Si e kalonin Ramazanin të parët tanë të drejtë?

Shejh Selman el-Audah
Përktheu Ammar Ardit Kraja

Ne duhet të shikojmë shembullin e Profetit, shokëve të tij dhe
gjeneratës së parë të muslimanëve nëse ne duam të përfitojmë dobinë
maksimale nga ky muaj i bekuar. Ai ka thënë: "Më të mirët e Ummetit
tim do të jenë ata nga gjenerata më e afërt ndaj meje. Pastaj ata
pas tyre, pastaj ata pas tyre". [Sahih el-Buhari (2652) dhe Sahih
Muslimi (2533)]

Ne do të shohim tek ata gjëra që të parët tanë i kushtuan shumë
vëmendje gjatë muajit të Ramazanit:

Leximi i Kur'anit

Allahu subhane ua teala thotë: "Muaji i Ramazanit është muaji në të
cilin u shpall Kur'ani". [Surah el-Bekare: 185]

Për këtë arsye, ne shohim që të parët tanë (selefus salih) e shtonin
recitimin e e tyre të Kur'anit në Ramazan. Ibrahim el-Nahai na
tregon: "EL-Asud bin Jezid e mbaronte leximin e Kur'anit çdo dy netë
në Ramazanit. Ai flinte midis akshamit dhe jacisë. Jashtë Ramazanit,
ai do ta mbaronte leximin e Kur'anit çdo gjashtë netë".

Abdulmelik in Ebu Sulejman na tregon që Said Ibn Xhubejr gjithashtu
e mbaronte leximin e Kur'anit çdo dy netë në Ramazan.

Gjithashtu thuhet se el-Velidi normalisht e mbaronte leximin e
Kur'anit cdo tre netë, por në muajin e Ramazanit, ai do ta lexonte
tërësisht shtatëmbëdhjetë herë.

Selam bin Ebu Muti na tregon ne që Kateda normalisht e lexonte
Kur'anin në shtatë ditë, por në Ramazan ai e lexonte për tre ditë.
Me të vërtetë, gjatë dhjetë netëve të fundit të Ramazanit, ai e
lexonte tërë Kur'anin cdo natë.

El-Kasim bin Ali e përshkruan babain e tij, Ibn Asakir, autorin e
fmashëm të Historisë së Damaskut si më poshtë: "Ai gjithmonë i
kryente faljet me xhemat dhe vazhdimisht lexonte Kur'anin. Ai
gjithmonë e mbaronte leximin e tërë Kur'anit të Premten. Megjithatë
në Ramazan, ai e lexonte cdo ditë dhe shkonte tek minarja lindore e
xhamisë".

El-Dhehebi shkruan të mëposhtmen rreth Ebu Berekat Hibah Allah bin
Mahfuz: "Ai mësoi ligjin islam dhe lexonte Kur'an. Ai njihej për
bamirësinë e tij dhe veprat e tija të mira. Në muajin e Ramazanit,
ai e lexonte Kur'anin tridhjetë herë".

Falja e namazit të natës (kijam ul lejl)

El-Saib bin Jazid transmeton: "Umar ibn Hatab e urdhëroi Ubej bin
Kabin dhe Tamim el-Darin t'I udhëhiqte njerëzit në falje në Ramazan.
Ata do të lexonin me dhjetëra vargje për një herë, derisa ne
fillonim të mbështetnim veten me shkopinj për shkak të gjatësisë së
kohës që ne qëndronim. Ne e mbaronim faljen afër kohës së namazit të
mëngjezit.". [Musannaf Abdul Rezak (7730) dhe Sunan el-Bejhaki
(4392)]

Abdullahu, djali i Ebu Bekrit, transmeton që ai e ka dëgjuar babain
e tij të thotë: "Nga koha që ne mbaronim faljet tona në Ramazan,
shërbëtorët do të vraponin të përgatitnin ushqimin nga frika se po
hyn namazi i mëngjezit". [El-Mu-uata (254)]

