|
Tė mirat e agjėrimit
Falėnderimi i takon All-llahut, Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Cilin e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthitė dhe cilin e lajthitė s'ka kush e pėrudhė.Paqa dhe bekimi i All-llahut qofshin mbi Muhammedin [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem], familjen, shokėt dhe gjithė ata qė e pasonjė nė mėnyrė mė tė mirė deri nė Ditė tė Kijametit.
Transmeton Ebu Hurejre [radijall-llahu anhu] se Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė:
Śä ĆČķ åõŃóķśŃóÉó ŃóÖöķ Ēįįųóåõ Śóäśåõ ķóŽõęįõ ŽóĒįó ŃóÓõęįõ Ēįįųóåö Õóįųóģ Ēįįųóåõ Śóįóķśåö ęóÓóįųóćó : ŽóĒįó Ēįįųóåõ : ßõįųõ Śóćóįö ĒČśäö ĀĻóćó įóåõ ÅöįųóĒ ĒįÕųöķóĒćó ŻóÅöäųóåõ įöķ ęóĆóäóĒ ĆóĢśŅöķ Čöåö ęóĒįÕųöķóĒćõ ĢõäųóÉń ęóÅöŠóĒ ßóĒäó ķóęśćõ Õóęśćö ĆóĶóĻößõćś ŻóįóĒ ķóŃśŻõĖś ęóįóĒ ķóÕśĪóČś ŻóÅöäś ÓóĒČųóåõ ĆóĶóĻń Ćóęś ŽóĒŹóįóåõ ŻóįśķóŽõįś Åöäųöķ ĒćśŃõÄń ÕóĒĘöćń ęóĒįųóŠöķ äóŻśÓõ ćõĶóćųóĻņ ČöķóĻöåö įóĪõįõęŻõ Żóćö ĒįÕųóĒĘöćö ĆóŲśķóČõ ŚöäśĻó Ēįįųóåö ćöäś ŃöķĶö ĒįśćöÓśßö įöįÕųóĒĘöćö ŻóŃśĶóŹóĒäö ķóŻśŃóĶõåõćóĒ ÅöŠóĒ ĆóŻśŲóŃó ŻóŃöĶó ęóÅöŠóĒ įóŽöķó ŃóČųóåõ ŻóŃöĶó ČöÕóęśćöåö
Ēdo vepėr e birit tė Ademit i takon atij. Njė e mirė shpėrblehet sa dhjetė sosh dhe deri nė shtatėqind herė shumėfishohet shpėrblimi, e Zoti ka thėnė: Pėrpos agjėrimit. Ai ėshtė pėr Mua dhe Unė shpėrblej pėr tė, pėr shkak se njeriu e braktisė ushqimin pėr Mua, e braktisė pijen pėr Mua, i braktisė tė kėndshmet pėr Mua, e braktisė gruan e tij pėr Mua. Era e keqe e gojės sė agjėruesit ėshtė mė e mirė tek All-llahu se aroma e miskut. Agjėruesi i ka dy gėzime: njėri gėzim kur tė hajė iftar dhe tjetri kur ta takojė Zotin e vet. (Buhariu dhe Muslimi).
Agjėrimi dhe shumfishimi i shpėrblimit
All-llahu [subhanehu ve teala] ka dalluar agjėrimin nga veprat tė cilat shpėrblehen shumfish, kėshtuqė tė gjitha veprat shpėrblehen nga dhjetė deri nė shtatėqind fish, pėrveē agjėrimit, shpėrblimi i tė cilit nuk pėrkufizohet nė kėtė numėr, por All-llahu e shumfishon pa numėrim, sepse agjėrimi ėshtė pjesė e sabrit, kurse All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
ÅöäųóćóĒ ķõęóŻųóģ ĒįÕųóĒČöŃõęäó ĆóĢśŃóåõćś ČöŪóķśŃö ĶöÓóĒČņ(10)
ndėrsa tė durueshmive u jepet shpėrblimi i tyre pa masė!. (Ez-Zumer: 10).
Pėr kėtė Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] e ka emėrtuar muajin e agjėrimit si muaj tė durimit nė shumė hadithe tė tija.
Kurse durimi ėshtė tre llojesh:
- durim nė respekte ndaj All-llahut [subhanehu ve teala];
- durim nė largim nga harami, dhe
- durim nė caktimet e dhimbshme tė All-llahut [subhanehu ve teala].
