Kapitulli 1

Et-tewhid

Me Emrin e Allahut, i Gjithëmëshirëshmi, Mëshirëdhuruesi.

Allahu i Lartmadhëruar thotë:

“Unë nuk i krijova xhinët dhe njerëzit pos të më adhurojnë Mua” (Dharijat, 56)

Dhe Ai tha:

“Vërtetë Ne dërguam në çdo popull të dërguar duke shpallur: Adhuroni vetëm Allahun, e largojuni taghutit (adhurimit të tyre)!” (Nahl, 36)

Dhe Ai tha:

" Zoti yt ka urdhëruar që të mos adhuroni tjetër pos Tij, që të silleni në mënyrë bamirëse ndaj prindërve. Nëse njërin prej tyre, ose që të dy, i ka kapur pleqëria pranë kujdesit tënd, atëherë mos u thuaj atyre as "of - oh", as mos u bë i vrazhdë ndaj tyre, po atyre thuaju fjalë të mira (të buta, respektuese). Dhe në shenjë mëshire shtrije pranë tyre krahun përulës e respektues dhe thuaj: "Zoti im! Mëshiroi ata të dy, sikurse më edukuan mua kur isha i vogël". (Isra:23-24)

Dhe Ai tha:

“Adhuroni Allahun e mos i bëni shirk Atij!…” (En-Nisa, 36)

Dhe Ai tha:

"Dhe se kjo është rruga (feja) Ime e drejtë (që e caktova për ju), pra përmbajuni kësaj, e mos ndiqni rrugë të tjera e t'ju ndajnë nga rruga e Tij. Këto janë porositë e Tij për ju, ashtu që të ruheni. E Musait i dhamë librin plotësim (i të mirave) për atë që tregon bindje të mirë, dhe sqarues për çdo send, udhërrëfyes e mëshirë, ashtu që të besojnë se do të takohen me Zotin e tyre" (En'am:151-153)

Ibn Mes'ud tha: “Kushdo që të dëshiron të shikojë testamentin e Muhamedit mbi të cilën gjendet vula e tij, le ti lexojë fjalët e Allahut: “Ejani t'u lexoj atë që me të vërtetë ju ndaloi Zoti juaj! Të mos i shoqëroni Atij askënd e asnjë send... deri tek: ...Kjo është rruga (feja) Ime e drejtë (që e caktova për ju)..." (En'am:151-153)

Transmetohet se Muadh ibn Xhebel ka thënë: “Po udhëtoja me një gomar me Resulin dhe ai më tha: O Muadh! A e di se cila është e drejta e Allahut mbi robtë e Tij dhe cila është e drejta e tyre mbi Allahun?! Unë u përgjigja: Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më mirë! Ai vazhdoi: E drejta e Allahut mbi robët e Tij është që ata ta adhurojnë Atë duke mos i bërë shirk Atij. E drejta e robëve të Allahut mbi Allahun është që Ai (Allahu) të mos ndëshkojë askënd që nuk i bën shirk Atij! Unë thashë: O Resulullah! A t'ua jap lajmin e mirë njerëzve? Ai u përgjigj: Jo! Mos i informo ata rreth kësaj që të mos mbështeten vetëm në këtë!"
(Hadithi transmetohet në dy sahihet: Bukhari dhe Muslim).

- Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli -

1. Urtësia e Allahut në krijimin e xhinëve dhe të njerëzve.

2. Adhurimi është Tewhid. Në këtë pikë ka pasur gjithmonë mosmarrëveshje (mes profetëve dhe mushrikinëve).

3. Kushdo që nuk i ka plotësuar kërkesat e Tewhidit, nuk është prej atyre që e ka adhuruar Allahun dhe në këtë kuptim është edhe thënia e Allahut: “As ju nuk jeni adhurues të Atij që unë e adhuroj!” (Kafirun, 3)

4. Urtësia e dërgimit të Pejgamberëve.

5. Se mesazhi i të Dërguarve i aplikohet çdo populli në tokë.

6. Të tërë (pejgamberët) kanë sjellë një fe të njëjtë dhe të vetme.

7. Çështja më madhore është se adhurimi i Allahut nuk mund të kryhet derisa të mohohet dhe të braktiset taghuti. Ky është edhe kuptimi i thënies së Allahut: “E kush bën kufr në taghut dhe beson në Allah ka kapur dorezën më të fortë që kurrë nuk thyhet…” (Bekare: 256)

8. Taghut përfshin gjithëçka që adhurohet veç Allahut.

9. Rëndësia e jashtëzakonëshme që kishin tek selefët tre ajetet krejtësisht të qarta nga Sureja El Enam (151-153). Në këto ajete janë 10 çështje e para e të cilave është ndalesa e shirkut.

10 Ajetet muhkemat të Surës El Isra (22-39) kanë 18 çështje të rëndësishme. Allahu i fillon me:

"Mos merr me Allahun ndonjë zot tjetër (fallco) përndryshe do të mbetesh i poshtëruar, i harruar (në zjarr)" (Isra:22)

Dhe mbaruan me:

"Mos shoqëro me Allahun ndonjë zot tjetër (fallco) e të hidhesh në xhehenem i qortuar dhe i larguar!” (El-Isra, 39).

Allahu na informoi për rëndësinë e këtyre çështjeve duke na thënë:

“Këto janë nga urtësia që Zoti yt të shpalli ty.” (El-Isra:39).

11. Ajeti i Sures En-Nisa (4:36), i cili njihet si ajeti i 10 të drejtave të cilat Allahu i filloi duke thënë: “Adhuroni vetëm Allahun, dhe mos i shoqëroni Atij askënd e asgjë!”(En-Nisa:36)

12. Kujdes i posaçëm duhet ti kushtohet edhe porosisë së Pejgamberit Muhamed, në momentin e vdekjes së tij.

13. Të afirmojmë dhe pranojmë të drejtën e Allahut mbi ne (dhe të punojmë sipas asaj që ajo kërkon).

14.Të afrimojmë dhe pranojmë të drejtën e robëve të Allahut mbi Allahun (të drejtën që Allahu u ka dhënë dhe e ka bërë detyrim mbi Vehten e Tij) po qe se ata e plotësojnë të drejtën e Tij.

