Njohja e bidatit [risisë në Fe] është detyrim


1. Nga fjala e Muhamedit [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të], “Çdo bidat është devijim dhe çdo devijim është në zjarr!” na u qartësua se për çdo gjë të shpikur në fe duhet të kemi njohuri, që të largohemi nga ajo, sikur thotë edhe poeti:

E njoha të keqën, jo për të keq por që mos të bie në të

Dhe kush nuk e njeh [dallon] të mirën nga e keqja, do të bie në të [të keqen]

Esenca e kësaj bazohet në hadithin e Hudhejfe ibn Jeman ku thotë: ”Njerëzit e kanë pyetur Pejgamberin [paqja dhe shpëtimi i All-llahut qoftë mbi të] për të mirën, kurse unë e kam pyetur për të keqen nga frika se mos po bie në të.1

2. Nuk mjafton në adhurim vetëm njohja e Sunnetit, por patjetër duhet që t’i njohim edhe gjërat që i kundërvihen nga bidatet, ashtu siç nuk mjafton të njohim nga Imani [besimi] vetëm njëshmërinë pa njohjen e Shirkut [politeizmit].

Dhe për këtë realitet të ndritshëm na lajmëroi më i Larti, më i Madhi, në Kur’an:

“E kush nuk i beson të pavërtetat e i beson All-llahut, ai është kapur për lidhjen më të fortë, e cila nuk ka këputje. All-llahu është Dëgjues dhe i Dijshëm.” [el Bekaretu: 256]

Dhe ky është qëllimi esencial i dërgimit të pejgamberëve. Thotë All-llahu: “Ne dërguam në çdo popull të dërguarë, që t’u thonë: adhurojeni vetëm All-llahun e largohuni djajve [adhurimit të tyre]!”

Çështje të cilën e vërtetuan besimtarët në jetën e tyre. Thotë All-llahu në Kur’an: ”Ndërkaq ata që u larguan prej adhurimit të idhujve dhe iu drejtuan All-llahut, ata kanë gëzim të madh, e ti përgëzoji robërit e Mi!” [ez-Zumer: 17]

Pejgamberi [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të] e ka predikuar këtë duke thënë: ”Kush thotë, ‘askush s’meriton të adhurohet pos All-llahut’ dhe mohon atë që adhurohet pos Tij, është ndaluar [është bërë haram] pasuria e tij, gjaku i tij dhe llogaria e tij mbetet te All-llahu.”2

Nuk ka mjaftuar për Muhamedin [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të] vetëm Teuhidi [njëshmëria] por edhe mohimi i asaj që adhurohet pos Tij. Për këtë shkak detyrohemi që ta njohim Kufrin [mosbesimin], në të kundërtën do të biem në të duke mos e vërejtur fare, siç thotë All-lahu në Kur’an: “Dhe shumica e tyre nuk e beson ndryshe All-lahun, vetëm se duke i shoqëruar [zota të tjerë].” [Jusuf:106]

Gjithashtu i njëjti raport qëndron mes Sunnetit dhe bidatit - nuk ka dallim. Kjo është e qartë në porosinë e Muhamedit [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të] drejtuar shokëve të vet, të cilën e ka transmetuar deri tek ne Urban iben Sarijeh, ku thotë: ‘Ka thënë Pejgamberi [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të]:

“… Kapuni për Sunnetin tim dhe sunnetin e udheheqësve të drejtë. Kapuni për të me dhëmballa dhe ruajuni nga gjërat e shpikura, se çdo e shpikur është devijim.”

I ka porositur ata që të kapen për Sunnetin dhe të largohen nga bidati. Dhe kjo është realiteti i kohës: “Nuk është e mundur njohja e një gjëje deri sa mos të njihet e kundërta e saj.”

Thotë Iben Kutejbe ed-Dinuri [All-llahu e mëshiroftë]: “Nuk plotësohet urtësia e krijimit derisa të mos krijohet e kundërta e saj, që të njihet secila nga ajo me shokun [të kundërtën] e vet: drita njihet prej errësirës, dituria njihet prej injorancës [paditurisë], e mira njihet prej të keqes, e dobishmja njihet nga e dëmshmja, e ëmbla njihet prej të idhtës; bazuar në fjalën e All-llahut - xhele sha’nuhu - ku thotë: ”I pastër nga të metat është Ai që krijoi të gjitha llojet në çifte nga çka mban toka, nga vetë ata dhe nga çka ata nuk dinë.“

Qifte, lloje të kundërta si: mashkullin me femrën, e thara me të lagurën, etj.

Thotë All-llahu në Kur’an: ”Dhe Ai është që krijoi llojet, mashkullin dhe femrën.“

Gjithashtu është e qartë në dy dëshmitë: Askush s’meriton të adhurohet pos All-llahut dhe Muhamedi është i dërguari i Tij.

- Dëshmia e parë: pozitive dhe negative, pohim dhe mohim, mohim i njëshmërisë së tjetërkujt pos All-llahut, për arsye se nuk e meriton atë askush pos All-llahut, dhe vërtetim në All-llahun, i cili është i pashoq, Zot i merituar.

- Dëshmia e dytë: mohim i ndjekjes së tjetërkujt pos Muhammedit [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të]. Ai është i cili meriton të ndiqet…

Kështu që në dëshminë e parë kuptojmë:“Nuk ka të adhuruar që meriton të adhurohet pos All-llahut” dhe dëshmia e dytë, “Nuk ka të ndjekur që meriton të ndiqet pos Muhamedit [paqja dhe mëshira e All-llahut qoftë mbi të].