Tė gjitha kėto lloje mbledhen nė agjėrim, sepse nė kėtė ibadet ka durim nė respekt ndaj All-llahut, durim nė largim nga gjėrat tė cilat ia ka bėrė haram nė kėt muaj dhe durim nė etjen dhe urinė qė e kaplon agjėruesin gjatė kėtij muajit, dhe dobėsia e epshit dhe trupit nė kėtė muaj, dhimbje e cila vjen nga ky ibadet dhe pėr tė cilin All-llahu [subhanehu ve teala] do tė shpėrblejė.
Dije se shumfishimi i shpėrblimit pėr veprat e mira ndodh me shkaqe. Prej kėtyre shkaqeve janė edhe kėto:
1- Pozita e vendit nė tė cilin bėhet ai ibadet, siē janė haremet. Pėr kėtė nė kėto vende vlera e namazit shumfishohet. Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
(( ÕóįóĒÉń Żöķ ćóÓśĢöĻöķ åóŠóĒ ĆóŻśÖóįõ ćöäś ĆóįśŻö ÕóįóĒÉņ ŻöķćóĒ ÓöęóĒåõ ÅöįųóĒ ĒįśćóÓśĢöĻó ĒįśĶóŃóĒćó ))
Namazi nė xhaminė time vlen sa njė mijė namaze nė xhamitė tjera pėrveē xhamisė sė Haramit. (Buhariu dhe Muslimi).
2- Pozita e kohės, siē ėshtė muaji i Ramazanit ose dhjetė ditėt e Dhil-Hixhxhes. Pėr kėto ditė Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
(( ćóĒ ćöäś ĆóķųóĒćņ ĒįśŚóćóįõ ĒįÕųóĒįöĶõ Żöķåöäųó ĆóĶóČųõ Åöįóģ Ēįįųóåö ćöäś åóŠöåö ĒįśĆóķųóĒćö ĒįśŚóŌśŃö ŻóŽóĒįõęĒ ķóĒ ŃóÓõęįó Ēįįųóåö ęóįóĒ ĒįśĢöåóĒĻõ Żöķ ÓóČöķįö Ēįįųóåö ŻóŽóĒįó ŃóÓõęįõ Ēįįųóåö Õóįųóģ Ēįįųóåõ Śóįóķśåö ęóÓóįųóćó ęóįóĒ ĒįśĢöåóĒĻõ Żöķ ÓóČöķįö Ēįįųóåö ÅöįųóĒ ŃóĢõįń ĪóŃóĢó ČöäóŻśÓöåö ęóćóĒįöåö Żóįóćś ķóŃśĢöŚś ćöäś Šóįößó ČöŌóķśĮņ))
Nė asnjė ditė veprat e mira nuk janė tė dashura te All-llahu si nė kėto dhjetė ditė. I thanė: o I Dėrguar o All-llahut: as xhihadi nė rrugė tė Tij. Tha: as xhihadi nė rrugė tė Tij, nė pėrjashtim tė njeriut i cili del nė xhihad me vetveten dhe pasurinė e tij dhe nuk kthehet me asgjė. (Buhariu).
Pasiqė vet agjėrimi dallon pėr nga shpėrblimi nga muajt tjerė, atėherė, agjėrimi i muajit tė Ramazanit dallon nga agjėrimi i ditėve tjera, edhe ate pėr shkak tė pozitės sė kohės dhe tė vet ibadetit, pasiqė ėshtė njė shtyllė mbi tė cilin ngritet Islami.
Pse All-llahu e ka veēuar kėtė muaj duke ia mveshur vetvetes pėr dallim nga veprat tjera?