15. Kjo çështje i shte e pa njohur për shumicën e sahabave të Resulit (pasi ai nuk ua tha të gjithëve).

16. Lejohet që diçka nga dija të fshihet kur kjo është në të mirën e muslimanëve.

17. Është e preferueshme që lajmi i mirë (që dikush merr) të përhapet tek të gjithë muslimanët.

18. Frika se mos njerëzit mbështeten vetëm tek Mëshira e madhe e Allahut (është reale dhe nuk duhet nënvlerësuar).

19. Përgjigja e atij që pyetet për diçka për të cilën nuk ka dije, (dhe thotë): Allahu dhe Pejgamberi i Tij e dinë më së miri.

20. Lejohet që të zgjedhësh dikë për ti dhënë dije veç nga të tjerët.

21. Modestia e Pejgamberit Muhamed duke udhëtuar në të njëjtin gomar me sahabin e tij.

22. Lejohet të udhëtosh me dikë pas teje në një kafshë udhëtimi.

23. Superioriteti i Muadh ibn Xhebel

24. Rëndësia e madhe e kësaj çështjeje (Tewhidit).


Vazhdon me tej.......

__________________

KAPITULLI 2
Superioriteti i Tewhidit dhe mëkatet e shumta që ai i fshin.

Allahu thotë:

"Ata që besuan dhe besimin e tyre nuk e ngatërruan me dhulm, atyre u takon të jenë të sigurt dhe ata janë në rrugë të drejtë" (6:82)


Ubadeh ibn es-Samit transmeton se Resuli: “Kushdo që dëshmon se s'ka Zot tjetër pos Allahut, që është i vetëm dhe nuk ka partner, dhe se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij, se Isa është robi dhe i Dërguari i Tij, fjalë e Tij me të cilën bekoi Merjemen dhe një nga shpirtërat që Allahu krijoi, se Xhenneti dhe Xhehennemi janë të vërtetë, Allahu e fut në Xhennet sido që të jenë veprat e tija”. (Bukhari dhe Muslim)

Itbani transmetoi se Resuli tha: “Allahu e ka bërë haram zjarrin per atë që thotë: Nuk ka Zot tjetër(që adhurohet me të drejtë), përveç Allahut, e me këtë nuk kërkon gjë tjetër, pos Fytyrës së Allahut.” (Bukhari, Muslim)

Ebu Said el Khudrij transmeton se Resuli tha: “Kur Musa tha: O Zoti im! Më mëso diçka me të cilën të të përkujtoj dhe të të lutem me të! Allahu ju përgjigj: Thuaj, o Musa: S'ka Zot (që adhurohet me të drejtë) përveç Allahut. Musa tha: “O Zot, të gjithë shërbëtorët e Tu i thonë këto fjalë”. Allahu tha: “O Musa! Nëse të shtatë qiejt dhe e tërë ajo që ata mbajnë, si dhe të shtatë tokat, e nëse të gjitha këto vihen në njërën anë të peshores dhe në anën tjetër të peshores vihet: "La ilaha ila-Allah", ajo (La ilaha ila-Allah) është më e rëndë".(E transmeton Ibn Hibban dhe Hakim e deklaron sahih)

Et-Tirmidhi transmeton nga Enesi, se ai pati dëgjuar Resulin të thotë: “Allahu tha: O biri i Ademit! Nëse vjen tek Unë me mëkate sa gjithë toka, por vjen tek Unë pa më bërë shirk askënd e asgjë, Unë do të vij tek ti me po aq falje për ty”.



- Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli -

1. Bollëku i pa masë i favoreve të Allahut.

2. Shpërblimi i bollshëm i Tewhidit ndaj Allahut.

3. Përveç shpërblimit madhor, Tewhidi po ashtu fshin mëkatet.

4. Shpjegimi i ajetit 82 të Sures “El-En'am”.

5. Të mendohet thellë rreth pesë pikat e përmendura në hadithin e transmetuar nga Ubadeh (ibn Es-Semit).

6. Kur të studiosh hadithin e Ubadeh-s dhe Itbanit dhe cfarë erdhi pas këtyre të bëhet e qartë kuptimi i La ilaha ila-Allah dhe po ashtu edhe gabimet e të humburve (që janë mbi shpresa të kota).

7. Kushtoji vëmendje kushtit që përmendet në hadithin e Itbanit.

8. Edhe profetëve u nevojitet përkujtimi i madhështisë së “La ilaha ila-Allah”.

9. Sqarimi i superioritetit dhe peshës së La ilaha ila-Allah, ndaj gjithë krijimit, edhe pse shumë nga ata që e thonë këtë (shehadetin) nuk do të marrin peshën e plotë të kësaj dëshmie kur të peshohen veprat e tyre.

10. Teksti tregon se ka shtatë toka sikurse ka edhe shtatë qiej.

11. Si shtatë qiejt ashtu edhe shtatë tokat janë të mbushura me krijesa.

12. Confirmimi i atributeve të Allahut në kundërshtim me teoritë dhe pretendimet që Esharijtë kanë (Hadithi përmend Fytyrën e Allahut).

13. Pa dyshim, nëse e kupton hadithin e Enesit, do ta kuptosh edhe thënien në hadithin e Itbanit:

“Allahu e ka bërë haram zjarrin per atë që thotë: Nuk ka Zot tjetër (që adhurohet me të drejtë), përveç Allahut, e me këtë nuk kërkon gjë tjetër, pos Fytyrës së Allahut.”

Se kjo e ka kuptimin e braktisjes së shirkut praktikisht dhe jo thjeshtë të recitosh "La ilaha ila-Allah" me gjuhë.