Abdulrahmen Ibn Hurmuz na tregon: "Hafizët do të mbaronin leximin e
Suras el-Bekare në tetë rekat namaz. Kur hafizët e mbaronin atë në
dymbëdhjetë rekatë, njerëzit i shikonin sikur ata ishin duke jua
lehtësuar atyre gjërat". [Musannaf Abdul Rezak (7734) dhe Sunan el-
Bejhaki (4401)]

Nefi transmeton që Ibn Umari falej në shtëpinë e tij gjatë muajit të
Ramaznit. Kur njerëzit niseshin për në xhami, ai do të shkonte tek
xhamija e Profetit, një pagure uji me vete. Ai nukdo të largohej nga
xhamija derisa ta falte mëngjezin". [Sunan el-Bejhaki (4384)]

Imran Ibn Hudejr na tregon që Ebu Mijlazi i udhëhiqte namazet në
Ramazan për njerëzit në lagjen e tij. Ai e lexonte tërë Kur'anin në
rrjedhën e shtatë ditëve". [Musanafi i Ibn Ebu Shejbas 97677)]

Bujaria në muajin e Ramazanit

Ibn Abbasi thotë: "I dërguari i Allahut salallahu alejhis ua selam
ishte më bujari i të gjithë njerëzve në bamirësi dhe ai ishte më
bujari gjatë muajit të Ramazanit. Xhibrili e takonte cdo vit përmes
muajit të Ramazanit, kështu Profeti i lexonte Kur'anin atij. Kurdo
që Xhibrili e takohej me të, ai bëhej më bujar se një puhizë dobi
prurëse". [Sahih el-Buhari (1902) dhe Sahih Muslimi (2308)]

El-Muhallah e komenton hadithin si më poshtë:

"Kjo tregon begatitë e bamirëisë dhe angazhimi në vepra të mira hap
dyert e përmirësimit të të tjerëve. Praktika e bamirësisë qëndron në
vazhdimin e bamirësisë më tej. Ne shikojmë këtu që begatia e
agjërimit dhe takimi me Xhibrilin e shtonin bujarin dh bamirësinë e
Profetit, aq shumë sa që ai u bë më bujar sa një puhizë dobi
prurëse". [Ibn Battal, Komnetimi mbi Sahih Buharin (4/22-23)]

El-Zejn Ibn Munir shpjegon krahasimin e një "puhize dobi prurëse" si
më poshtë:

"Bamirësia dhe sjellja e tij e mirë ndaj atyre që ishin të varfër
dhe nevojtarë, ashtu si edhe ndaj atyre që kishin dhe posedonin
furnizim të mjaftueshëm , është ashtu i përgjithshëm sikurse clirimi
që sillte një puhizë dobi prurëse". [El-Askalani Feth el-Bari (4/139]

Shafiu ka thënë: "ثshtë e pëlqyer për një person ta shtojë
bamirësinë e tij në muajin e Ramazanit. Kjo është nga ndjekja e
shembullit të Profetit. Gjithashtu në konsideratë të nevoja të
njerëzve nevojtarë dhe të varfër, përderisa aq shumë prej tyre janë
të zënë me punë për të fituar jetesën e tyre për shkak të
preokupimit të tyre me agjërimin dhe faljen".

Ibn Umari kurrë nuk e prishte agjërimin e tij përvecse në prezencën
e të varfërve. Kurdo që dikush vinte tek ai ndërsa ai hante dhe i
lutej për ndonjë gjë, Ibn Umari do të merrte nga ushqimi i tij cfarë
ai mendonte se ishte e pjesa që i takonte dhe pastaj do t'ja linte
pjesën tjetër të ushqimit atij personi. Ai pastaj do të hante cfarë
kishte në dorë dh ja jepte familjes së tij, kështu që kur ai
zgjohej mëngjezin tjetër për të agjëruar ditën tjetër, ai nuk hante
asgjë natën e mëpërparshme". Lata'if el-Ma'arif (314)]

Junus Ibn Jezid na tregon që gjatë Ramazanit, Ibn Shihabi nuk do të
bënte asgjë tjetër vecse të lexonte Kur'an dhe të furnizonte me
ushqim të varfërit.