All-llahu [subhanehu ve teala] e ka veēuar agjėrimin mė pėrvehtėsim duke thėnė: Pėrpos agjėrimit. Ai ėshtė pėr Mua dhe Unė shpėrblej pėr tė.... nė kėtė drejtim dijetarėt kanė dhėnė komentime tė ndryshme, mirėpo mė tė dalluarat janė kėto:
1- Agjėrimi ėshtė lėrje e epsheve dhe kėnaqėsive tė cilat janė nė natyrėn e njeriut, tė cilat janė tė krijuara tė anojnė kah All-llahu. Kėsi iabdeti tjetėr, pėrveē agjėrimit, nuk ka. Gjatė ihramit largohet njeriu nga kontakti seksual dhe gjėrat qė ta pėrkujtojnė siē ėshtė parfymi dhe gjėrat tjera, mirėpo nuk duhet tė largohesh nga ushqimi dhe pija. E njejta vlen edhe pėr itikafin, edhe pse agjėrimi ėshtė pasuese e agjėrimit. Po, edhe nė namaz njeriu largohet nga tė gjitha epshet, mirėpo koha ėshtė shumė e shkurtė, kėshtuqė namazliu nuk e heton mosngrėnjen dhe mospirjen gjatė namazit, bile ėshtė ndaluar tė falet nėse ka nevojė pėr ushqim, i cili ėshtė i pranishėm, gjersa tė hajė dhe ta qetėsojė kėtė nevojė. Andaj Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka urdhėruar ti jiper pėrparėsi darkės para jacisė. Pėrdallim nga agjėrimi i cili e kaplon tėrė ditėn. Agjėruesi e heton nevojėn pėr kėto epshe dhe pėr kėto gjėra, sidomos gjatė ditės sė nxehtė tė verės, pėr shkak tė nxehtėsisė dhe pėr shkak tė gjatėsisė. Andaj ėshtė pėrmednur se prej veēorive tė imanit ėshtė agjėrimi gjatė verės.
Pėr kėtė, kur i shtohet njeriut nevoja pėr njė gjė, tė cilėn ka mundėsi qė ta arijė dhe e lė pėr hirė tė All-llahut [subhanehu ve teala], nė moment dhe pozitė tė cilėn nuk e sheh askush pėrveē All-llahut [subhanehu ve teala], kjo gjė ėshtė argument i vėrtetėsisė sė imanit. Kjo tregon se agjėruesi e di se ka Zot, i Cili e sheh edhe kur ėshtė vet. E di se Ai ia ka ndaluar disa gjėra edhe pse epshi i tij, sipas natyrės, anon kah to, dhe e respekton Zotin e vet, e zbaton urdhėrin e Tij dhe largohet nga ndalesat e Tija, prej frikės sė denimit tė Tij dhe nga shpresimi i shpėrblimit tė Tij, e e falėnderon Ate pėr kėtė gjė. Kjo ėshtė shkaku pse All-llahu kėtė vepėr e ka dalluar nga veprat tjera dhe e ka bėrė tė pastėr pėr Te. Mu pėr kėtė, nė vijim thotė: ...e braktisė ushqimin pėr Mua, e braktisė pijen pėr Mua, i braktisė tė kėndshmet pėr Mua, e braktisė gruan e tij pėr Mua....
Pasiqė besimtari i cili agjėron e di se kėnaqėsia e Zotit tė tij ėshtė nė lėnjen e epsheve e i jep pėrparėsi kėnaqėsisė sė All-llahut para epsheve tė veta, kjo tregon se kėnaqėsia e tij ėshtė lėnja epsheve pėr hirė tė All-llahut [subhanehu ve teala], pasiqė beson se All-llahu e sheh dhe se shpėrblimi dhe denimi janė mė tė mėdha sesa kėnaqėsi e pėrdorimit tė tyre gjatė vetmisė. Besimtari e urren ta bėnė kėtė vepėr gjatė vetmisė edhe ma tepėr se sa qė e urrenė nga shkaku i dhimbjes sė rrahjes, sepse prej shenjave tė besimit ėshtė qė besimtari tė urrenė atė qė All-llahu e urrenė, edhe pse epshi e tij e kėrkon. Kėshtu kėnaqėsia e tij bėhet kėnaqja e All-llahut, edhe pse ėshtė nė kundėrshtim me epshin e tij, kurse e urren atė qė e urren Krijuesi i tij, edhe pse epshi i vet kėtė e dėshiron.
2- Agjėrimi ėshtė gjė e fshehtė mes robit dhe Zotit tė vet, askush kėtė ibadet nuk e sheh, pasiqė ėshtė e pėrbėrė nga nijet i brendshėm, tė cilin nuk e sheh askush pėrveē All-llahut dhe lėnja e epsheve, pėrdorimin e tė cilave zakonisht e fshehė. Andaj edhe disa dijetarė kanė thėnė se edhe melekėt nuk e shkruajnė kėtė vepėr. Ose disa kanė thėnė se nė kėtė vepėr nuk ka syfaqėsi.