14. Konsiderimi dhe thellimi ne mendim rreth karakteristikave të përbashkëta mes Muhamedit dhe Isës që ishin si të Dërguar po ashtu edhe njerëz rob të Allahut.

15. Njohja e së veçantës së Isës duke u krijuar si Fjalë nga Allahu (bëhu dhe u bë).

16. Dija se Isa është një shpirt i krijuar nga Allahu.

17. Merita e të besuarit në Xhennet dhe në Xhehenem.

18. Dija rreth fjalëve "....sido që veprat e tija të jenë....".

19. Sqarimi se peshorja ka dy anë peshuese.

20. Kuptimi i përmendjes së: Fytyrës së Allahut.


VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________

Allahu, thotë:

“Vërtetë, Ibrahimi ishte një model i shkëlqyer, adhurues i bindur dhe i devotshëm ndaj Allahut, besimtar i drejtë (me tewhid të pastër) dhe nuk ka qenë nga idhujtarët”(En-Nahl:120).

Dhe Ai tha diku tjetër:

“... Dhe ata të cilët nuk i bëjnë shirk Zotit të tyre”. (Muminun: 59)

Husejn ibn Abdurrahman transmeton: “Njëherë, kur isha me Sa'id bin Xhubejrin, Ai pyeti: Cili nga ju e pa yllin që ra mbëmë?! Unë u përgjigja që unë e pashë dhe shpjegova se nuk isha në namaz nate dhe isha pickuar nga një akrep helmues. Ai më pyeti: cfarë bëre atëherë? Unë ju përgjigja: Bëra rukje (vehtes sime) për shërim. Ai pyeti: E çfarë të shtyu ty të veproje ashtu (të bëje rukje)? Unë u përgjigja: Një hadith që dëgjova nga Sha'bi. Cilin hadith transmetoi Sha'bi? Unë u përgjigja: Ai transmetoi nga Burejdah bin el-Husejb që tha se rukjah nuk lejohet pos kundër syut të keq dhe piskimit helmues! Ai (Saidi) tha: Ai ka bërë mirë që ka ndaluar tek ajo që ka dëgjuar! Megjithëatë Ibn Abas na ka transmetuar se Profeti ka thënë: Të gjitha umetet mu paraqitën para meje dhe unë pashë një profet me një grup të vogël njerëzish me të (që i kishin besuar), një profet me dy apo tre njerëz me të dhe një profet me asnjë (njeri që e kishte besuar atë). Pastaj erdhi një grup shumë i madh njerëzish dhe unë kujtova se ky ishte umeti im. Por më thanë se ky ishte umeti i Musës dhe njerëzve të tij. Më pas një grup akoma më i madh u paraqit dhe më thanë se ky ishte umeti im. Mes tyre ishin 70 000 që do të hynin në xhenet pa u marrë në llogari dhe pa ndëshkim. Më pas profeti u ngrit dhe hyri në shtëpinë e tij. Njerëzit filluan të diskutonin se kush mund të ishin këta (70 000). Disa thanë; Mbase këta janë sahabat e profetit. Të tjerë thanë se mbase këta janë ata që kanë lindur në islam dhe kurrë nuk i kanë bërë shirk Allahut. Ndërkohë që ata po shkëmbenin mendimet e tyre (rreth këtyre 70 000), profeti doli dhe i thanë për këto mendime. Ai tha: Ata (70 000) janë ata njerëz që nuk shërohen me rukjeh dhe as nuk besojnë në shenja të mira apo të këqia (bestytni), as nuk mbyllin plagët e tyre me djegie, por i mbështeten Zotit të tyre (Allahut). Duke dëgjuar këtë, Ukashah bin Mihsan u ngrit dhe tha: (O Resulullah), lute Allahun të më bëjë mua prej tyre. Ai (Resuli) tha: Ti je prej tyre! Dikush tjeter u ngrit dhe tha: Lute Allahun të më bëjë mua prej tyre! Ai (Resuli) tha: Ukashah ta kaloi".



- Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli -

1. Njerëzit e tewhidit, janë në grada të ndryshme.

2. Sqarimi i kuptimit të "Pastrimit dhe perfeksionimit të tewhidit".

3. Ibrahimi u lavdërua nga Allahu ngase ai (ishte mbi tewhidin e pastër dhe perfekt) dhe nuk ishte nga Mushrikinët (idhujtarët).

4. Allahu i lavdëroi të tërë ata ewlijah ngase ata nuk i bënë shirk Atij asgjë e askënd.

5. Qëndrimi larg nga mbyllja e plagëve me djegie dhe shmangia e rukjehs është nga perfeksionimi total i tewhidit.

6. Posedimi i këtyre karakteristikave është mbështetje tek Allahu.

7. Dija e thellë e sahabave në lidhje me faktin se një gradë e tillë mbështetje tek Allahut nuk arrihet pa vepra.

8. Zelli i madh i sahabave për kryerjen e veprave të mira.

9. Superioriteti i umetit të Muhamedit si për nga sasia edhe nga cilësia.

10. Superioriteti i umetit të Musës (ndaj umeteve të tjera pos umetit tonë).

11. Të gjithë umetet do të paraqiten para Muhamedit.

12. Çdo umet do të shoqërohet nga profeti i tyre.

13. Në përgjithësi vetëm pak njerëz ju përgjigjën thirrjes së profetëve.

14. Profetët tek të cilët nuk besoi askush (prej njerëzve të tyre) do të vijnë vetëm përpara Allahut.

15. Esenca e besimit është se njerëzit nuk duhet të merakosen nga numri as nuk duhet të shqetësohesh nga numri i pakët dhe as nuk duhet të mburresh me numrin e madh (të ndjekësve).

16. Lejimi i rukjeh-s në lidhje me syun e keq dhe pickimit helmues.

17. Thënia: "Ai ka bërë mirë që ka ndaluar tek ajo që ka dëgjuar", tregon thellësinë e dijes dhe zgjuarsisë së tabiinëve si edhe në faktin se hadithi i parë nuk e kontradikton të dytin.

