Arti i mbajtjes se hytbes

Selman el-Audah

Perktheu Ardit Kraja

Hyrje

Ne ankohemi shumë në ditët tona mbi kontrollin që kanë disa tek
mediat. Tani, kjo është e vërtetë, por nuk është e tëra e vërteta.
Pjesë e kësaj të vërtete është që dominimi i medias nga të tjerët
është një nga strategjisë tona më të pamenduarat që me kokëfortësi i
rezistojnë korrigjimit. Akoma, një pjesë tjetër e së vërtetës është
që çfarë ne kemi është tepër e gjerë por ne kemi dështuar ti
përdorim potencialet e saja për një numër arsyesh.
Nganjëherë ne sillemi sikur nuk kemi asnjë farë sfide dhe i gëzohemi
kohës sonë të ëmbël dhe nuk bëjmë asgjë. Në kohëra të tjera, ne
ndjehemi sikur e tërë bota na ka hipur sipër dhe ne tërhiqemi në një
gjendje joefektive që çfarë kemi është e pavlerë dhe çfarë është me
vlerë nuk mund të arrihet.
Një person i zënë midis këtyre dy tendencave do të qëndrojë
gjithmonë...
Gjërat megjithatë kanë ardhur duke u përmirësuar. Jo shumë larg,
oratorët tanë në xhamia ende përsëritnin pa pushim hytbet e Ibn
Nabath el-Misri. E vërteta është që burimi ynë më i fuqishëm këtu
është feja jonë. Po, feja jonë sjell miliona njerëz me dëshirë çdo
javë për të dëgjuar hytben e xhumasë, feja i bën ata të rrinë urtë
sepse ata e dinë se kushdo që rrotullon gjëra në duart e tij dhe nuk
e ka mendjen tek xhumaja, ai s'ka xhuma në llogari të tij, feja
është ajo që shtron temat e përbashkëta midis nesh. Në emër të saj
ne flasim dhe në emër të saj ata dëgjojnë.
Nëse ne do të ishim të drejtë ndaj saj ne do të kishim çfarë do të
kishim të nevojshme. Ndryshe ne nuk do të kemi asgjë përveç dobësi
ku s'ka shumë fuqi potenciale.

Hytbeja e xhumasë

Kjo na sjell tek diskutimi ynë
Hapi i parë i një hytbeje të mirë është zgjedhja e një çështje të
mirë. Kur çështja zgjidhet, duhet menduar shumë për ti dhënë
çështjes një metodë që harmonizon midis urdhrave të fesë, nevojave
të ditëve tona dhe ato gjëra ç'ka pritet nga ne për të ardhmen.
Aktualisht, zgjedhja e një çështje të drejtë është një fitore në
vetvete, edhe nëse shqyrtimi i saj nuk është edhe aq i mbuluar si
temë.
Konceptet e përgjithshme dhe mësimet definitive të islamit duhet të
bëhen themelet e fjalimit tuaj, të flasësh për Allahun dhe
përfektësinë e Tij, të përmendësh begatitë e Tij të panumërta ndaj
njerëzimit, të flasësh rreth Kur'anit dhe pikëpamjeve të tij dhe
Profetit saas dhe mrekullive të tij: të diskutosh besimin dhe çfarë
përfshin ai, islamin dhe tërësinë e tij dhe virtytet dhe parakushtet
e tyre.

Kjo duhet të mbështetet pastaj nga një gjuhë e bukur dhe novative,
aluzione të rrjedhshme, shembujt domethënës, histori të tërheqshme
dhe poezi prekëse. Mësimet duhet të nxirren nga dituria bashkohore,
ngjarjet e sotme dhe historia.
E gjithë kjo duhet të bëhet në konsideratën e qëllimit kryesore, i
cili është prekja e zemrave të njerëzve, pastrimi i mendimeve të
tyre dhe reformimi i sjelljeve të tyre. Si rezultat, nuk duhet të
angazhohemi në polemika të panevojshme mbi çështje kontroverse që do
ta zhveshnin fjalimin tonë nga bukuria dhe efektiviteti i tij. Ne
mund të hymë në detajet e mësimeve islame por me një mënyrë të
caktuar pa e pushtuar me to fjalimin. Ata nuk duhet të përdoren për
të përçarë njerëzit prandaj duhet të shikohet një mënyrë e
përshtatshme. Askush nuk duhet të nënçmohet ose kërcënohet në një
mënyrë serioze.