Hammad Ibn Ebu Sulejmani do të furnizonte pesë qind njerëz për ta
prishur agjërimin e tyre gjatë muajit të Ramazanit. Pastaj, në ditën
e bajramit ai do t'i jepte secilit nga këta njerëz një qind pjesë të
argjëndta.

Ruajtja e gjuhës

Ebu Hurejrah transmeton që Profeti salallahu alejhis ua selam ka
thënë: "Kushdo që nuk i braktisë fjalët e këqija dhe punët e këqija,
atëhere Allahu nuk ka nevojë për braktisjen e tij të ushqimit dhe
ujit". [Sahih el-Buhari (19030)]

El-Muhallab e kometon këtë hadith si mëposhtë:

"Kjo tregon që agjërimi përfshin frenimin nga fjaët e këqja dhe
gënjestart ashtu sic përfshin frenimin nga ushqimi dhe pija. Një
person i cili përdor fjalë të këqija dhe gënjeshtra humbet vlerën e
agjërimit të tij, ai e zbulon veten ndaj pakënaqëisë së Zotit të tij
dhe mundësisë që agjërimi i tij të mos pranohet".

Profeti salallahu alejhis ua selam ka thënë: "Nëse një nga ju e
fillon ditën e agjërimit, ai duhet t'i shmanget fjlaëve të këqija
dhe sjelljes së keqe. Nëse dikush e abuzon atë ose dëshiron të
ngatërrohet me të, ai duhet të përgjigjet duke thënë: "Unë ja
agjërueshëm. Unë jam agjërueshëm". [Sahih el-Muslim (1151)]

El-Mazari thotë këtë për hadithin:

"ثshtë e mundshme që personi është i rekomanduar të thotë se "Unë
jam agjërueshëm. Unë jam agjërueshëm" vetëm për t'i kujtuar vetes,
kështu që ai frenohet nga përfshirja në shkëmbimin e fyerjeve".

Umar ibn Hatabi ka thënë: "Personi nuk duhet vetëm të agjërojë prej
ushqimit dhe pijeve por gjithashtu nga të gënjyerit, nga të folurit
e kotë dhe nga sharjet". [Musanaf Ibn Ebu Shejbah (8882)]

Ali Ibn Ebu Talib ka thënë: "Agjërimi nuk është lënja e ushqimit dhe
pijes por lënja e gjënjeshtrës, fallsitetit dhe bisedave të kota".
[Musanaf Ibn Ebu Shejbah 8884]

Talk Ibn Kajs na tregon që Ebu Dherri ka thënë: "Kur ju agjëroni,
atëhere qëndroni vigjilent aq sa të mundni". Ndërsa Talku, kur
agjëronte, ai vetëm dilte nga shtëpia në mënyrë që të shkonte në
xhami për falje". [Musanaf ibn Ebu Shejba (8878)]

Xhabir ibn Abdullah ka thënë: "Kur të agjëroni, dëgjimi i juaj,
shikimi i juaj dhe gjuha e juaj duhet gjithashtu të agjëojnë, duke
ju shmangur gënjeshtrave dhe gjynaheve. Ju nuk duhet të abuzoni ndaj
shërbëtorit tuaj. JU duhet të mbani dinjitetin dhe personalitetin
tuaj në ditën që agjëroni. Mos e bëni ditën e agjërimit sikurse një
ditë normale". [Musanaf Ibn Ebu Shejba (8880)]

Ata na tregon që Ebu Hurejrah ka thënë: "Kur ju agjëroni, mos
veproni me injorancë dhe mos i fyeni njerëzit. Nëse dikush sillet
keq nda jush ju i thoni "unë jam agjërueshëm". [Musanaf Abdel Rezak
(7456)]

Muxhahidi ka thënë: "Nëse ju i shmangeni dy gjërave, atëhere
agjërimi juaj do të jetë i drejtë. Ju duhet t'i shmageni përgojimit
dhe gënjeshtrës".

Ebu el-Atijah ka thënë: "Një agjërues angazhohet në adhurim aq gjatë
sa ai nuk përgojon askënd".

__________________
www.kurandhesunet.net