18. Shmangia e tabiinëve nga lavdërimi i dikujt që nuk e meriton të lavdërohet.

19. Thënia e profetit: "Ti je prej tyre", është nga shenjat e profecisë.

20. Ekselenca e Ukashah-s.

21. Përdorimi i fjalëve indirekte.

22. Edukata e shkëlqyer e profetit Muhamed.


Vazhdon inshallah......

__________________

Allahu thotë:

“Vërtetë se Allahu nuk fal që ti përshkruhet Atij partner (ti bëhet shirk), përveç kësaj Ai fal falë këdo që dëshiron (gjithëçka tjetër pos shirkut)” (4: 48).

Profeti Ibrahim (khalili i Allahut) tha:

“...mbromë mua dhe bijtë e mi që të mos adhurojmë idhuj” (14: 35)

Transmetohet ne hadith se profeti tha: “Ajo prej së cilës unë kam më tepër frikë për ju, është shirku i vogël! Kur e pyeten se çështë kjo, Resuli tha: “Er-Rija” (ti bësh gjërat për tu dukur).

Ibn Mes'ud ka thënë se profeti Muhamed tha: “Kushdo që vdes duke i përshkruar partnerë Allahut (duke bërë shirk), hyn në Xhehenem” (Bukhari).

Muslim transmeton nga Xhabir se Resulilahi tha: mund ta lexojmë edhe këtë: “Kushdo që takohet me Allahun (në Ditën e Gjykimit), duke mos i pasur bërë shirk Allahut askend e asgjë, hyn në Xhenet. Ndërkohë që kushdo që takohet me Allahun ndërkohë që i bërë shirk, hyn në Xhehenem!”.

- Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli -

1. Frika nga shirku (nuk duhet neglizhuar dhe nuk duhet ndier i qetë prej saj).

2. Bërja e gjërave për tu dukur (Er-Rija) është një lloj shirku.

3. Rija-ja është prej llojit të shirkut të vogël.

4. Rija-ja (shirku i vogël) është diçka ndaj së cilës të devotëshmit dhe të drejtët i frikësohen më tepër se sa cështjeve të tjera (ngaqë është lehtë për të rënë në të).

5. Afërsia e Xhenetit dhe e Xhehenemit (është lehtë të devijosh).

6. Kombinimi i lidhur me afërsinë e Xhenetit dhe të Xhehenemit, është përmendur në të njëjtin hadith.

7. Kushdo, që e takon Allahun (në Ditën e Gjykimit) dhe nuk i ka bërë shirk Atij, do të shkojë në Xhenet, ndërkohë që kushdo që vdes duke i pasur bërë shirk Allahut do të hyjë në Xhehenem, edhe sikur ky te kishte qenë adhurues i madh.

8. Çështja e rëndësishme e duasë së Ibrahimit, për vehten e tij dhe fëmive të tij rreth mbrojtjes që i duhet kërkuar Allahut që të mos biesh në shirk.

9. Afirmimi nga Ibrahimi rreth gjendjes së shumicës së njerëzve që: "O Zoti im! Ata kanë devijuar shumë prej njerëzve nga rruga e drejtë".

10. Shpjegimi i dëshmisë: “Nuk ka Zot tjetër, përveç Allahut” sikurse është transmetuar nga Bukhari.

11. Superioriteti i individit që është i pastër nga shirku.


VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________

Allahu thotë:

“Thuaj:Kjo është rruga ime! Unë thërras për tek Allahu (në adhurimin e Tij me tewhid), unë dhe kushdo që më ndjek mua, (kjo thirrje paraqitet me argumente dhe) me dije të qartë. I pastër nga çdo e metë dhe mangësi është Allahu! Dhe unë nuk jam nga idhujtarët." (12:108)

Ibn Abbasi transmetoi: “Kur Resulilahi dërgoi Muadhin në Jemen, i tha atij: "Ti po shkon tek një komb nga njerëzit e Librit, gjëja e parë që të bësh të jetë thirrja ndaj tyre që të dëshmojnë "La ilaha ila Allah".

Sipas një versioni tjetër të këtij hadithi: “...të veçojnë Allahun me tewhid (në adhurimin e tyre). Nëse ata të binden në këtë, tregoju se Allahu ka obliguar për ta kryerjen e pesë namazeve çdo ditë dhe natë. Nëse të binden në këtë, tregoju se Allahu i ka obliguar ata me Sadakah (zekatën), që merret nga të pasurit e tyre dhe u jepet të varfërve të tyre. Nëse të binden në këtë, bëj kujdes dhe mos merr më të mirën e pasurisë së tyre (si zekatë) dhe ruhu nga duaja e të shtypurit ngase nuk ka hixhab mes duasë së tij dhe Allahut”. (Bukhari dhe Muslim).

Që të dy sheikhët (Bukhari dhe Muslim) kanë transmetuar po ashtu se Sehl ibn Sad tha se në ditën e Khajberit, Resulilahi tha: "Nesër do i jap flamurin një personi, i cili i don Allahun dhe të Dërguarin e Tij dhe po ashtu duhet nga Allahu dhe i Dërguari i Tij. Nën udhëheqjen e tij, Allahu do të dhurojë fitoren. Njerëzit e kaluan tërë natën duke diskutuar se kujt mund ti jepet flamuri. Të nesërmen në mëngjes, që të gjithë erdhën tek i Dërguari, secili duke pasur dëshirë të madhe që atij ti jepej flamuri. Resulilahi pyet: Ku është Ali ibn Ebi Talib?! Ata u përgjigjën: "Ai po vuan nga acarimi i syve! Dikush shkoi dhe e solli (Aliun) aty. Resuli bështyu tek sytë e tij dhe bëri dua dhe aty për aty ai u kurua sikur të mos kishte pasur asgjë më parë. Pastaj Resuli i dha atij flamurin dhe i tha: Avanco me qetësi dhe butësi derisa të arrish tek ata dhe thirri ata në Islam dhe informoji ata rreth obligimeve të tyre ndaj Allahut në Islam. Pasha Allahun, nëse Allahu udhëzon nëpërmjet teje një njeri të vetëm në Islam, është më mirë se devetë e kuqe".

- Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli-

1. Është rruga e profetit Muhamed dhe ndjekësve të tij, të thirrurit e njerezve në Islam (me tewhid të pastër dhe braktisja e shirkut).

2. Theksimi ndaj pastrimit të njetit, ngase shumë nga ata që supozohen se po thërrasin në hak, në fakt vetëm thërrasin tek vehtet e tyre.

3. Thirrja tek Allahu me dije të sigurtë është obligim.

4. Nga shenjat e bukurisë së tewhidit, është të qenit i pastër nga çdo lloj kufri drejt Allahut.

5. Shëmtia e shirkut është se ofendon Allahun (është përçmim ndaj Tij).

6. Nga çështjet më të rëndësishme të këtij kapitulli është se Muslimani duhet të qëndrojë i distancuar prej mushrikinëve që të mos bëhet si ata edhe nëse ai vetë nuk bën shirk.

7. Tewhidi (dhe thirrja në të) është obligimi më parësor.

8. Ne duhet të fillojmë (në thirrje) me tewhidin duke i dhënë përparësi ndaj çdo gjëje madje edhe para namazit.

9.Kuptimi i njësimit të Allahut me tewhid në adhurim dhe sinqeriteti ndaj njëshmërisë së Tij është kuptimi i dëshmisë "La ilaha ila Allah".

10. Nga njerëzit e librit ka nga ata që ose nuk kanë dije rreth tewhidit ose nëse kanë dije nuk veprojnë sipas asaj që tewhidi kërkon.

11.Rëndësia e dhënies mësim shkallë pas shkalle.

12. Në fillim duhen shpjeguar gjërat më të rëndësishme.

13. Si funsionon Zekati (nga kush merret dhe kujt i jepet).

14. I dituri duhet të mundohet të qartësojë çdo keqkuptim që nxënësi mund të ketë (duke dhënë sa më tepër informacion dhe qartësuar sa me tepër çështjet).

15. Nuk merret më e mira e pasurisë kur mblidhet zekati (por mesatarja).

16. Duhet pasur kujdes nga duaja e të shtypurit (mos shtyp askënd që të mos bëjë ai/ajo dua kundër teje).

17. Informimi se mes duasë së të shtypurit/shtypurës dhe Allahut nuk ka pengesë (Duaja e të shtypurit pranohet nga Allahu).

18. Sprovat, vështirësitë, uria dhe sëmundjet që godasin Imamin e profetëve dhe ewlijatë nuk janë tjetër pos evidenca të qarta për tewhidin.

19. Afirmimi me vendosmëri nga Resuli: " Vërtetë që do t'ja jap flamurin...." është një nga shenjat e profecisë së tij.

20. Bështyma tek sytë e Aliut dhe shërimi i tyre aty për aty, është po ashtu një shenjë tjetër e profecisë.

21. Virtytet e larta të Aliut dhe poziata e lartë e tij.

22. Virtytet e larta dhe pozita e lartë e sahabave të Resulit ngase ata kaluan tërë natën duke diskutuar se kujt do ti jepej flamuri (dhe kjo tregon se të gjithë ata e meritonin këtë nder ngase sikur të mos qe kështu nuk kishte pse të kalohej tërë nata duke diskutuar) dhe preokupimi i tyre ndaj këtij fakti më tepër se lajmi që do tu jepej fitore në këtë betejë.

23. Qartësimi i besimit ne kader në atë që ajo që është përcaktuar (favori që është përcaktuar për dikë) do të realizohet edhe nëse nuk e ke kërkuar dhe nuk vjen kjo me dëshira me ngulmim tërë natën.

24. Mënyra e këshillimit të Resulit ndaj Aliut: "Shko tek njerëzit me qetësi dhe butësi...."

25. Të thirret në Islam para se të shpallësh luftë.

26. Luftimi ndaj atyre që janë thirrur më parë në Islam por e kanë refuzuar këtë thirrje, është legjitim.

27. Të thirren njerëzit me urtësi, sikurse vërehet në thënien e tij: "Tregoju atyre per obligimet mbi ta".

28. Njohja e obligimeve ndaj Allahut, në Islam.

29. Shpërblimi i personit nëpërmjet të cilit një njeri i vetëm udhëzohet (nga Allahu në Islam).

30. Betimi (lejohet) në përforcimin e një verdikti juridik.



VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________

Allahu thotë:

"Të tillët të cilëve këta po u luten (veç Allahut), ata për vehte kërkojnë afrimin tek Zoti i tyre (Allahu), shpresojnë në mëshirën e Tij dhe i frikësohen dënimit të Tij. Vërtet, dënimit të Zotit tënd është për tu pasur frikë" (17:57).

Dhe Ai tha:

"Dhe kur Ibrahimi i tha babait dhe popullit të tij: "Unë jam i pastër (dhe i distancuar) prej asaj që adhuroni ju, përveç Atij që më krijoi! Dhe vërtetë Ai do të më udhëzojë! Dhe ai (Ibrahimi) e la të përjetshme atë fjalë (la ilaha ila Allah) ndër pasardhësit e vet, që ata të kthehen prej rrugës së gabuar (të braktisin shirkun) në rrugën e drejtë (adhurimin e Allahut me tewhid)" (43:26-28).

Allahu tha:

“Ata i morën ahbarët e tyre (elitën e dijetarëve jehudi), ruhbanët e tyre (murgjërit) dhe Mesihun të birin e Merjemes, si zota veç Allahut…” (9:31).