All-llahu dėshiron qė robėt e Tij tė sillen nė mėnyrė tė fshehtė me Te, mos tė sheh raportin (kontaktin) e tyre askush, saqė disa nga selefi kanė pasur dėshirė tė kenė mundėsi qė tė fshehin veprat e tyre edhe nga melekėt, saqė disa prej tyre kur kanė marur vesh se ndonjė vepėr e tyre e fshehtė ėshtė marur vesh prej njerėzve ka thėnė: sa mirė jetoja kur ky kontakt ishte i fshehur mes meje dhe Zotit tim. Pastaj u lut qė tė vdes dhe vdeku.
Tė dashuruarit xhelozojnė qė njerėzit tjerė tė kuptojnė fshehtėsirat mes tyre dhe atyreve qė i dashurojnė.
Agjėrimi dhe edukimi i shpirtit
Duke iu afruar All-llahut me lėrjen e veprave qė i dėshiron agjėruesi, siē ėshtė ushqimi, martesa etj, ka disa dobi, prej tyre janė:
1- Mposhtja e vetvetes, sepse ngopja dhe kontakti me gra shkakton kryelartėsi dhe mendjemadhėsi.
2- Zbrazja e mendjes pėr mendim dhe dhikr, sepse pėrdorimi i kėtyre epsheve e ngrutėson zemrėn dhe e vėrbėron, e pengon njeriun nga mendimi dhe dhikri dhe e sjellė pakujdesin. Kurse zbrazja e barkut nga ushqimi e ndriēon zemrėn, e zbutė, e largon vrazhdėsinė dhe e mbushė me mendim dhe pėrkujtim.
3- I pasuri e njeh vlerėn e dhuntive tė All-llahut, tė cilat ia ka dhėnė, gjėra tė cilat nuk ia ka dhėnė shumė njerėzve tė varfur. Largimi nga kėto gjėra nė kohė tė caktuar dhe pėsimi i vėshtirėsisė pėr kėtė qėllim, e detyron ta pėrkujton ate, i cili nuk i posedon kėto gjėra vazhdimisht. Kjo shkakton te ai falėnderim ndaj dhuntive tė All-llahut dhe mėshirim tė vėllaut tė vet, i cili ėshtė nevojtar dhe i varfur.
4- Agjėrimi i ngushton enėt e gjakut, ku edhe qarkullon shejtani, e me kėtė qetėsohen vesveset e shejtanit, thehet vullneti i epsheve dhe hidhėrimit, andaj Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] e ka bėrė agjėrimin mburojė, pasiqė e largon nga epshi i martesės.
Dije se largimi nga gjėrat e lejuara gjatė agjėrimit nė shenjė afrimi te All-llahu, nuk plotėsohet derisa njeriu nuk i largohet edhe gjėrave tjera tė cilat janė tė ndaluara, siē ėshtė gėnjeshtra, padrejtėsia, shkelja e nderit, pasurisė, etj. Andaj Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė:
(( ćóäś įóćś ķóĻóŚś Žóęśįó ĒįŅųõęŃö ęóĒįśŚóćóįó Čöåö ŻóįóķśÓó įöįųóåö ĶóĒĢóÉń Żöķ Ćóäś ķóĻóŚó ŲóŚóĒćóåõ ęóŌóŃóĒČóåõ ))
Kush nuk i lė fjalėt e rrejshme dhe verpimin sipas tyre, All-llahu nuk ka nevojė qė ta lė ushqimin dhe pijen. (Buhariu dhe Muslimi).
Disa dijetar nga selefi kanė thėnė: agjėrimi ma i lehtė ėshtė tė lėshė ushqimin dhe pijen.
Kurse Xhabiri [radijall-llahu anhu] ka thėnė: kur tė agjėrosh, le tė agjėron edhe dėgjimi, shikimi, gjuha nga gėnjeshtra dhe haramet. Lere dėmtimin e fqiut. Bėhu modest dhe me nder. Mos tė jetė dita qė agjėron dhe qė nuk agjėron e njejtė.