Ky nuk është vendi për të dhënë fetva dhe verdikte nxënësve.
Megjithatë, nëse konceptet e përgjithshme dhe mësimet e padhunueshme
të islamit janë nën diskutim pastaj metodologjia e Kur'anit në
premtimet dhe kërcimet e tij duhet t'i përkasin të gjithë.
Si mund të kritikojmë një folës (hatib) i cili urdhëron faljen dhe
zekatin ose flet për respektin ndaj prindërve dhe farefisnisë ose
këndshmërinë ndaj fqinjëve dhe e mbështet çfarë ai thotë me
pretendimin e vërtetë për një shpërblim për ata që bëjnë mirë dhe
një xhenet aq të madh sa qiejt e toka bashkë të cilat janë
përgatitur për të devotshmit?


اfarë gabimi mund të shohim kur folësi flet për politeizmin dhe
përmend shkaqet e tij i cili flet kundër mosrespektimit të prindërve
dhe mohimit të të drejtave të njerëzve, i cili dënon prishjen e
moralit i cili i paralajmëron njerëzit nga mosbindja ndaj Allahut
duke përmendur premtimet që janë bërë për ata që bëjnë keq?
Kjo është më mirë sesa të flasësh për xhenetit dhe xhehenemin pa
përmendur çfarë i çon njerëzit atje, me një mënyrë e cila as nuk i
bën të shpresojnë e as të kenë frikë.
Përsa i përket çështjeve të diskutueshme, kur ju i afroheni atyre,
afrohuni me respekt. Trego ndryshimin e atyre që mbajnë opinione të
ndryshme. Jep fakte për çdo opinion dhe falë gabimet. Mos kërcëno
kur i diskuton këto çështje.


E gjithë ajo që përmenden duhet të sillet në marrëdhënie me
zhvillimet e reja. Ajo që çfarë ne flasim duhet të jetë e
rëndësishme për ngjarjet e sotme dhe botën tonë që ndryshon në çdo
minutë. Ne duhet t'i trajtojmë problemet me të cilat ne përballemi.
Nevojat e sotme janë shumë më të mëdha. اështjet sociale dhe
marrëdhëniet komplekse të sotme dhe problemet e tyre janë çështje që
kanë nevojë të shtjellohen në detaje në mënyrë që të sjellin reforma.
E njëjtë duhet thënë për çështjet ekonomike. Ne duhet të
konsiderojmë zhvillimet ekonomike dhe ndryshimet ekonomike. Ne duhet
të përballemi në çështjet e varfërisë dhe papunësisë dhe efekteve të
këqija të tyre.
Na duhet t'i lidhim të gjitha bashkë kur ne diskutojmë standardet e
ndryshme të atij i cili ndjek këtë botë dhe atij që ndjek atë
tjetrën.
Pastaj ne kemi çështjen e medias. Si ne duhet ta trajtojmë atë, si
mund të marrim dobi nga ajo dhe t'i largohemi asaj që është e keqe.
Ne duhet të trajtojmë politikën, tendencat politike dhe çfarë është
e drejtë dhe çfarë është gabimi. Ne duhet të trajtojmë zhvillimet
shkencore në çdo fushë, mjekësi, prodhim, astronomi edukim,
administrim dhe të gjitha fushat e tjera që prekin ekzistencën tonë
të përditshme.