Ai tha:

“E nga njerëzit ka nga ata që marrin (për adhurim) të tjerë veç Allahut si rivalë (me Allahun). I duan ata sikurse duan Allahun. Por ata që besojnë e duan Allahun më tepër (se çdo gjë tjetër)” (2:165).

Në Sahih Muslim thuhet se Resuli tha: “Kushdo që thotë "la ilaha ila Allah" dhe bën kufr ndaj gjithëçkaje që të tjerët adhurojnë veç Allahut, pasuria dhe gjaku i tij bëhen të pa prekëshme dhe çështja e tij mbetet me Allahun"

-Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli-

Ky kapitull përmban çështjen më madhore dhe më të rëndësishme që është shpjegimi i tewhidit dhe i dëshmisë së besimit dhe qartësimi i tyre sipas çështjeve të qarta.

Prej këtyre është ajeti i sures el-Isra'. Jo vetëm që ky ajet demaskim dhe denoncim i mushrikinëve që u bëjnë dua salihinëve por qartëson po ashtu se ky veprim i tyre është shirk i madh.

Po ashtu ajeti në suren El-Bara'a (ky eshte emer tjeter i sures 9) , na tregon në mënyrë të qartë se si njerëzit e Librit i morën ahbarët dhe rahbanët si zota veç Allahut. Po ashtu qartësohet se edhe ata nuk ishin urdhëruar pos të adhuronin vetëm Allahun me tewhid. Shpjegimi i ajetit që nuk ka paqartësi në lidhje me bindjen ndaj dijetarëve dhe robëve të tjerë të Allahut në çështje mëkatesh (kështu i morën ata si zota veç Allahut) dhe jo duke i adhuruar apo bërë dua atyre (sikurse disa mendojnë se adhurimi është vetëm nëse i bën sexhde idhujve apo u lutesh styre....etj).

Po ashtu, edhe thënia e Ibrahimit drejtuar kufarëve duke veçuar Zotin e tij (Allahun) prej asaj që ata (idhujtarët) adhuronin veç Allahut:

"Unë jam i pastër (dhe i distancuar) prej asaj që adhuroni ju, përveç Atij që më krijoi!.." (43:26-27)

Allahu na qartësoi se ky distancim prej shirkut është shpjegimi i dëshmisë "la ilaha ila Allah" ngase Ai tha:

"Dhe ai (Ibrahimi) e la të përjetshme atë fjalë (la ilaha ila Allah) ndër pasardhësit e vet, që ata të kthehen prej rrugës së gabuar (të braktisin shirkun) në rrugën e drejtë (adhurimin e Allahut me tewhid)" (43:28).

Ajeti i sures el-Bakarah ku Allahu tha rreth kufarëve:

"Ata nuk do të dalin nga zjarri..." (2:167)

Është përmendur se ata i duan ata që adhurojnë veç Allahut sikurse duan Allahun, dhe kjo tregon se ata e duan Allahun shumë por vetëm kjo (dashuria e tyre për Allahun) nuk mjafton për ti futur ata në Islam. Nëse këta (që e duan Allahun por i bëjnë shirk Atij) nuk hynë në Islam, po ai që do idhujt që adhuron më tepër se Allahun?! Po ai që nuk do tjetër pos atë që ai adhuron veç Allahut dhe nuk ka dashuri fare për Allahun?!

Resuli tha: “Kushdo që thotë "la ilaha ila Allah" dhe bën kufr ndaj gjithëçkaje që të tjerët adhurojnë veç Allahut, pasuria dhe gjaku i tij bëhen të pa prekëshme dhe çështja e tij mbetet me Allahun".

Kjo thënie (e Resulit), është nga thëniet më madhore që shpjegojnë kuptimin e "la ilaha ila Allah". Kjo (thënie) tregon se thjeshtë shqiptimi i shehadetit nuk e mbron pasurinë dhe gjakun e atij që e shqipton. Nuk është e mjaftueshme që thjeshtë të kuptosh kuptimin literal (anën e jashtme) të kësaj dëshmie dhe fjalët e saj, të afirmosh këtë frazë apo madje edhe të mos i lutesh tjetër veç Allahut që është i Vetëm dhe pa partner. Përkundrazi, pasuria dhe gjaku i shqiptuesit të kësaj dëshmie, nuk bëhen të pa prekëshme derisa përveç tërë asaj që përmendëm më parë, ti shtohet edhe kufri ndaj gjithëçkaje që adhurohet veç Allahut. Ngase nëse dikush ka dyshime, apo heziton në këtë, as pasuria dhe as gjaku i tij nuk janë të mbrojtura e të pa prekëshme.

Çfarë shembulli më të mirë dhe madhor mund të përmendet veç këtij?! Çfarë mund ta qartësojë çështjen më mirë?! Çfarë argumenti më deçiziv mund të ketë pos këtij që ti japë fund çfarëdo lloj mosmarrveshje rreth kësaj çështje?!

VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________

Allahu thotë:

“Thuaj! Më tregoni pra, ata që ju adhuroni, pos Allahut, nëse Allahu më godit mua me ndonjë të keqe, a munden ata ta largojnë atë të keqe, ose nëse Allahu dëshiron mëshirë ndaj meje, a munden ta pengojnë ata mëshirën e Tij? Thuaj! Mua më mjafton Allahu! Tek Ai mbështeten të devotëshmit (që i mbështeten vetëm Allahut me tewhid)” (39:38).

Imran ibn Husejn transmetoi: "Resuli pa njëherë dikë që kishte vënë në dorën e tij një byzylyk bakri. Ai (Resuli) e pyeti atë: Çfarë është kjo?! Ai (që kishte byzylykun) u përgjigj: Për të mposhtur dobësinë e moshës së tij. Ai (Resuli) i tha: Hiqe ngase veçse do ti shtojë dobësi dobësisë sate! E nëse vdekja të kap ndërkohë që ti po e mban atë, kurrë nuk do të jesh i suksesshëm". (Transmeton Ahmedi me zinxhir të mirë transmetimi).