Sekreti i kėsaj fshehet nė kėtė. Afrimi me All-llahun duke i lėnė gjėrat e lejuara nuk plotėsohet pa i lėnė edhe gjėrat e ndaluara. Nėse njė njeri i afrohet All-llahut duke i lėnė gjėrat e lejuara, mirėpo nuk i afrohet All-llahut duke i lėnė gjėrat e ndaluara i ngjan njeriut, i cili i lė farzet, kurse i afrohet All-llahut me nafile. Edhe pse sipas shumicės sė dijetarėve agjėrimi i tij ėshtė i mjaftueshėm, sepse njė vepėr nuk asgjėsohet nėse nuk veprohet ndonjė vepėr e cila ėshtė e ndaluar tė bėhet gjatė kėsaj vepre. nė kėtė rast agjėrimi nuk prishet, pėrderisa nuk ushqehet, sepse ushqimi ėshtė vepėr e ndaluar gjatė agjėrimit.
Gėzimet e agjėruesėve
Agjėruesi i ka dy gėzime: kur tė hanė iftarin dhe kur tė takohet me Zotin e vet.
1- Gėzimi i tij gjatė iftarit ndodh sepse natyra e njeriut ėshtė e tillė qė anon nga gjėrat e zakonshme, siē ėshtė ushqimi dhe kontakti me gratė, kėshtuqė nėsi i ndalohen nė njė kohė, e pastaj i lejohen, kjo e gėzon, sidomos kur kjo ndalesė i vjen nė kohė kur ka shumė nevojė pėr to. Pa dyshim se skadimi i kohės sė ndalimit e gėzon pa masė. E nėse kjo vepėr ėshtė e dashur te All-llahu, atėherė bėhet edhe fetarisht e dashur. Kėshtu ngjan me agjėruesin. Pasiqė All-llahu ia ka ndaluar ushqimin dhe epshet deri nė mbrėmje, ia ka lejuar pėrdorimin e tyre me ardhjen e natės, bile e pėlqen nxitimin e sajė, ashtu sikur e pėlqen edhe vonimin nė sehur, pasiqė mė tė dashurit e All-llahut janė ata qė e nxitojnė iftarin, kurse melekėt i bekojnė ata qė e vonojnė sehurin.
Agjėruesi i cili i lė epshet e tija gjatė ditės pėr tiu afruar All-llahut dhe pėr ta respektuar, kurse tė njejtat i pėrdorė gjatė natės, pėr tiu afruar dhe pėr ta respektuar, pra, i ka lėnė sipas urdhėrit tė All-llahut dhe u kthehet sėrish sipas urdhėrit tė All-llahut, pra, ky njeri nė tė dyja rastet ėshtė rob, i cili e respekton Zotin e vet. Pėr kėtė edhe ka ndaluar Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] qė besimtari tė agjėrojė dy ditė pa ndėrprerė. Nėse agjėruesi nxiton tė hajė iftar duke iu afruar All-llahut, hanė dhe pinė dhe i falėnderohet All-llahut, shpresojmė qė kėtij njeriut ti falen mėkatet ose tė arrijė kėnaqėsinė e All-llahut, mund qė edhe duaja ti pranohet, sepse Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
(( ĖįĒĖ ĻŚęĒŹ ćÓŹĢĒČĒŹ: ĻŚęÉ ĒįÕĒĘć ęĻŚęÉ ĒįćŁįęć ęĻŚęÉ ĒįćÓĒŻŃ )) ĆĪŃĢå ĒįČķåŽķ ęŪķŃå.
Tre lutje kanė pėrgjigje: lutja e agjėruesit, lutja e atij qė i ėshtė bėrė zullum dhe lutja e musafirit. (hadithi ėshtė sahih, transmeton Bejhakiu dhe tjerėt).
Nėse me ushqimin dhe pijen e tij, ka pėrqėllim pėrforcimin e trupit tė tijė pėr namaz dhe agjėrim, ai pėr kėtė edhe do tė shpėrblehet, ashtu sikurse e ka pėr qėllim nga gjumi i tij gjatė ditės ose natės, forcim pėr punė, edhe gjumi i tij konsiderohet ibadet.
Pra, agjėruesi edhe gjatė ditės edhe gjatė natės qenka nė ibadet, gjatė agjėrimit dhe nė iftar i pranohet lutja, gjatė ditės ėshtė durimtar, kurse gjatė natės falėnderues.
