ES-SELAMU ALEJKUM UE RAHMETULL-LLAHI UE BERAKATUHU.
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka te adhuruar tjetėr pėrveē All-llahut , i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
"O ju qė keni besuar, keni frikė All-llahun me njė frikė tė denjė dhe mos vdisni, pos duke qenė muslimanė!" (Ali Imran: 102)
"O ju njerėz! Keni frikė Zotin tuaj qė ju ka krijuar prej njė veteje dhe nga ajo krijoi palėn e saj, e prej atyre dyve u shtuan shumė burra e gra. Dhe keni frikė All-llahun qė me emrin e Tij pėrbetoheni, ruajeni farefisin, se All-llahu ėshtė Mbikqyrės mbi ju." (En-Nisa:1)
"O ju besimtarė, keni frikė All-llahun dhe thuani fjalė tė drejta. Ai (All-llahu) ju mundėson tė bėni vepra tė mira, jua shlyen mėkatet e juaja,e kush respekton All-llahun dhe tė Dėrguarin e Tij, ka shpėtuar me njė shpėtim tė madh." (El-Ahzab:70:71)
Thėnia mė e vėrtetė ėshtė thėnia e All-llahut, kurse udhėzimi mė i mirė - udhėzimi i Muhammedit sal-lall-llahu 'alejhi ue ala alihi ue sel-lem.
Veprat mė tė kėqia janė ato tė shpikurat, ē`do shpikje ėshtė bid'at dhe ē`do bid'at ėshtė lajthitje, e ē`do lajthitje tė ēon nė zjarr.
Eshtė pyetur Dijetari Salih El-Feuzan (hafidhahull-llah).
Pyetja: Nr: (34)
Kush ėshtė vendimi pėrsa i pėrket kompensimit tė agjėrimit ?
Pėrgjigje:
Kushdo qė ndėrpret agjėrimin e tij apo s'ka mundėsi tė agjėrojė gjatė Ramazanit pėr shkak tė ndonjė shkaku qė e lejon Sheriati, atėherė prej tij kėrkohet ta kompenzojė atė ditė.
Siē ėshtė, agjėrimi i tė cilit anulohet pėr shkak tė bėrjes sė marrėdhėnieve seksuale apo tjetėr pos kėsaj.
Nė rast tė kėtillė, prej tij kėrkohet tė kompenzojė agjėrimin pėr kėtė ditė, siē ka thėnė All-llahu s.u.t:
........
numri i njėjtė (duhet tė kompenzohet) pėr ditėt tjera. Bekare: 184.
Eshtė e rekomandueshme qė ai ta shpejtojė kompensimin e asaj qė ka humbur gjatė Ramazanit pėr ta liruar veten nga pėrgjegjėsia.
Njėlloj, ėshtė e rekomandueshme qė ai ta kompenzojė atė qė ka humbur me anė tė agjėrimit rresht, ngaqė veprimi i kėtillė ėshtė sikur tė kesh agjėruar (gjatė Ramazanit).
Mirėpo, nėse ai nuk e kompenzon menjėherė atė ē`farė ka humbur, ėshtė e lejueshme pėr tė ta vonojė atė. Kjo ngaqė jetėgjatėsia e disponueshme (pėr tė kompenzuar agjėrimin e humbur) ėshtė e hapur (deri para Ramazanit tė radhės).
Pėrsa u pėrket tė gjitha kėtyre detyrimeve, pėrbrenda tė cilave jetėgjatėsia pėr atė qė ėshtė e detyrueshme pėr njė person ėshtė e hapur, atėherė ėshtė e lejueshme tė vonohet bėrja e saj pėr sa kohė qė ekziston qėllimi i fortė pėr ta bėrė atė.
Po ashtu ėshtė e lejueshme tė kompenzohen ditėt me ndėrpreje. Sidoqoftė, nėse s'ka kohė tė mjaftueshme gjatė muajit Shab'an i cili i paraprin Ramazanit tė radhės, kompensimi i ditėve rresht bėhet i detyrueshėm, duke pas parasysh se s'ėshtė e lejueshme tė vonohet deri nė Ramazanin e radhės pa ndonjė shkak tė arsyetushėm nga Sheriati.
Eshtė transmetuar nga e Aishaj (radiall-llahu anhuma), se ajo ka thėnė:
Unė kisha ditė pėr tė kompensuar nga Ramazani dhe ndodhte tė mos isha nė gjendje t'i kompenzoja deri nė Sha'ban.
Mbi vėrtetėsinė e kėtij transmetimi kanė rėnė dakord Bukhari dhe Muslim.
