ES-SELAMU ALEJKUM UE RAHMETULL-LLAHI UE BERAKATUHU.
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka te adhuruar tjetėr pėrveē All-llahut , i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
"O ju qė keni besuar, keni frikė All-llahun me njė frikė tė denjė dhe mos vdisni, pos duke qenė muslimanė!" (Ali Imran: 102)
"O ju njerėz! Keni frikė Zotin tuaj qė ju ka krijuar prej njė veteje dhe nga ajo krijoi palėn e saj, e prej atyre dyve u shtuan shumė burra e gra. Dhe keni frikė All-llahun qė me emrin e Tij pėrbetoheni, ruajeni farefisin, se All-llahu ėshtė Mbikqyrės mbi ju." (En-Nisa:1)
"O ju besimtarė, keni frikė All-llahun dhe thuani fjalė tė drejta. Ai (All-llahu) ju mundėson tė bėni vepra tė mira, jua shlyen mėkatet e juaja,e kush respekton All-llahun dhe tė Dėrguarin e Tij, ka shpėtuar me njė shpėtim tė madh." (El-Ahzab:70:71)
Thėnia mė e vėrtetė ėshtė thėnia e All-llahut, kurse udhėzimi mė i mirė - udhėzimi i Muhammedit sal-lall-llahu 'alejhi ue ala alihi ue sel-lem.
Veprat mė tė kėqia janė ato tė shpikurat, ē`do shpikje ėshtė bid'at dhe ē`do bid'at ėshtė lajthitje, e ē`do lajthitje tė ēon nė zjarr.
Eshtė pyetur Dijetari Salih El-Feuzan (hafidhahull-llah).
Pyetja: Nr: (35)
C`farė kėrkohet nga ai qė s'ėshtė i aftė tė agjėrojė pėr shkak tė moshės sė shtyrė apo sėmundjes sė zgjatur.
Pėrgjigje:
All-llahu s.u.t. e ka bėrė tė detyrueshėm agjėrimin e muajit Ramazan pėr tė gjithė muslimanėt qė kanė mundėsi, dhe pėr ata qė kanė shkak tė vlefshėm islamikisht dhe kanė mundėsi ta bėjnė kėtė mė vonė, atėherė ata duhet ta kompensojnė agjėrimet e humbura.
Ekziston edhe njė tjetėr kategori pėr t'u marrė nė konsiderim dhe ata janė tė cilėt s'janė tė aftė tė agjėrojnė gjatė Ramazanit dhe jashtė tij, pėr shkak tė moshės sė vjetėr apo sėmundjes sė vazhdueshme.
Nė kėtė rast, All-llahu s.u.t. i ka lehtėsuar kėto ēėshtje pėr ta duke kėrkuar nga ata qė thjesht vetėm tė ushqejnė njė person tė varfėr me njė gjysėm sa`a nga ushqimi i pėrditshėm nė vendin ku jeton pėr ē`do ditė (tė Ramazanit), duke qenė kjo zėvendėsim pėr agjėrimin.
All-llahu s.u.t. thotė:
All-llahu nuk e rėndon njė person pėrtej mundėsive tė tij. Bekare, 286.
Ai thotė:
Dhe pėrsa u pėrket atyre qė mund tė agjėrojnė me vėshtirėsi (d.m.th njeriun plak, etj) ata kanė (zgjidhje ose tė agjėrojnė ose) pėr ta ushqyer njė nevojtar (ē`do ditė). Bekare, 184.
Nė lidhje me kėtė, Ibn Abbas (radiallahu anhu) shpjegon:
Kjo ėshtė pėr tė vjetrit qė s'mund tė agjėrojnė.
Tra: Imam Bukhari.
Pėrsa i pėrket atij qė vuan nga sėmundja e vazhdueshme, vendimi pėr tė ėshtė si pėr tė vjetrin, nė atė se nga ai poashtu kėrkohet qė ta ushqejė njė person tė varfėr pėr ē`do ditė tė Ramazanit.
Pėrsa i pėrket atij qė s'ėshtė i aftė tė agjėrojė pėr shkak tė ndryshimit tė rrethanave, siē ėshtė:
Udhėtari
Ai qė ėshtė i sėmurė dhe pritet tė bėjė mė mirė.
Gruaja shtatėzėnė apo gjidhėnėsja e cila ka frikė pėr vetveten apo fėminė e saj.
Gruaja me menstruacione apo ajo qė ka gjakderdhje tė paslindjes dhe kushdo qė bie nė ndonjėrėn nga kategoritė e mėsipėrme, nga ai/ajo kėrkohet qė kompensojė agjėrimin qė humb pėr shkak tė rrethanave tė pranueshme islamikisht, siē thotė All-llahu s.u.t:
dhe kushdo qė sėmuret apo ėshtė duke udhėtuar, numėr tė njėjtė (ditėsh qė ai nuk ka agjėruar duhet tė kompensohen) nga ditėt tjera. Bekare, 185.
Pra, ai qė ėshtė i sėmurė seriozisht nė mėnyrė qė agjėrimi do ta dėmtonte atė dhe udhėtari qė e ka tė lejueshėm shkurtimin e namazeve tė detyrueshme, atėherė ėshtė nga Suneti qė ata tė pėrmbahen nga agjėrimi nė tė tilla rrethana, siē thotė All-llahu s.u.t:
numėr tė njėjtė (ditėsh qė ai nuk ka agjėruar duhet tė kompensohen) nga ditėt tjera. Bekare, 185.