Kush e kupton kėtė qė e kemi thėnė, nuk do tė ndalet nė domethėnjen e gėzimit tė agjėruesit, sepse edhe ky lloj i iftarit ėshtė dhunti dhe mėshirė e All-llahut dhe hynė nėn ajetin:
Žõįś ČöŻóÖśįö Ēįįųóåö ęóČöŃóĶśćóŹöåö ŻóČöŠóįößó ŻóįśķóŻśŃóĶõęĒ åõęó ĪóķśŃń ćöćųóĒ ķóĢśćóŚõęäó(58)
Thuaj: Vetėm mirėsisė sė All-llahut dhe mėshirės sė Tij le t'i gėzohen, se ėshtė shumė mė e dobishme se ajo qė grumbullojnė ata. (Junus: 58).
Mirėpo me kusht qė iftari i tijė tė jetė hallall, pėrndryshe, nėsi iftari i tij ėshtė haram, i ngjan njeriut i cili agjėron nga hallalli, kurse ha haramin. Kėtij njeriut nuk i pranohet lutja e tij. Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
(( ķóćõĻųõ ķóĻóķśåö Åöįóģ ĒįÓųóćóĒĮö ķóĒ ŃóČųö ķóĒ ŃóČųö ęóćóŲśŚóćõåõ ĶóŃóĒćń ęóćóŌśŃóČõåõ ĶóŃóĒćń ęóćóįśČóÓõåõ ĶóŃóĒćń ęóŪõŠöķó ČöĒįśĶóŃóĒćö ŻóĆóäųóģ ķõÓśŹóĢóĒČõ įöŠóįößó ))
I zgjatė duart nė qiell dhe thotė: o Zot, o Zot, mirėpo ushqimin e ka haram, pijen e ka haram, veshmbathjen e ka haram, ėshtė ngopur me haram, si ka mundėsi ti pranohet lutja kėtij njeriut. (Muslimi).
2- Kurse gėzimi i tij kur ta takojė All-llahun [subhanehu ve teala], kjo do tė ndodhė nga shkaku i shpėrblimit tė rezervuar atje, nė momentin kur mė sė shumti do ti nevojitet, siē tregon All-llahu [subhanehu ve teala]:
ęóćóĒ ŹõŽóĻųöćõęĒ įöĆó䜯õÓößõćś ćöäś ĪóķśŃņ ŹóĢöĻõęåõ ŚöäśĻó Ēįįųóåö åõęó ĪóķśŃšĒ ęóĆ󌜣óćó ĆóĢśŃšĒ ęóĒÓśŹóŪśŻöŃõęĒ Ēįįųóåó Åöäųó Ēįįųóåó ŪóŻõęŃń ŃóĶöķćń(20)
ēka tė pėrgatitni pėr veten tuaj prej tė mirave, atė do ta gjeni te All-llahu edhe mė tė mirė, dhe shpėrblim mė tė madh, e kėrkoni falje prej All-llahut, se All-llahu ėshtė mėkatfalės, mėshirues!. (El-Muzemmil: 20).
Sufjan ibn Ujejne [rahimehull-llah] thotė: Shpėrblimin e agjėrimit nuk e marin ata qė u ka hak, por All-llahu ia ruan qė ta fusė me to nė xhennet. Ditėt janė depotė e njerėzve tė cilat i kanė mbushur ose me tė mira ose me tė kėqija, kurse nė ditė tė Kijametit u happen njerėzve kėto depo. Tė devotshmit nė kėto depo gjejnė krenari dhe nderim, kurse mėkatarėt pendim dhe keqardhje.
Shtresat e agjėruesėve
Agjėruesit janė dy shtresa:
1- ata qė e kanė lėnė ushqimin, pijen dhe epshin pėr hirė tė All-llahut [subhanehu ve teala] dhe si kompenzim pėr kėtė shpreson xhennetin. Ky njeri tregton me All-llahun, kurse All-llahu nuk ia humbė shpėrblimin atij qė bėnė vepra tė mira dhe nuk humbė ai i cili vepron me All-llahun, pėrkundrazi ėshtė fituesi mė i madh. Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
(( Åöäųóßó įóäś ŹóĻóŚó ŌóķśĘšĒ ĒŹųöŽóĒĮó Ēįįųóåö ŚóŅųó ęóĢóįųó ÅöįųóĒ ĆóŚśŲóĒßó Ēįįųóåõ ĪóķśŃšĒ ćöäśåõ ))
Ēdo gjė qė e lenė nga frika prej All-llahut, All-llahu pėr te do tė jep gjėra mė tė mira. (Ahmedi, hadithi ėshtė sahih).