Të gjitha këto çështje janë shumë ndërlidhura në jetët tona. Ata
ndikojnë jetët e familjeve tona. Ata kanë një ndikim të thellë në
mendimin tonë. Për këto arsye, njerëzit janë shumë të tërhequr nga
ata që dinë sesi t'i trajtojnë këto çështje me ndjeshmëri dhe kujdes.
Disa njerëz mendojnë se politika është e vetmja çështje që mund të
tërheq turma. E vërteta e kësaj çështje është se ajo tërheq njerëz
dhe është në vëmendjen e tyre janë ato çështjet që janë të
rëndësishme të cilat trajtohet efektivisht të cilat diskutohen me
elokuencë dhe komunikohen qartësisht. Si mundet që kaq shumë orator,
tema e vetme e të cilëve është ti kritikojnë njerëzit duke futur tek
ata shpresë dhe frikë tërheqin turma të mëdha njerëzish? Si mundet
që disa jurist të cilët flasin ekskluzivisht rreth asaj që është e
lejuar dhe e ndaluar i kanë tërhequr njerëzit rreth vetes vetëm t'i
dëgjojnë të flasin? اfarë mund të themi për programet e radiove dhe
televizioneve që njerëzit drejtojnë.


Cila është dobia e diskutimit të martesës dhe divorcit nëse ne
dëshirojmë të diskutojmë efektet negative që mediat përcjellin në
familje me telenovelat e tyre dhe programet provokative dhe
papërmendur rritjen e frikshme të divorceve? Këto gjëra duhet të
përmenden me një ton autoriteti, jo me një ton të dikujt që vetëm
duket se është duke përcjellur fjalët që ka dëgjuar diku.
Ne duhet të konsiderojmë metodën tonë. Cila është dobia e ligjërimit
rreth të këqijave të zinasë nëse ne nuk përmendim statistikat e
turpshme të përhapjes së saj në shoqëritë tona ose nuk e zgjerojmë
subjektin me epidemitë që kanë dalur si shkak i tyre. Cila është
dobia e të ligjëruarit për mediat dhe për internetin dhe komunikimin
masiv që ata janë vegla të shejtanit ose që ata janë një manifestim
i poshtër, i të keqes që duhet të luftohet me çdo mjet në dispozitën
tonë?
Edukimi, kultura dhe sofistikimi i oratorit kanë një efekt të thellë
në suksesin e tij. Duhet të supozohet që çfarë ai thotë rreth një
subjekti është vetëm një pjesë e asaj që ai di, të paktën jo më
tepër sesa 10%.
Kur ne diskutojmë për një temë të caktuar, duhet të kemi parasysh që
prej atyre në auditorin tuaj të cilët janë më të ditur se ju. Ju
duhet, si rezultat, të punoni shumë për të siguruar që dituria juaj
është precize dhe që ju të mos bëheni shenjestër e asaj që thoni.
Nëse e shihni veten se ju mungon kjo aftësi atëherë përmbahuni
dëshmive të përgjithshme dhe shmanguni përmbajtjes së burimeve të
dyshimta.

Mos mendoni se tani që jeni duke folur për çfarë është e lejueshme
dhe çfarë është e ndaluar të bëni kërkime të pakontrolluara. Sa herë
ju bëni një gabim, ju humbni disa nga auditori i juaj. Kur ata ta
kuptojnë që informacioni që ju përcillni nuk është korrekt ata do të
dalin nga dera.
Sa e mirë është kur fjalët e folësit mbështesin njëra tjetrën, kur
ai i largohet burimeve të dyshimta dhe përqëndrohet tek ato të
sigurtat.
Sa më e mirë është kur ai i shmanget të folurit dhe aludimit të disa
njerëzve të veçantë. Sa më e këndshme është kur ai vetëpërmbahet nga
lëshimi i sharjeve dhe fyerjeve dhe përdorimit të një fjalori të
pandershëm. Ashtu siç shprehja është, diskretësioni është pjesë e
besimit ndërsa vullgariteti është prej zjarrit.

