Unė dua tė pyes se pėr cilat mėkate ai i cili i vepron do tė dėnohet nė varrė
Pėrgjigja:
Falėnderimi i takon Allahut.
Ka shumė arsye pėr tė cilat njerėzit mund tė dėnohen nė varret e tyre, ku
Ibn el-kajima (Allahu e mėshiroftė) i renditi dhe tha:
Disa njerėzve mund tė ju interesojnė arsyet pėr tė cilat njerėzit ka mundėsi qė tė dėnohen nė varret e tyre. Kėsaj mund ti pėrgjigjemi nė dy mėnyra: nė pėrgjithėsi dhe nė veēanti.
Nė termin e pėrgjithshėm, ata mund tė dėnohen pėr injorancėn ndaj Allahut, pėr injorimin e urdhrave tė Tij dhe pėr mosbindshmėri ndaj Tij. Allahu nuk e dėnon asnjė shpirt i cili e pranon Atė, e don Atė, i bindet urdhrave tė Tij dhe i ka dhėnė rėndėsi ndalesave tė Tij, e as qė e dėnon trupin i cili ka qenė i banuar prej atij shpirti.
Dėnimi nė varre dhe nė Botėn e Ardhshme janė pėr shkak tė mallkimit dhe hidhėrimit tė Allahut ndaj robėrve tė Tij. Kushdo qė e hidhėron Allahun nė kėtė botė dhe nuk pendohet, dhe vdes ashtu, do tė dėnohet nė Berzah (koha prej vdekjes deri nė ringjallje) sipas nivelit tė hidhėrimit tė Allahut ndaj tij.
Dhe sa pėr pėrgjigjen e veēantė:
Pejgamberi (paqja dhe shpėtimi i Allahut qoftė mbi tė) na tregoj neve pėr dy persona tė cilėt i kishte parė duke u dėnuar nė varret e tyre. Njėri prej tyre e ka pas zakon qė tė shkon vėrdallė dhe tė pėrhap thashethėna tė liga nė mesin e njerėzve, dhe tjetri nuk ka qenė i kujdesshėm nga pikja e urinės nė tė. Pra i fundit nuk e ka pastruar vetėn ashtu si kėrkohet, dhe i mė hershmi bėri diqka e cila krijon armiqėsi nė mesin e njerėzve pėrmes bisedave, edhe nėse ajo qė e thotė ėshtė e vėrtet.
Prej kėsaj mund tė cekėt se ai i cili ndez armiqėsi duke gėnjyer dhe i cili bėnė deklarata tė pavėrteta do tė dėnohet edhe mė shumė.
Moskujdesi ndaj mbajtjes sė pastėrtisė prej urinės ndikon se ai i cili e neglizhon namazin, pėr tė cilin kėrkohet dhe ėshtė kusht tė pastruarit prej urinės do tė dėnohet edhe mė shumė.
Nė hadithin e Shu'bah thuhet: "Njeri prej atyre e ka pas zakon qė ta han mishin e njerėzve, " ku i referohet foljes pas shpinės dhe thashethemeve.
Sipas hadithit tė Ibn Masudit (Allahu qoft i kėnaqur me tė) njė njeri u godit me kamxhik dhe varri i tij ishte mbushur me zjarr pėr arsye se njė namaz tė vetėm e kishte falur pa u pastruar, dhe ai kishte kaluar pran atij tė cilit i ėshtė bėrė e padrejtė dhe nuk e ka ndihmuar atė.
Sipas hadithit tė Samurah nė Sahih el-Buhariun, njė person i cili kishte treguar nje gėnjeshtėr e cila ishte pėrhapur larg dhe gjerė ishte dėnuar poashtu.
Njė njeri i cili lexon Kur'an pastaj ka flejtur natėn dhe nuk ka vepruar sipas asaj gjatė ditės ishte dėnuar.
Lavirėt dhe laviret dėnohen.
Ai i cili e hanė kamatėn dėnohet nė Berzah, sikurse qė Pejgamberi (paqja dhe shpėtimi i Allahut qoftė mbi tė) e ka dėshmuar.
Sipas hadithit tė Ebu Hurejres (Allahu qoftė i kėnaqur me tė), kokat e disa njerėzve do tė shtypen me gurė pėr arsye se ishte shumė rėndė pėr ata qė tė ngritėn dhe tė falen.
Disa do tė kullosin nė el-dari dhe el-zekum (llojė i dėnimit i tmerrshėm nė Xhehenem) pėr arsye se e kanė ndal (nuk e kanė dhėnė) zekatin prej pasurive tė tyre.
Disa do tė hanė mish tė qelbur dhe tė krimbur pėr shkak tė zinas (amoralitetit) tė tyre .
Disave do tu prihen buzėt e tyre me gėrshėr tė hekurit pėr arsye se kanė bėrė fitne (ngatėrresa, luft civile) me fjalėt dhe fjalimet e tyre.