Andaj, kėtij agjėruesi All-llahu do ti japė nė xhennet ēka tė dėshiron prej ushqimeve dhe grave.
Disa dijetarė tė selefit kanė thėnė: na kanė treguar se agjėruesėve do tua shtrojnė njė sofėr ku do tė hanė, kurse njerėzit pėrreth do tė llogariten dhe do tė thonė: o Zot, ne llogaritemi, kurse ata hanė? Do tu thuhet: ata kanė agjėruar kurse ju keni ngrėnė, janė falur, e ju keni flejtur.
2- Ata qė nė dunja agjėrojnė nga ēdo gjė pėrveē All-llahut, e ruajnė kokėn dhe ēka ka brenda, barkun dhe ēka ha, e pėrkujton vdekjen, e dėshiron ahiretin, andaj i le tė mirat e kėsaj bote. Kjo ėshtė bajrami i iftarit tė tij, ditėn kur do tė takohet me te dhe tė gėzohet kur ta sheh.
Ai qė agjėron nga epshet e tija nė dunja do ti arrijė nesėr nė xhennet, kurse ai qė agjėron nga ēdo gjė pėrveē All-llahut, All-llahu ia kthen kėto gjėra nė ahiret.
ķĒ ĶČķČ ĒįŽįęČ ćä įķ ÓęĒßĒ
ĒŃĶć Ēįķęć ćŠäČĒš ŽĻ ĒŹĒßĒ
įķÓ įķ Żķ ĒįĢäĒä ćęįĒģ ŃĆÓ
ŪķŃ Ćäķ ĆŃķĻåĒ įĆŃĒßĒ
O i Dashuri i zemrės time, skam askėnd tjetėr pėrveē Teje
Mėshiro sot, mėkatarin qė tė ka ardhur
Unė nė xhennet, nuk kam asnjė dėshirė,
Pėrveē se dėshirojė qė tė tė shoh
Era e agjėruesit ėshtė era e cila del nga zbrazja e lukthit nga ushqimi, pėr shkak tė agjėrimit, ėshtė erė e urejtur nė hundėt e njerėzve, mirėpo ėshtė e mirė te All-llahu, sepse del nga shkaku i respekteve dhe kėrkimit tė kėnaqėsisė sė Tij. Mu ashtu siē vjen shehidi para All-llahut, duke i rrjedhur gjaku, e ngjyrė tė gjakut, kurse me erė tė miskut. Era e mirė e erės sė agjėruesit i ka dy domethėnje:
1- Pasiqė agjėrimi ėshtė vepėr e fshehtė mes robit dhe Zotit, All-llahu [subhanehu ve teala] e shfaqė nė ahiret para njerėzve, qė tė dallohen agjėruesit dhe tė veēohen prej tjerėve, si shpėrblim i fshehjes sė veprės sė tyre nė dunja.
2- Ai qė e adhuron All-llahun dhe e respekton dhe kėrkon kėnaqėsinė e Tij nė kėtė botė, kjo vepėr te ai shkakton gjurmė tė urrejtura te njeriu nė dunja, mirėpo nuk janė tė urrejtura te All-llahu [subhanehu ve teala], bile janė tė dashura dhe tė kėndshme, sepse kanė ardhur si rezultat i ibadetit dhe kėkrimit tė kėnaqėsisė sė Tij. Andaj, lajmėrimi me kėtė gjė, ata qė veprojnė kėto vepra nė dunja, ua rehaton zemrat qė mos tė urrejnė atė qė e fitojnė nė dunja.
Era e agjėruesėve ėshtė mė e mirė sesa era e miskut, kurse uria dhe etja e agjėruesėve pėr Te ėshtė ngopja e vėrtetė, dhe lodhja e ibadetēive pėr Te ėshtė rehatia mė e vėrtetė.
All-llahu ynė na bėjė prej atyreve qė e agjėrojnė kėtė muaj ashtu siē e meriton dhe na bėjė prej atyreve qė gėzohen nė ditėn kur do tė takohen me Ty. Amin.
Hafidh Ibn Rexheb Hanbeli
|