Ne gjithashtu duhet të kemi parasysh që sa më e veçantë dhe të
mirëndërtuar të jetë tema jonë është dhe aq më e detajuar do të jetë
trajtimi i saj aq më efektive do të jetë përmbushja e qëllimit të
tij dhe aq më e lehtë do të kuptohet. Kur ne i drejtohemi një teme
në përgjithësi dhe me tema të përgjithshme, ne aq më shumë do të
përfundojmë në rrotullimin ndaj tij dhe do të humbasim pikën e
diskutimit.
Këto tema janë shumë të lidhura me jetët tona. Prandaj, asnjë zë
elokuent nuk mund t'i bashkojë të gjitha në një hytbe. Le të marrim
p.sh. temën e martesës. Ajo ka një numër dimensionesh në vetveten e
saj. S'mund të lidhet me ekonominë, median ose diturinë bashkohore.
Mbi të gjitha, tema duhet të trajtohet me një paraqitje nga Kur'ani
dhe Sunneti dhe hytbeja duhet të theksojë sesi bindja ndaj Allahut
në çështje të cilat qojnë tek shpërblimi dhe se si mosbindja mund të
çojnë tek ndëshkimi.
Kur ne i kthejmë vëmendjen tonë të ardhmes ne duhet të përqëndrohemi
mbi shqetësimet njerëzore, si dituria, idetë, politika dhe ekonomia.
Muslimanët janë pjesë e kësaj bote dhe ata kurrë nuk mund të
largojnë veten nga ajo. Në ditët tona, ato po ndikohen nga pjesë
tjetër e botës në një nivel të lartë ndërsa kanë pak ose shumë pak
efekt mbi të. Daveti islam, në kërkesat dhe qëllimet e tij, ka
horizonte të gjëra.

Ne nuk mund të shpresojmë të dalin me sukses në agrikulturë nëse ne
nuk dimë natyrën e dheut. Atëherë ne duhet t'i kthejmë vëmendjen
tonë të ardhmes së islamit dhe muslimanëve. Ne duhet të shikojmë tek
ata të cilët punojnë për islamin dhe të zhvillojmë aftësitë atyre
për t'i dalë zot jetëve të tyre dhe për t'i drejtuar muslimanët
drejt jete të vërtetë dhe drejtësie sipas urdhrave të ligjit të
Allahut.
Kjo kërkon nga ai i cili dëshiron të mbajë hytbe të jetë i lidhur me
gjërat, të jetë i aftë t'i urdhërojë njerëzit dhe të ketë
mprehtësinë e mjaftueshme për të lidhur të kaluarën me të tashmen
dhe me të ardhmen. Ai duhet të jetë i aftë t'i parafytyrojë
premtimet e të ardhmes dhe të përballet më sfidat e tij
pa.......... ..... Ai duhet gjithashtu të jetë i kujdesshëm kundër
prospektivat e frikshme, shpresat fallto dhe ëndrrat e sheqerosura
që i dalin përpara.
Studimi i të ardhmes është bërë një shkencë në vetveten e saj dhe në
shkollën, qendrat dhe institucionet e saja dhe rregullin e vet të
specialistëve dhe shkrimtarëve. Ajo është një mënyrë e sofistikuar e
shoqërimit midis shkakut dhe efektit. Megjithatë, ne nuk mund kurrë
të harrojmë që mendimet tona dhe të spekulojmë qeniet të jenë gjithë
gabim. Një poet ka thënë:

E sotmja e ime dhe e djeshmja e ime janë të njohura për mua,
por unë jam i verbër kur vjen puna për të ardhmen time.

Qoftë në fjalime ose në shkrime, ju shprehni mendimet dhe idetë e
juaja përmes gjuhës, stilit dhe shprehjeve. Pa dyshim, një ide e
bukur meriton të prezantohet në një mënyrë të bukur. Disa me të
drejtë kanë thënë që mënyra se si një ide prezantohet është pjesë e
vetë idesë.

