėpėrmjet kėtij agjerimi ju fitoni devotshmėri. Fitoni tekuallėk."
Ali ibn Talibi e ka definu devotshmėrinė dhe ka thanė: D
evotshmėri ėshtė me ju frikė All-llahut Subhanehu ve Te“ala. Pėr atė, ti kur agjėron e len ushqimin dhe pirjen qė All-llahu ti ka ndalu. E pėr kan i len? Pėr All-llahun Subhanehu ve Te“ala. Edhe devotshmėri ėshtė me vepru me kėtė Kur“an qė ka zbrit pėr ty, ka zbrit me ta ndriēu jetėn tėnde. ka zbrit me ta ndriēu varrin tėnd dhe ka zbrit me ta ndriēu ahiretin tėnd, dhe mu pregadit me dal njė ditė para All-llahut Subhanehu ve Te“ala.
Pėr atė Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka tregu se nė kėtė muaj, All-llahu ka zbrit bereqet qė s“ka zbrit nė muajt tjerė. Dhe ka thanė Pejgamberi SalAll-llahi Alejhi ve Selem: All-llahu gėzohet kur muslimani i kthehet All-llahut Subhanehu ve Te“ala, ma shumė se sa njė rob, i cili ka qenė duke udhtu nė shkretirė, i ka humbė ushqimi dhe pirja, dhe devja i ka ikė, derisa u shtri me vdekė. Edhe pothuajse duke i dalė shpirti, ka ardh devja bashkė me ushqimin dhe pirjen, e ky prej gėzimit tė madh thotė: O Zot, ti je robi jem, edhe une jam zoti Jot. Kėshtu ka gabu prej gėzimit tė madh, ka thanė Pejgamberi, e All-llahu thotė gėzohet pėr robin e Vet kur t“i kthehet All-llahut, ma shumė sesa ėshtė gėzu ky rob kur e ka gjetė deven dhe ushqimin dhe pirjen e atij.
Pejgamberi SalAll-llahu Alejhi ve Selem ka thanė:
All-llahu ėshtė mė i Mėshirshėm pėr robėt e Vet, sesa nėna pėr fėmijėt e vet.
Me njė transmetim transmetohet se, njė grua e ka pas emrin Ummu Harun, nėna e Harunit, ka thanė: Oj nėna e Harunit, ē“ka ta merr mendja, nė Diten e Gjykimit me ja dhanė nėnės evladin dhe me i thanė: Oj nėnė, ky ėshtė zjarri i xhehenemit e ky xhenneti, merre djalin tėnd dhe hedhe ti ku ki qef! Ku do ta kishte qu nėna djalin e vet? Ka thanė, e ditme ėshtė kjo se nė xhennet. Ka thanė, All-llahu ėshtė mė i mėshirshem pėr robėt e Vet, sesa nėna pėr fėmijet e vet. Mirėpo Ibn Kaim el Xhevzi e ka transmetuar njė tregim dhe thotė: Isha disa ditė nė udhėtim, dhe posa isha nė rrugė, tha e ndėgjova njė zhurmė qė po dilte prej njė shtėpije. Njė nėnė bėrtitte dhe fėmija qante. Tha u ndala, po pres pakė me pa se ē“farė po ndodh. Kur ja, tha u hap dera. Nėna i mshonte djalit, e pėrzuni dhe ja mbylli derėn. Djali qante fortė. Eci nja 200 metra dhe u ndal. E pa se, askush konak si ban, e pa se askush nėnė nuk i bahet. Atėherė tha, u kthye pėrmas te dera dhe e gjet derėn mbyllur. Tha, ra nė pragun e derės duke qajtė dhe e zu gjumi. Pas njė kohe kur dul nėna e pa qė ju ka kthy djali vet nėnes, kur e pa djalin e vet qė ka ba pishman, tha, s“un e majti veten e vet dhe ja filloi me qajtė. E hodhi veten dhe e pėrqafoi dhe i tha: O biri jem, une jam nėna yte. Une nuk jam kriju ty me tė pėrzan. Unė jam kriju ty me tė dashtė, por puna jote e ka ba qė unė ty tė pėrza prej shpije.
Vėlla i dashur musliman, nėse pėrzihesh prej rahmetit tė All-llahut, dije se puna jote e ka ba qė All-llahut me tė pėrzan, se All-llahu ėshtė ma i mėshirshem pėr robt e Vet, sesa nėna pėr fėmijet e vet.
E lusim All-llahun Subhanehu ve Te“ala, qė tė na mėshiron me mėshiren e Tij, ndėrsa dersin "Si tė agjėrojm" do ta vazhdojmė dersin e ardhshėm, nese All-llahu Subhanehu ve Te“ala don, dhe nėse exheli ban sabėr.
Ligjėrues:
Sadullah Bajrami
Nxjerrur nė tekst nga Kur“an dhe Sunnet -
Kur“an dhe Sunnet - Faqe Islame nė Gjuhėn Shqipe