|
Ēdo tė thotė tė jesh mesatar nė fe?
Ēdo tė thotė tė jesh mesatar nė fe?
Pėrgjigjja:
Mesatar nė fe d.m.th. qė njeriu tė mos e tepron nė fe, ashtuqė ti kalojė kufijtė e All-llahut [azze ue xhel-le], si dhe nga ana tjetėr tė mos mangėsojė nga ajo qė ka kufizuar All-llahu [xhel-le shenuhu].
Me qenė mesatar nė fe d.m.th. tė kapesh fortė pėr sunnetin e Resulull-llahut [sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem], teprimi ėshtė ta kalosh sunnetin e mangėsia ėshtė tė mos e kumtosh atė.
Shembull pėr kėtė: njė njeri thotė: unė do tė falem tėrė natėn dhe nuk do tė fle asnjėherė sepse namazi ėshtė ibadeti mė i mirė, ashtuqė dua ta gjallėroj natėn me namaz. Kėtij i themi themi: Ky e ka tepruar nė fe dhe nuk ia ka qėlluar aspak. Rast si ky ka ndodhur edhe nė kohėn e Resulull-llahut [sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem], kur njėherė u mblodhėn disa dhe thanė: " Unė do tė falem tėrė natėn", tjetri: "Unė do tė agjėroj ēdo ditė", dhe i treti: "Unė nuk do tė martohem".
Kur ky lajm i arriti Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem], tha: "اėshtė me kėta njerėz qė thanė kėshtu e kėshtu? Unė agjėroj dhe ha, falem natėn dhe fle, si dhe martohem, e ai qė largohet nga sunneti im, ai nuk ėshtė prej meje (prej grupit tim) ". (Buhariu (6101); Muslimi (1401)
Ata njerėz pra, e tepruan nė fe e Resulull-llahu [sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem] u denoncua prej tyre sepse ata u larguan nga sunneti i tij, nė sunnetin e tė cilit ka agjėrim dhe ngrėnie (mosagjėrim), namaz nate dhe gjumė si dhe martesė.
E sa i pėrket mangėsisė: ajo ėshtė kur njeriu thotė: "Unė nuk kam nevojė pėr gjėra vullnetare, une i bėj vetėm farzet", bile ndoshta mangėson edhe nė farze. Ky pra, ėshtė i mangėt nė fe.
Ndėrsa mesatar ėshtė ai i cili mundohet tė hecė nėpėr rrugėn tė cilėn ka shkuar Resulull-llahu [sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem] dhe Halifėt e drejtė.
Shembull tjetėr: Para tre njerėzve ėshtė njė njeri tjetėr mėkatar, njėri prej atyre thotė: "Unė kėtij nuk i jap selam, largohem nga ai dhe nuk i flas"; tjetri thotė: "Unė e shoqėroj kėtė mėkatar, i jap selam, i buzėqeshi, e thėrras nė gosti dhe mė thėrret dhe ai pėr mua ėshtė sikurse ēdo njeri"; e i treti thotė: "Kėtė mėkatar e urrej pėr mėkatet qė i ka dhe e dua pėr besimin qe e ka, nuk largohem nga ai pėrveē nėse e shoh se largimi im prej tij do tė ketė ndikim nė pėrmirėsimin e tij, e nėse largimi im nuk e ka atė dobi por, pėrkundrazi bėhem shkak qė ai edhe me tepėr tė fundoset nė mėkate atėherė nuk largohem nga ai".
Themi: i pari ėshtė ekstrem dhe e ka tepruar, i dyti poashtu ekstrem nė anėn e kundėrt, ndėrsa i treti ėshtė mesatar. Kėshtu ėshtė nė tė gjitha ibadetet dhe marrėdhėniet me njerėzit. Njerėzit pra, janė nė tre grupe: ata qė e teprojnė, qė mangėsojnė dhe qė janė mesatarė.
Edhe njė shembull: Njė burrė ėshtė sikurse rob i bashkėshortes sė vet, e ēon ajo kah tė dojė, ky nuk e largon nga asnjė mėkat e as qė e nxit pėr ndonjė punė tė mirė, ajo grua ia ka mbisunduar trurin dhe ajo ėshtė bėrė sunduesja e tij.
E njė njeri tjetėr bėhet i lartė dhe mendjemadh ndaj bashkėshortes sė vet dhe nuk interesohet pėr tė, bile sikurse ajo pėr tė ėshtė mė poshtė se shėrbėtori.
Ndėrsa i treti i cili ėshtė mesatar, bashkėpunon me tė shoqen ashtu si e ka urdhėruar All-llahu [subhanehu ue teala]: "
dhe ato kanė tė drejta tė barabarta mbi ta nė atė shkallė qė ėshtė e arsyeshme, por burrat kanė njė shkallė mė tepėr mbi to
"( el-Bekare 228). Ka thėnė Resulull-llahu [sal-lall-llahu alejhi ue sel-lem]: "Nuk e urren besimtari besimtaren, nėse e mėrzit atė njė cilėsi e saj duhet tė kėnaqet me cilėsi tjetėr qė ėshtė tek ajo"( Transmeton Muslimi (1469)).
Ky i fundit ėshtė mesatar, i pari e ka tepruar e i dyti e ka lėnė mangut. Sipas kėsaj mund ti krahasosh punėt dhe ibadetet tjera.
------------------------
marrė nga libri nė proēes: "Fetava erkanilIslam"
NuN-1424 (inshaAllah)
Muhammed ibėn Salih el-Uthejmin
pėrmbledhės dhe renditės i fetvave:
Fehd iben Nasir iben Ibrahim es-Sulejman
Solli nė shqip:
Omer Rushdi Berisha
Muhammed ibėn Salih el-Uthejmin
|