Ne mund t'i hedhim një vështrim hytbes që ka mbajtur Profeti, paqja
dhe bekimet e Zotit qofshin mbi të. Ne kemi një shembull të mirë të
transmetuar për ne Xhabir Ibn Abdullah në Sahih Muslimi.
Ku Profeti, paqja dhe bekimet e Zotit qofshin mbi të, ka dhënë një
hutbe, sytë e tij skuqeshin, zëri i tij ngrihej dhe zemërimi
tregohej në tonin e tij. Ai ishte sikur i drejtohej një ushtrie kur
thoshte: "armiku ju ka sulmuar në mëngjes dhe natën". Ai do të
thoshte në hytben e tij: "Koha midis ardhjes sime dhe orës finale
është si kjo". Dhe ai bashkonte gishtin e tij tregues dhe gishtin e
mesit bashkë. Ai pastaj do të thoshte: "Fjala më e mirë është libri
i Allahut dhe udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Muhammedit. Punët
më të këqija janë bidatet dhe çdo bidat është humbje". Pastaj ai do
të thoshte: "Unë jam më i dashur për një besimtarë sesa ai është për
veten e tij. Kushdo që lë pasuri mbrapa, ajo i takon familjes dhe ai
që vdes dhe lë mbrapa një borxh ose vdes
atëherë barra është mbi mua."
Kurdo që Profeti, paqja dhe bekimet qofshin mbi të dërguarin e tij,
paralajmëronte ose fliste rreth një çështjeje duke përmendur frikën,
do të shihej në fytyrën e tij ose do të dëgjohej në zërin e tij, pas
asnjë ekzagjerim ose pretekst.
Kur ai e kthente vëmendjen tek Dita e Gjykimit dhe sesa afër është
ajo, ai përdorte një gjest të dukshëm me dy gishtërinjtë për të
përforcuar fjalët e tij.
Kur ai përmendte shpërblimet dhe bekimet e Allahut ai fliste shkurt,
përdorte fjali koncize, njëri ndjek tjetrën si një varëse perlash.
Kur ai e mbyllte fjalimin e tij, thoshte: "Unë jam më i dashur për
një besimtarë më shumë se ai është për vetveten." Ishte e qartë që
toni i tij ishte qetësuar dhe që fjalimi erdhi në një fund të
natyrshëm.


Juristi i famshëm, el-Neveviu bën vëzhgimet e mëposhtme mbi këtë
hytbe në komentimin e tij mbi Sahih el-Buhatin [6/156]
"Kjo tregon që është e preferueshme për një orator të tregojë një
ndryshim të madh në institucionin e hytbes së xhumasë. Ai duhet të
ngrejë zërin e tij, të përdorë fjalim elokuent dhe ai duhet ta
sigurojë këtë që toni i tij i zërit korrespondon në atë çfarë ai
thotë, si kur ai është duke i inkurajuar dëgjuesit e tij ose kur ai
është duke u përpjekur të fus frikë. Kur Profeti, paqja dhe bekimet
qofshin mbi të, e ngriti tonin në zemërim, është e mundshme që ai
ishte duke i paralajmëruar kundër diçkaje fatale ose duke i
ndëshkuar për ndonjë çështje të rëndë dhe me peshë."
Xhabir in Sanrah njëherë përshkroi mënyrën e ligjërimit të Profetit,
paqja dhe bekimet qofshin mbi të, si magjike. Ky ishte shembull i
efektit të një elokuence, fjalimi të ndërtuar mirë. Ai duhet të kap
mendjen, sfidojë intelektin, të jetë melodi për veshët, të krijojë
emocione, të largojë opinionin dhe të ketë një përshtypje
mbresëlënëse. Ashtu siç është rasti për veprat e shkruara, shija
letrare dhe sensi janë pjesë e asaj çfarë e bën një fjalim të
suksesshëm. Shumë ide fallse janë shitur nga fuqia se si janë
prezantuar dhe shumë të vërteta sublime nuk kanë hyrë as në vesh për
shkak se sa keq janë shprehur.