Ai (Ahmedi) po ashtu transmeton një hadith merfu' (zinxhiri i transmetimit arrin deri tek profeti) nga Ukbeh bin Amir që transmetoi se profeti Muhamed tha: “Kushdo që mban hajmali, Allahu mos ja plotësoftë kurrë dëshirën e tij dhe kushdo që var guackë, Allahu kurrë mos i dhëntë qetësi!”

Në një version tjetër, Resuli transmetohet të ketë thënë: “Kushdo që mban hajmali, ka bërë shirk.”

Ibn Ebi Hatim transmetoi rreth Hudhejfeh: Ai pa dikë me një copë fije (litar/byzylyk fije si mbrojtje kundër etheve dhe temperaturës) në dorën e tij. Ai ja këputi atë atij dhe recitoi:

“Shumica e tyre nuk e beson në Allah, pos duke i bërë shirk Atij” (12:106).

- Çështje të rëndësishme të këtij kapitulli -

1. Ndalesa e rreptë rreth mbajtjes së unazave, byzylykëve dhe të tjerave si këto (që të sjellin mbarësi apo të largojnë dëm).

2.Nëse sahabi do të kishte vdekur me atë byzylyk në dorën e tij, nuk do të kishte qenë i suksesshëm. Ky është konfirmim i thënies së sahabave se që shirku i vogël është mëkat më i rëndë se mëkatet e mëdha.

3. Injoranca nuk ishte shfajësim.

4. Mbajtja e këtyre gjërave nuk të sjell asnjë mirësi në këtë botë. Në fakt, vetëm të sjell dëm sikurse Resuli tha: “...do ti shtojë veç dobësi dobësisë sate”.

5. Refuzimi i ashpër ndaj kujtdo që bën diçka të tillë.

6. Deklarata se kushdo që i mbështetet diçkaje, ajo (të cilës i mbështetet) do të lihet të kujdeset për të (pra Allahu refuzon të kujdeset për të).

7. Deklarata se kushdo që mban hajmali ka bërë shirk.

8. Shpresa për tu shëruar nga sëmundja e etheve me anë të hajmalive është shirk.

9. Recitimi i ajetit të Kur'anit nga Hudhejfeh është provë deçizive se Sahabat recitonin ajetet e shirkut të madh për të dënuar dhe tërhequr vërejtjen ndaj shirkut të vogël. Sikurse Ibn Abas veproi duke recituar ajetin e sures Bekareh (2:165).

10. Kërkimi i mbrojtjes/shërimit nga syri i keq me anë të hajmalive është shirk.

11. Duaja kundër atyre që përdorin hajmali që dëshirat e tyre nuk do të plotësohen nga Allahu dhe ata që varin guacka nuk do të marrin qetësi dhe paqe. Domethënë Allahu i ka braktisur ata.


VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________

Në Sahihet transmetohet nga Abu Beshir el-Ensari: Ai ishte duke e shoqëruar të Dërguarin e Allahut në një udhëtim. I dërguari i Allahut dërgoi një thirrës të thoshte: "Nuk do të mbetet asnjë varëse apo fije harku apo cfarëdo lloj varëse tjetër rreth qafave të deveve por duhet prerë" (Bukhari dhe Muslim).

Ibn Mes'ud transmetoi se ka dëgjuar të dërguarin e Allahut të thotë: “Rukjet, hajmalitë (Et-Tama'im) dhe Et-Tiwalah janë të gjitha shirk” (Musned Ahmed dhe Abu Dawud).

Et-Tama'im është të vendosësh hajmali në qafën e fëmisë për ta mbrojtur atë nga syu i keq. Nëse hajmalia është me ajete Kur'ani apo është me Emrat dhe Atributet e Allahut, kjo është lejuar nga disa prej selefëve dhe është ndaluar nga disa selefë të tjerë. Ibn Mas'ud është prej atyre që nuk i aprovonin ato.

Er-Ruka ose El-Aza'im është akti i recitimit. Ato që nuk kanë shirk lejohen. Resuli i ka lejuar ato në rastin e piskimit nga insektet helmuese ose nga efektet e syut të keq.

Et-Tiwalah është ajo që veprohet nga ato që pretendojnë se mund të bëjnë një grua më të dashur për burrin e saj dhe anasjelltas.

Abdullah bin Ukajm transmetoi hadithin merf'u: "Kushdo që përdor, var apo mban hajmali do ti lihet hajmalisë që të kujdeset për të" (Ahmed dhe Tirmidhi).

Ahmed transmetoi hadithin e Ruwejfit që tha se i dërguari i Allahut i tha atij: "O Ruwejfi'! Mbase ti do të jetosh shumë pas meje! Kështu që informoi njerëzit se kushdo që lidh një nyje në mjekrrën e tij, var një fije rreth qafës së tij apo e pastron vehten (pas nevojës së tij) me bajgë apo kockë, atëherë Muhamedi nuk ka të bëjë me të".

Sa'id bin Xhubejr tha: “Kushdo që këput një hajmali nga dikush, shpërblen sikur të kishte çliruar një rob”.

Waki' është ai që transmetoi nga Ibrahim En-Nakha'i se ata urrenin çdo lloj hajmalie, me Kur'an apo çfarëdo tjetër. (Ata ishin shokët/nxënësit e Abdullah ibn Mas'udit).