Thotë Jahja ibn Mundhir er-Rrazi: ”Kundërthëniet e njerëzve ndahen në tri parime, secila prej tyre posedon të kundërtën e saj. Nëse largohet njëra, bihet në të kundërtën e saj: njëshmëria - e kundërta e saj është politeizmi; Sunneti - e kundërta e saj është bidati; dhe dëgjueshmëria - e kundërta është mëkati.3

3. Për këtë shkak detyrohet çdo thirrës që t’i këshillojë muslimanët për t’u ruajtur, që të largohen nga bidati dhe shirku [politeizmi] dhe t’i urdhërojë në njëshmëri të All-llahut dhe në Sunnet. Nga kjo pikënisje ngritet thirrja në rrugë të All-llahut, ashtu siç thotë All-llahu xhele-shanuhu në Kur’an: ”Nga ju le të jetë një grup që thërret në atë që është e dobishme, urdhëron për punë të mbara dhe ndalon nga e keqja. Të tillët janë të shpëtuarit…” [Aal Imran:104]

Thirrja në njëshmëri [Teuhid] dhe Sunnet është urdhër në të mirë dhe ndalim nga e keqja. Ndjekja e kësaj rruge [metode] bëri që Ummeti i Muhamedit [paqja dhe mëshira e All-llahur qoftë mbi të] të jenë njerëzit më të mirë, që thërrasin në atë që është e dobishme, që të jenë Ummeti më i mirë, siç thotë All-llahu në Kur’an: ”Ju jeni populli më i dobishëm, i ardhur për të mirën e njerëzve, të urdhëroni për të mirë, të ndaloni nga e keqja dhe të besoni në All-llahun...” [Aal Imran:110]

*Thotë imam Ebu Shametu el-Makdesi4: “Dhe i kanë këshilluar Muhammedi dhe shokët e tij – dhe ata pas tyre - ndjekësit e kohës së tyre, që të ruhen nga bidatet dhe punët e shpikura, dhe ka urdhëruar në ndjekjen e tij, në çka është shpëtimi nga çdo rrezik që kanoset…

Ka ardhur në Kur’an urdhëri për ndjekje duke mos bërë përjashtim, ku thotë All-llahu: “Thuaj: nëse e doni All-llahun, atëherë ejani pas meje, që All-llahu t’ju dojë, t’ju falë mëkatet tuaja!” [Aal Imran:31]

Thotë All-llahu:“Dhe se kjo është rruga [feja] ime e drejtë [që e caktova për ju], pra përmbajuni kësaj e mos ndiqni rrugë tjetër e t’ju ndajë nga rruga e Tij. Këto janë porositë e Tij për ju, ashtu që të ruheni [të bëheni të devotshëm].” [el Enam:153]

Këto ishin disa nga argumentet për atë që paraqitem më lart.

Është transmetuar nga Ebi el-Huxhaxh bin Xhebe el Meki, i cili është nga Tabi’inët e mëdhenj dhe imam i mufesirinjëve [komentatorëve] për fjalën e All-llahut, “ ...dhe mos ndiq,” thotë: bidatet dhe epshet.5

Ka thënë Eliz ibn AbduSelam [All-llahu e mëshiroftë]: “Lum për atë që merr post nga postet e muslimanëve dhe ndihmon në mposhtjen e bidatit dhe ringjalljen e Sunnetit...”6

Dhe thotë në Nihajetu el Mubtedi’in: “Të urryerit e bidatit shkatërrues është detyrim, dhe po ashtu [është detyrim] ngritja e argumenteve në mposhtjen e tij, pa marrë parasysh se a e pranon apo refuzon këtë thënësi i tij.”7

el Meuerdhi thotë: I kam thënë Ebu Abdullahit - imamit tonë [imam Ahmed ibn Hambel]: “Si gjykon për një njeri që agjëron dhe falet, mirëpo nuk flet kundër ndjekësve te bidatit?” U vërejtën shenjat e hidhërimit në fytyrën e tij dhe është përgjegjur duke thënë: “Nëse njeriu falet, agjëron apo largohet nga njerëzit [për të bërë ibadet sa më shumë], a nuk është kjo vepër vetëm për vetën e tij? U përgjigja: “Po.” Ai tha: “Atëherë të folurit për bidatçinjtë është për të dhe për të tjerët, e kjo është më e mirë për të...”8

Sa e mirë është fjala e imam Katadetu, ku thotë: “Me të vërtetë nëse një njeri e shpif një bidat, ne detyrohemi që ta përmendim [bidatin] në mënyrë që të ruhemi nga ai.”9

Fatkeqësisht realiteti i kësaj çështjeje fshihet tek shumë grupacione të kohës sonë [në ditët e sotme], dhe shkak i zhvillimit të kësaj është mosnjohja e shkaqeve te bidatit, të cilat janë të shumta, ku mund të bie edhe dijetari.

1. Transmeton Buhariu [6/615-616,13/35], Muslim [12/ 236 - Neueui]
2. Transmeton Muslimi [1/212 Neueui]
3. Transmeton Ebu Daud [4607],Tirmidhi [2676], Ibn Maxhe [43-44]
dhe të tjerët. Hadithi është i vërtetë
4. el-Itisam [1/91]
5. el-Bath ala Inkari el Bida uel Hauadith [faqe 11]
6. Transmeton ed-Derami [1/68] dhe Bejhaki në “Medkhal” [200]
7. Musaxheletul Ilmije [faqe 10]
8. E ka përmendur Ibn Muflih ne “Edab esh-Sheria” [1/210]
9. Tabakat el Hanabile [2/ 216]