Shpesh ndodh që një person që ka një ide të mirë supozon që mesazhi
i tij mund të kryhet me fuqinë e argumenteve të tij kështu është
shkujdesur për prezantimin literal të tij. E vërteta e çështjes
është që cilësia e prezantimit ka të bëjë shumë sesa mirë idetë
tuaja do të pranohen. Arritja e një auditori të madh kërkon jo vetëm
që idetë tuaja të prezantohen në një mënyrë që maxhoranca e njerëzve
mund t'i kuptojë por edhe që stili yt i prezantimit është një që
ata mund të .....

Një folës i cili kupton që auditori i tij përfshin njerëz të gjitha
fushat e jetës duhet të ndërtojë ura të forta jo vetëm për t'i
arritur ata por për t'i bashkuar hapësirat që ekzistojnë mes tyre.
Një folës metoda e të cilit është mosmarrja parasysh e një grupi
njerëzish dhe të marrë një tjetër dhe pastaj t'a kthejë vëmendjen
tek grupi i parë dhe të fillojë t'i drejtohet atyre në fakt vetëm
polarizon auditorin e tij më tepër, e cila është e kundërta e asaj
çfarë ai po përpiqet të bëjë.
Kur ndryshimet në fjalë janë të nivelit të dijes, të kuptuarit dhe
devotshmërisë atëherë një metodë e tillë nuk është një problem,
përderisa secili grup mund të pasurohet. Në anën tjetër, kur
ndryshimet në fjalë janë ato të rajonit, etnicitetit ose të tjerë
gjërave atëherë njohje e tyre vetëm mund të çojë tek një përçarje më
e thellë midis muslimanëve.
Gjuha që ju duhet të zgjidhni ka një rol shumë të rëndësishëm.
Mbështetja mbi një mënyrë të veçantë të fulurit me vetë fjalët
karakteristike, idiomat, terminologjitë dhe parabolat qëndron në
mënyrën e fjalimit tuaj për të qenë universal dhe mban atë të lidhur
me shumë njerëz.

Gjuha e qartë, e lehtë, po edhe e përshtatshme e cila as nuk është e
thjeshtë dhe as arkaike është gjuha më e mirë për të zgjedhur një
hytbe. Ju nuk duhet të gërmoni një fjalor që vetëm ndihmon në
errësimin ose turbullimin e kuptimit, e as gjuhën e rrugës që mund
vetëm t'i largojë njerëzit ose të paktën t'i lejë ato të
pavëmendshëm për atë që ti do të thuash. Kjo nuk do të thotë që ju
nuk mund të hidhni fjalë sporadike që mund t'ia bëjnë qejfin një
fermeri ose punëtori ose fraza që do ti drejtoheshin mendjes së
profesionistë ve të fushave të ndryshme të diturisë.

Përderisa temat e hytbeve janë shpesh të përsëritura dhe vetë
mësimet islame janë të urdhëruara mirë dhe konstante, ju duhet të
ndiqni udhëzimin e Kur'anit në mënyrën sesi varion në vargjet e tij,
përdor shembuj të ndryshëm dhe përdor shprehje inovative.
Ju duhet të vendosni zemrën tuaj në kompozimin e fjalimit tuaj.
Nëse ju shpenzoni një sasi të mjaftueshme kohe duke e përgatitur,
ndërtuar dhe rishikuar fjalimin tuaj, do të bëhet më e pasur një
kompozim më efektiv dëgjuesi nuk do të ketë zgjidhje tjetër por të
respektojë atë ku ai e ndjen sasin e kohës së shfrytëzuar që folësi
duhet të ketë bërë. Ai do të kuptojë që nuk është diçka e marrë nga
një libër ose diçka e thënë sa për të mbushur kohën. Ai nuk do të
ndjehet që folësi nuk di çfarë po flet. Ai nuk do ta shoh hytben si
diçka të mërzitshme që mezi pret të mbarojë.
Një orator zgjedh cilësi të lavdërueshme që e bëjnë fjalimin e tij
të meritojë një konsideratë. Ai vendos brenda tij varietet. Ai
zgjedh një stil që i përshtatet asaj që ai po flet dhe i largohet
përdorimit të fjalëve vulgare. Ai e kompozon atë mirë, duke e lidhur
me udhëzimin e Kur'anit dhe Sunnetit. Ai as nuk e zgjat atë sa t'i
mërzisë dëgjuesit as nuk e shkurton shumë sa që humb kuptimin. Ai
nuk e përsëritë veten papushim ose fut shumë gjëra sa ta bëjë
jokoherent.