- Çështje të rëndësishme të kapitullit-

1. Shpjegimi i Rukjeve dhe hajmalive.

2. Shpjegimi i tiwalah.

3. Të tre mëkatet e sipërpërmendura janë shirk pa dallim mes tyre.

4. Rukjet me fjalë të vërteta duke kërkuar mbrojtje nga syu i keq apo nga piskimi i akrepit nuk është shirk.

5. Dijetarët kanë mosmarrveshje rreth lejimit të hajmalive me ajete të Kur'anit.

6. Varja e fijeve në qafat e kafshëve kundër syut të keq është shirk.

7. Kushdo që lidh fije harku (apo të ngjashme me të) është kërrcënuar me ndëshkim të ashpër.

8. Shpërblimi i individit që pret hajmalinë nga dikush që e mban atë.

9. Thënia e Ibrahim En-Nakha'it që muslimanët e hershëm i shmangnin hajmalitë qofshin ato me ajete Kur'ani apo sido qofshin, nuk është kontradiktor ngase kjo i referohet shokëve/nxënësve të Ibn Mas'udit.

VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________

Allahu thotë:

“A e keni konsideruar Lat-in, Uza-in dhe Manat-in të tretin?!” (53:19-20).

Tirmidhi transmetoi dhe e deklaroi këtë transmetim sahih, që Abu Wakid el-Lejthi tha: “Ne ishim me të Dërguarin e Allahut në betejën e Hunejnit dhe ne sapo kishim dalë nga kufri në Islam (ishim muslimanë të rinj). Mushrikinët kishin një pemë që i thonin "Dhat Anwat" ku ata mblidheshin dhe varnin armët e tyre në të. Kur ne kaluam nga një pemë si pema e tyre ne pyetëm: O i dërguar i Allahut! A nuk bën edhe ti për ne një "Dhat anwat" sikurse ata kanë një "Dhat anwat"?! I dërguari i Allahut tha: Allahu është më i Madhi. Pasha Atë në Duart e të Cilit është shpirti im, vërtetë këto janë praktikat e umeteve të herëshme. Ju keni kërkuar egzaktësisht atë që Beni Israilët i kërkuan Musës: "Bëj për ne një zot si zoti i tyre". Ai tha: "Vërtetë që ju jeni njerëz që nuk dini" (7:138). Patjetër që ju do të ndiqni praktikat e atyre që kaluan para jush".

- Çështje të rëndësishme të kapitullit -

1. Shpjegimi i ajetit në suren “En-Nexhm” (53:19-20).

2. Natyra e meseles për të cilën pyetën sahabat (kërkesa për një pemë si Dhat anwati i mushrikinëve).

3. Sahabat nuk vepruan sipas kërkesës.

4. Qëllimi i tyre ishte afrimi tek Allahut me anë të kërkesës së tyre duke menduar se Allahu do të qe i kënaqur me këtë.

5. Nëse sahabat nuk kishin dije rreth natyrës së kërkesës së tyre, atëherë të tjerët veç tyre kanë shumë më tepër mundësi të bien në injorancë.

6. Për sahabat është shpërblimi i veprave të mira dhe premtimi për falje (sikur ata ishin premtuar) nuk është për të tjerët.

7. Profeti nuk i justifikoi ata por përkundrazi i kundërshtoi ata dhe mohoi kërkesën e tyre duke thënë Allahu është Më i Madhi! Këto janë rrugët dhe ju do të ndiqni ata para jush! Kështu ai e qartësoi peshën e çështjes duke përmendur këto tre gjëra.

8. Kjo është një çështje e madhe që kihet për qëllim ngase profeti i informoi ata se kërkesa e tyre ishte sikurse kërkesa e Beni Israilëve ndaj Musës: "Bëj për ne një zot si zoti i tyre".
9. Mohimi i këtij akti është prej kuptimit të "La ilaha ila Allah" që nuk u kuptua nga ata ngase është nga kuptimet e thella dhe jo krejtësisht të qarta.

10. Betimi i profetit mbi gjykimin dhe ai nuk u betua pos për diçka madhore dhe të dobishme.

11. Shirku është dy llojesh: i madh dhe i vogël ngase ngase sahabat nuk u bënë murtedinë si pasojë e kërkesës së tyre.

12. Pranimi nga ata që "ne sapo kishim dalë nga kufri" na tregon se sahaba të tjerë vec tyre nuk ishin të pa ditur rreth kësaj çështje.

13. Thënia e tekbirit për të shprehur habi. Kjo është në kundërshtim me mendimin e tyre që mendojnë se kjo është mekruh.

14. Mbyllja e të gjitha rrugëve që të shpien në shirk.

15. Ndalimi i çfarëdo lloj imitimi ndaj kufarëve.

16. Mësuesi mund të nxehet me nxënësit gjatë dhënies mësim.

17. Tendenca e përgjithëshme e njerëzve u shpreh me thënien e profetit: "Këto janë rrugët".

18. Është nga shenjat e profecisë që ngjarjet ndodhën sikurse Resuli i para tha.

19. Në çdo vend në Kur'an ku Allahu i ka kritikuar Jehuditë dhe të Krishterët, po ashtu Ai na ka paralajmëruar edhe ne nga vepra të tilla (që të mos biem edhe ne në pozitën dhe praktikat e tyre).

20. Sahabat e dinin principin se adhurimet janë të bazuara në urdhëra të drejtpërdrejta (dhe sipas asaj që Allahu ka shpallur). Kështu kjo bëhet një përkujtim ndaj pyetjeve të varrit. Pyetja: "Kush është Zoti yt?", është e qartë. Pyetja e dytë: "Kush është i dërguari yt?", varet tek fakti që profeti është ai që na ka dhënë informacion në lidhje me ghajbin. Por pyetja e tretë: "Kush është feja jote?", është në lidhje me pyetjen (e Beni Israilëve ndaj Musës): "Bëj për ne një zot".

21. Praktikat e ehlul-kitabëve dënohen sikurse dënohen praktikat e mushrikinëve.

22. Kushdo që ka braktisur kotësinë (dhe është bërë musliman) dhe është mësuar me disa besime dhe praktika nuk është plotësisht i sigurtë nga pastrimi nga mbetyrinat e këtyre zakoneve sikurse del qartë nga pohimi (i sahabave): "Ne sapo kishim dalë nga kufri".

VAZHDON IN'SHALLAH...

__________________