Sipas hadithit tė Ebu Sa'idit, ata qė i kanė bėrė kėto krime do tė dėnohen. Disa do ti kenė barqet e tyre sa njė shtėpi tė mėdhenj; ata janė tė cilėt e kanė ngrėnė kamatėn. Disa do ta hapin gojėn e tyre dhe do ti hedhėn gurė nė tė, tė cilėt do tė ju dalin nga ana e poshtme; ata janė tė cilėt e kanė ngrėnė pasurin e jetimėve. Disa do tė varren pėrmes gjirėve tė tyre; ata janė tė cilėt kanė bėrė amoralitet. Disave ju priten anėt dhe do tė ushqehen me mishin e tyre; ata janė te cilėt kanė folur pas shpinės. Disa do tė kenė thonj prej bakri me tė cilėt do ti gėrvishin fytyrat dhe gjokset e tyre; ata janė tė cilėt kanė futur dyshime nė nderin e njerėzve.
Pejgamberi (paqja dhe shpėtimi i Allahut qoftė mbi tė) ka thėnė se ai qė e vodhi pallton prej plaēkės sė luftės do tė mbėshtillet nė njė pallto prej zjarrit nė varrin e tij. Kjo ėshtė edhe pėrkundėr faktit se ai meritonte pjes prej plaēkės sė luftės, e ēka tė thuhet pėr ata tė cilėt me pa tė drejt i shtypin tė tjerėt.
Dėnimi i varrit ėshtė pėr mėkatet e zemrės, syrit, veshit, gojės, dhe gjuhės, barkut, pjesėve private, dorės, kėmbės, dhe tėrė trupit.
Ata qė kanė pėrhapur fjalė tė kėqija,qė kanė treguar gėnjeshtra, kanė folur pas shpine, kanė dėshmuar rrejshėm, i kanė akuzuar ata qė janė tė ndershėm dhe tė pafajshėm, kanė pėrhapur fitne, kanė shpikur bidate (risi), qė kanė thėnė fjalė pėr Allahun dhe tė Dėrguarin e Tij pa patur dituri, dhe qė kanė folur nė mėnyrė tė parespektueshme.
Ata qė e ngrėnin kamatėn, qė e ngrėnin pasurin e jetimėve, dhe ngrėnin pasuri haram siq ėshtė ryshfeti dhe tė ngjashme.
Ata qė e ngrėnin pasurin vėllezėrve tė tyre musliman me pa tė drejt, apo pasurin e jo-muslimanėve tė cilėt jetojnė nėn mbrojtjen e muslimanėve, apo ata qė pėrdorin pije dehėse.
Lavirėt, homoseksualėt, vjedhėsit, tradhtarėt, mashtruesit dhe ata qė bėjnė kurtha.
Ata tė cilėt e konsumojnė kamatėn, ata qė e paguajnė, ata qė e shėnojnė dhe ata qė e dėshmojnė atė; ata qė bėjnė kurorė me qėllim qė ta shkurorėzojnė atė grua dhe asaj ti bėhet e lejueshme qė ti kthehet burrit tė saj tė mėparshėm, dhe pėr ata pėr tė cilėt bėhet kjo; ata qė mundohen qė ti lakojnė detyrat e obliguara prej Allahut dhe qė ti thyejnė kufizimet e shenjta tė Tij.
Ata qė mundohen qė ti lėndojnė muslimanėt dhe ti vejnė nė shesh mangėsitė e tyre.
Ata qė sundojnė me diē tjetėr pėrveē asaj qė Allahu e ka shpallur, ata qė sjellin vendime nė gjėrat tė cilat Allahu nuk i ka urdhėruar, dhe ata qė i ndihmojnė tė tjerėt nė mekate dhe tejkalim tė kufijėve.
Ata qė mbytin dikend ku Allahu na e ka ndaluar qė ta mbysim, ata qė i mohojnė emrat dhe atributet e Allahut, ata tė cilėt i japin pėrparėsi opinioneve dhe ideve tė tyre para Sunetit tė Dėrguarit tė Allahut.
Ata qė vajtojnė pėr tė vdekurin dhe ata tė cilėt i dėgjojnė kėta, ata tė cilėt do tė vajtojnė nė Xhehenem janė ata tė cilėt kėndojnė kėngė tė cilat janė tė ndaluara prej Allahut dhe tė Dėrguarit tė Tij dhe ata qė i dėgjojnė kėta. Ata qė ndėrtojnė xhami mbi varre dhe qė ndezin qirinj nė to; ata tė cilėt pėrpiqen qė tė marrin mė shumė prej borxhliut dhe pėrpiqet qė tė jap mė pak se sa ka marrur pėr hua.
Tiranėt, arrogantėt, ata qė tregojnė mendjemadhėsi, shpifėsit dhe ata qė flasin pas shpinės, ata qė i pėrgojojnė selefėt (tė parėt tanė).
Ata tė cilėt shkojnė tek faltorėt, astrologėt, treguesit e fatit pėr ti pyetur ata pėr gjėra dhe qė besojnė nė atė qė e thonė ata.
Ata qė i ndihmojnė keqbėrėsit, tė cilėt e kanė shitur Botėn e Ardhshme nė kėtė botė pėr hir tė tjerėve.