Poashtu, All-llahu s.u.t. thotė:
All-llahu ka pėr qėllim t'ua lehtėsojė juve, dhe Ai nuk do qė t'i vėshtirėsojė gjėrat pėr ju. Bekare, 185.
Dhe dihej qė Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) parapėlqente mė tė lehtėn nga dy zgjidhjet e lejueshme.
Eshtė pėrmendur nė Sahihun e Bukhariut dhe tė Muslimt, se Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem)ka thėnė:
S'ėshtė devotshmėri qė tė agjėrohet gjatė udhėtimit.
Mirėpo, nėse udhėtari dhe ai qė ka qenė mjaft i sėmurė agjėrojnė megjithė vėshtirėsitė gjatė agjėrimit, atėherė ai agjėrim do tė jetė korrekt ndonėse kjo nuk pėlqehet.
Pėrsa i pėrket gruas me menstruacione dhe asaj qė ka gjakderdhje tė paslindjes, atėherė s'ėshtė e lejueshme pėr to tė agjėrojnė nė gjendje tė tillė (derisa tė plotėsojnė afatin pėrkatės dhe tė marrin gusl tė pastrimit).
Nė lidhje me gruan shtatzėnė dhe gjidhėnėsen, atėherė ėshtė e detyrueshme pėr to tė kompensojnė agjėrimet dhe ditėt qė kanė humbur pasi tė kalojė Ramazani.
Veē kėsaj, ajo qė s'ka agjėruar pėr shkak tė frikės pėr fėminė e saj, atėherė ėshtė e detyrueshme pėr tė qė ta ushqejė njė person tė varfėr pėr ē`do ditė tė humbur.
Eshtė e detyrueshme pėr muslimanėt ta bėjnė qėllimin pėr agjėrimin e detyrueshėm gjatė natės para ditės sė agjėrimit, siē ėshtė agjėrimi i Ramazanit, apo agjėrimi pėr njė zotim apo betim, duke pohuar shkakun pėr tė cilin ai po agjėron, d.m.th. Ramazanin, gjobėn, apo pėr shkak tė ndonjė zotimi.
Kjo bazohet nė hadithin e Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) i cili ka thėnė:
Vėrtet, veprat janė sipas qėllimit dhe secilit do t'i takojė ajo pėr ē`farė ka pasur qėllimin
Dhe nga Aishja, transmentohet se Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) ka thėnė:
Kushdo qė nuk bėn qėllimin (nijetin) para se tė mbėrrijė Sabahu, agjėrimi i tij s'ėshtė korrekt.
Pra, ėshtė e detyrueshme tė bėhet qėllimi pėr njė agjėrim tė detyrueshėm gjatė natės pėrpara ditės sė agjėrimit. Kushdo qė bėn qėllimin gjatė ditės, i tilli ėshtė sikur ai qė zgjohet vonė pas Sabahut dhe pa ngrėnė asgjė, atėherė agjėrimi i tij s'pranohet nėse ai ka bėrė qėllimin pas zgjimit nė kėtė gjendje.
Mirėpo, ėshtė e lejueshme pėr agjėrimet vullnetare nė atė qė qėllimi ėshtė i pranueshėm nėse ai bėhet gjatė ditės, meqė Aishja transmeton se Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) e vizitoi atė nė shtėpinė e saj njė ditė prej ditėsh dhe tha:
A ke ndonjė gjė pėr tė ngrėnė ?
...ajo u pėrgjigj: Jo
Kėshtu ai tha:
Atėherė, unė po agjėroj.
Muslim.
Vini re, Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) nuk po agjėronte nė atė kohė, meqė ai kishte kėrkuar ushqim.
Pra nė kėtė ka dėshmi pėr lejimin e vonimit tė bėrjes sė qėllimit pėr tė agjėruar me kusht qė agjėrimi tė jetė vullnetar.
Shėnim:
Kushti pėr pranimin e qėllimit pėr tė agjėruar njė agjėrim vullnetar gjatė ditės, ėshtė qė ju tė mos keni ngrėnė apo pirė asgjė prej sabahut e as tė keni bėrė ndonjė gjė qė e zhvlerėson agjėrimin.
Nėse ai bėn ndonjė nga kėto, atėherė agjėrimi pėr atė ditė s'ėshtė i pranueshėm. Nė kėtė drejtim, s'ka dallim opinionesh mes dijetarėve.
Marrur nga:
Mulekh-khesul Fik`hi, vėllimi 1, faqe 273-275.
DHE DUAJA JONE E FUNDIT ESHTE:
FALENDERIMI I TAKON ALL-LLAHUT S.U.T. ZOTIT TE BOTRAVE.
ME SINQERITET DHE DASHURI DHE RESPEKT NGA VELLAI JUAJ NE ISLAM
ABDULLAH EBU ABDULLAH.
Kurse pėr ē`do sugjerim mund te me shkruani ne adresen time te hotmailit.
etheristi@hotmail.com
ES-SELAMU ALEJKUM UE RAHMETULL-LLAHI UE BERAKATUHU.