Pra, ky hadith tregon qė periudha kohore pėrbrenda sė cilės ėshtė e lejueshme tė kompensohen ditėt e humbura tė Ramazanit, ėshtė e hapur (deri para Ramazanit tė radhės).
Nėse ai do ta vononte kompensimin e agjėrimit deri nė Ramazanin e radhės, atėherė prej tij kėrkohet tė agjėrojė Ramazanin nė vazhdim dhe pastaj ta kompensojė agjėrimin e humbur nga viti i kaluar.
Kjo veē tė ushqyerit tė njė personi tė varfėr me gjysėm sa`a tė ushqimit me ushqim tė vendit (ku jeton) pėr ē`do ditė. Dhe, nėse shkaku pėr vonimin e kompensimit tė tij deri para Ramazanit tė radhės ėshtė i pranueshėm nga Sheriati, atėherė ai thjesht vetėm duhet t'i kompensojė ditėt e humbura nga Ramazani i kaluar.
Nėse ai vdesė pėrpara Ramazanit tė radhės ndėrsa ende ka pasur pėr tė kompensuar agjėrim nga Ramazani i kaluar, atėherė asgjė s'kėrkohet nga ai meqė ai vdiq pėrbrenda periudhės sė lejueshme kohore.
Njėlloj, nėse ai vdesė pas Ramazanit tė radhės dhe shkaku pėr vonim ėshtė i arsyetum nga Sheriati, siē ėshtė sėmundja dhe udhėtimi, atėherė asgjė s'kėrkohet nga ai (nga prona (pasuria) qė ai lė pas).
Mirėpo, nėse shkaku pėr vonimin ka qenė jo i pranueshėm nga Sheriati, atėherė ėshtė e detyrueshme tė gjobitet nga prona (pasuria) qė ai ka lėnė pas, e cila mjafton pėr t'u ushqyer njė person i varfėr pėr ē`do agjėrim qė ka mbetur pėr t'u kompensuar.
Veē kėsaj, nėse ai vdesė ndėrsa ka pasur pėr tė kompensuar agjėrim, siē ėshtė agjėrimi haraē apo njė agjėrim i detyrueshėm pėr shkak tė ndonjė lėshimi nė kryerjen e haxhit, atėherė nga ai kėrkohet tė ushqejė njė person tė varfėr pėr ē`do agjėrim qė ka mbetur pėr t'u kompensuar.
Kjo bėhet nga pasuria (prona) qė ai ka lėnė pas, duke pasur parasysh qė s'kėrkohet nga askush tė kompensojė nė vend tė tij.
Shkaku pėr kėtė ėshtė se ky lloj agjėrimi nuk lejon dikė tjetėr tė agjėrojė nė vend tė tij ndėrsa ai ėshtė gjallė, dhe njėlloj ėshtė rasti kur ai tė vdesė. Dhe ky ėshtė mendimi i dijetarėve.
Dhe, kushdo qė vdesė ndėrsa ai ka pėr tė kompensuar pėr shkak tė ndonjė zotimi qė ai ka bėrė, atėherė ėshtė e rekomandueshme pėr atė qė ėshtė pėrgjegjės pėr ēėshtjet e tij pas vdekjes sė tij qė tė agjėrojė nė vend tė tij, siē vėrtetohet nė Sahihun e Bukharit dhe Muslimt.
Njė grua erdhi te Pejgamberi (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) dhe tha:
Nėna ime ka vdekur ndėrsa ka pasur tė kompensojė pėr shkak tė njė zotimi qė ajo kishte bėrė.
A tė agjėrojė nė vend tė saj ?
Ai tha:
Po.
Pėrsa i pėrket atij qė ėshtė pėrgjegjės pėr ēėshtjet e tij pas vdekjes sė tij, atėherė kjo nėnkupton trashėgimtarin.
Marrur nga:
Mulekh-khesul Fik`hi, vėllimi 1, faqe 271-272.
DHE DUAJA JONE E FUNDIT ESHTE:
FALENDERIMI I TAKON ALL-LLAHUT S.U.T. ZOTIT TE BOTRAVE.
ME SINQERITET DHE DASHURI DHE RESPEKT NGA VELLAI JUAJ NE ISLAM
ABDULLAH EBU ABDULLAH.
Kurse pėr ē`do sugjerim mund te me shkruani ne adresen time te hotmailit.
etheristi@hotmail.com
ES-SELAMU ALEJKUM UE RAHMETULL-LLAHI UE BERAKATUHU.