Ju mund në vende vende të përdorni hytbet e Profetit, paqja dhe
bekimet e Zotit qofshin mbi të, si "hytbja e nevojës", ose "hytbja
e martesës", ashtu siç janë quajtur, për të hapur fjalimin tuaj. Kjo
s'ka nevojë të bëhet dogmatike. Këto hytbe gjenden në Sunnet,
megjithatë, kjo nuk do të thotë që ato janë të detyrueshme. Në fakt,
fjalët e këtyre hytbeve variojnë nga transmetim në transmetim. Kjo
mund të shihet nëse ne krahasojmë fjalët e hadithit të Xhabirit (atë
të cilën e përmendëm më lart) me hadithin që është tek Sahih Muslimi
dhe i transmetuar nga Ibn Abazi.

Disa dijetarë janë të mendimit që "hytbja e martesës" duhet të
kufizohet tek fillimi i kontratës martesore. Megjithatë, nuk ka fakt
që e mbështet këtë opinion. Në Sunnet, ne shohim shumë fjalë për
hapjen e duave të cilat janë të recituar në fshehtësi nga secili i
cili falet dhe të cilat duhet të kenë në vëmendje dhe është e
nevojshme për të qënë më specifik, kështu si mund të jetë ky rast?
Ju duhet të përdorni fraza që janë të përshtatshme, të balancuara
dhe të ndryshme, pa ju mbështetur strikt një fjale të veçantë që e
largon dëgjuesin e vëmendshëm dhe e fut mendjen e tij në mendime.
اdo fjalë e hytbes duhet të shpiket. Ju duhet t'i shmangeni
ekzagjerimit, ngutjes, stërzgjatjes dhe shkurtimit tej mase. Ju
duhet të përpiqeni për ballancë. As hytbja e as falja e xhumasë se
Profetit Muhammed, paqja dhe bekimet e Zotit qofshin mbi të, nuk
kanë qenë të gjata.
Ju duhet të veçoni një dua që shkon mirë me temën tuaj nga duatë që
gjenden në Sunnet. Recitojeni me përulje, kompozim dhe me zemër.
Kijeni parasysh që kjo është një kohë kur dyert e xhenetit janë të
hapura dhe lutjet përgjigjen.
Ju duhet ti shmangeni përdorimit të fjalimit me rimë kur mbani
hytben tuaj dhe kur bëni duanë. Shumë rimë në prozë është cilësi e
keqe. Nëse ndodh në raste pavëmendje, nuk ka problem. Në një hadith
i cili gjendet tek të dy Sahih Buhari dhe Sahih Muslimi ne shohim që
një person i cili përdorë shumë rimë të tepërt në fjalimin e tij ka
mundësi të jetë thashethemexhi.
Megjithatë, unë nuk shoh ndonjë fakt kundër citimit të poezisë në
hytbe. Sigurisht, hytbja nuk duhet të bëhet një recital poezish.
Poezia nuk duhet kurrë të dominojë. Një varg ose dy ku është e
përshtatshme i jep varietet fjalimit. Profeti, paqja dhe bekimet e
Zotit qofshin mbi të, i kërkonte el-Shurejd bin Suvejd t'i recitonte
atij poezinë e Ummejeh bin Ebu Selb ai recitoi për të mbi 100
vargje. اfarë është e rëndësishme për tu konsideruar në këtë dhe të
gjitha gjërat e tjera, është modelimi dhe përshtatshmëria. Tek
poezia ka urtësi.

__________________
“Indeed Allah has purchased from the believers their souls and their wealth, in exchange for Paradise…”(Kur'an)