Ata tė cilėt, nėse ua kujton qė tė kenė frikė Allahun nuk ia vejn veshin aspak, por nėse mundohesh ti frikėsosh duke ua cekur njė person tjetėr sikurse ata, ata ia vėjn veshin dhe frenohen prej asaj qė janė duke bėrė.
Ati tė cilit i tregohen fjalėt e Allahut dhe tė Dėrguarit tė Tij por ata nuk i japin aspak rėndėsi, por nėse i dėgjojnė prej ndonjėrit qė ata mendojn mirė pėr tė, i cili mund tė jetė gabim apo jo, ata e marrin atė dhe nuk i kundėrvihen atij.
Ata tė cilėve kur ju lexohet Kurani por nuk ka dikim nė ta, dhe tė jetė barrė pėr ata, por kur e dėgjojnė "kuranin" e shejtanit apo atė qė bėnė thirrje nė amoralitet (d.m.th. muzika) dhe fjalėt e dyfytyrėsisė, ata ndihen mirė dhe ju jep gėzim tė madhė, dhe dėshirojn qė kėngėtari mos tė ndalet.
Ata qė betohen nė Allahun dhe gėnjejnė, por kur betohen nė shehin e tyre apo nė tė afėrmit, apo nė jetėn e ndonjėrit tė cilin ata e respektojnė, ata nuk do tė gėnjejnė, edhe janė tė kėrcėnuar dhe tė torturuar.
Ata qė lavdėrohen pėr mėkatet e tyre para vėllezėrve tė tyre.
Ata prej tė cilėve nuk ndien siguri pėr pronėn dhe nderin tėnd se janė tė sigurta. Ata qė marrin pjesė nė fjalė tė ndyta, ku njerėzit i refuzojnė pėr shkak tė frikės tė ligės sė tyre.
Ata tė cilėt e vonojnė namazin deri nė fund tė kohės se tij dhe pastaj e falin namazin me nxitim dhe nė tė e kujtojn Allahun shumė pak. Ata tė cilėt nuk e paguajn zekatin prej pasuris sė tyre me dėshirė. Ata tė cilėt nuk e kryejn Haxhin edhe pse janė tė aftė pėr atė, dhe nuk i kryejn obligimet e tyre qė kėrkohen prej tyre edhe pse kanė aftėsi ti kryejn ato.
Ata tė cilėt nuk janė tė kujdesshėm ndaj asaj se qka shikojn apo flasin apo se ēka ngrejnė apo ku shkojnė, dhe atyre nuk ju intereson se ēfar pasurije arrijnė, a ėshtė ajo hallall apo haram.
Ata qė nuk i mbajn lidhjet familjare apo nuk tregojnė mėshirė ndaj tė varfėrve, tė vejave, jetimėve, apo shtazėve, por i dėbojnė jetimėt dhe nuk i nxisin tė tjerėt qė ti ushqejnė tė varfrit. Ata tregojn mendjemadhėsi ndaj njerėzve, e ndalojn mirėsin, dhe i kėrkojn mangėsit dhe mėkatet e tė tjerėve ndėrsa tė vetat i injorojnė.
Tė gjithė kėta dhe tė ngjajshmit me ta do tė dėnohen nė varre pėr mėkatet e tyre, nė bazė tė asaj se sa tė mėdha apo tė vogla ishin ato. Pėr arsye se shumica e njerėzve janė kėshtu, shumica e banorėve tė varreve do tė dėnohen, dhe ata qė do tė kenė sukses janė tė pakėt.
Jasht varrit ėshtė vetėm dhe, por brenda ėshtė dėshpėrim dhe dėnim.
Jashtė ka mundėsi tė jetė dhe copa gurėsh, ndėrsa brenda ėshtė shkatėrrim dhe bela, qė zihet me zhgėnjim dhe mėrzi sikurse kazan, dhe askund pėr tė shku, kur atyre mė nuk i jipet ajo qė e dėshiron dhe e dojn shumė.
Nė kėtė botė ka mėsime pėr tė cilat nuk ka nevojė pėr kėshilla tė mėtejshėm.
Qė bėjnė thirrje: O banorėt e tokės, ju jeni pėrqėndruar nė ndėrtimin nmbretėrisė e cila se shpejti do tė kaloj, dhe ju e keni lėnė anash mbretėrinė nė tė cilin do tė kaloni shpejt. Ju keni ndėrtuar shtėpia nė tė cilat tė tjerėt do tė banojnė dhe do tė kėnaqėn, dhe ju i keni lėnė anash shtėpiat pėr tė cilat nuk ka banor tjerė pėrveē juve.
Ky ėshtė vendi ku do tė jetosh dhe do tė pėrshėndetesh me punėn dhe rraskapitjen. Kjo ėshtė se qka ėshtė me rėndėsi, njėri prej kopshteve tė Xhenetit apo njėri prej dhomave tė dėnimit nė Xhehenem...
Fund i citatit prej el-Rruh (95)
Islam Q&A (
www.islam-qa.com)