Përgjigjja e Shejhul Islam Ibën Tejmije (Allahu e mëshiroftë), duke sqaruar llojet e hexhrit (bojkotit) dhe rregullat e tij.

U pyetShejkhul Islam Allahu e Meshirofte : Kush është detyrë ose lejohet, të urrehet ose të bojkotohet (t'i bëhet hexhr) për hirë të Allahut?

Cilat janë kushtet që duhet të përmbushë ai që urren dhe bojkoton për hirë të Allahut?
A konsiderohet mosdhënia e selamit bojkotim (hexhr)?
Nëse i bojkotuari i jep selam (fillon me selam) bojkotuesin, a është detyrë që ky i fundit t'ia kthejë selamin apo jo?
A duhet të vazhdojë urretja dhe hexhri për hirë të Allahut derisa të vërtetohet zhdukja e karakterit, cilësisë dhe punës për të cilën e urreu dhe i bëri hexhr, apo ka ndonjë kohë të caktuar?
Nëse ka ndojë kohë të caktuar sa është ajo? Na jepni përgjigje (fetva), u shpërblefshi me të mira!

U përgjigj Shejhu, Allahu e Mëshiroftë:

Hexhri (bojkotimi) i ligjshëm në sheriat është dy llojesh:
1) Për lënien e mëkateve.
2) Si ndëshkim.

Lloji i parë (Për lënien e mëkateve) është ai që përmendet në fjalën e Allahut: Nëse i sheh ata që angazhohen me biseda boshe në lidhje me vargjet, ajetet tona të Kur'anit duke i përqeshur,rri larg tyre derisa të kalojnë në çështje tjetër. Nëse prej shejtanit ndonjëherë harron, kur të kujtohesh mos u ul më me njerëzit e padrejtë. (E'nam 68.). [Tashmë të është bërë e ditur në Libër (Kur'an) që kur të dëgjosh të mohohen ajetet e allahut ose të përqeshen, atëherë mos rri me ta derisa të ndërrojnë bisedën. (Sikur të ulesh me ta) në këtë mënyrë padyshim që edhe ti do të jesh si ata. Sigurisht që Allahu do ti bashkojë hipokritët dhe mohuesit në Xhehenem. (Nisa 140).
Në këto ajete Allahu ka për qëllim mosprezantimin në të këqia pa qenë e nevojshme, p.sh kur disa janë duke pirë alkool, të mos ulesh tek ata. Kur të ftojnë në një darkë ku ka pije alkoolike dhe muzikë, të mos u përgjigjesh ftesës së tyre, e të tjerë shembuj si këto. Në këtë gjykim nuk bëhet fjalë për atë që merr pjesë për të ndryshuar të keqen dhe për t'i kritikuar punuesit e saj dhe as për atë që merr pjesë pa vullnetin e tij... Prandaj thuhet se ai që merr pjesë në vendet ku veprohet e keqja është si vepruesi i të keqes.
Në një hadith Profeti ka thënë:
"Kush beson në Allahun dhe në botën tjetër të mos ulet në një tavolinë që pihet në të alkool". (Trasmeton Ahmedi, Tirmidhiu dhe e ka saktësuar shejh Albani në Irva).

Ky bojkotim (hexhr) përfshihet në llojin e bojkotit të punëve të këqia, prej të cilave njeriu e distancon veten e tij.
Siç ka thënë i Dërguari i Allahut : "Muhaxhir (emigrues, bojkotues) është ai që është larguar nga gjërat që i ka ndaluar Allahu". Trasmeton Buhariu.

Në këtë lloj futet edhe emigrimi (hixhreti), nga vendet e kufrit dhe mëkateve për në vendet e Islamit dhe imanit. Sepse në këtë rast emigruesi është larguar nga qëndrimi ndërmjet qafirave dhe munafikëve, të cilët nuk e lënë ose nuk i japin mundësi të veprojë atë që ka urdhëruar Allahu, për këtë flet dhe ajeti i mëposhtëëm: Larg nga (Er-ruxhz) idhujt qëndro. Mudethir 5.

Lloji i dytë. (Si ndëshkim)

Largimi si masë edukative dhe ndëshkimore nga personi që shfaq mëkatet hapur. Këtij personi i bëjmë hexhr derisa të bëj teube nga mëkati, ashtu siç u bëri hexhër Pejgamberi dhe muslimanët tre personave të cilët pa ndonjë arsye nuk morën pjesë me të dërguarin e Allahut në luftën e Tebukut, megjithëse e patën detyrë. I Dërguari i Allahut i bojkotoi së bashku me muslimanët dhe nuk dha gjykim për veprën e tyre derisa zbriti shpallja për pranimin e teubes së tyre. Ndërsa atë që shfaqi arsye të mirë, të pranueshme në aparencë, nuk e bojkotoi megjithëse mund të ishte munafik. Pra ky bojkotim ndaj tre personave ishte masë ndëshkuese.

Masa ndëshkimore merret ndaj atij që shfaqet (evidentohet) se ka lënë detyrat dhe ka vepruar haramet. Si p.sh. ai që le namazin, zekatin, ose ai që shfaq mizori dhe gjëra të ndyra (si zinaja etj), ai që fton në bidate, të cilat kundërshtojnë Kur'anin,Sunetin dhe Ixhmain e selefëve të këtij umeti dhe dihet qartë se janë bidate.

Ky është realiteti i fjalës së selefëve dhe imamëve që kanë thënë: "Vërtet atyre që ftojnë në bidat nuk u pranohet dëshmia, nuk falet namazi pas tyre, nuk merret dije prej tyre dhe as nuk u jepet vajza për martesë. Ky është ndëshkim për ta, derisa të ndalohen. Për këtë arsye ata bëjnë dallim midis atij që fton në bidat dhe atij që nuk fton, sepse ftuesi shfaq të keqen haptazi prandaj meriton ndëshkimin. Ndryshe është puna e atij që e fsheh bidatin, sepse ai nuk është më i keq se munafikët të cilët i Dërguari megjithëse e dinte gjendjen e shumë prej tyre, ua pranonte atë që shfaqnin dhe i linte të fshehtat e tyre për t'i gjykuar Allahu.
Për këtë ka ardhur në hadith: "E keqja kur nuk shfaqet dëmton vetëm atë që e bën, ndërsa kur shfaqet dhe nuk ndryshohet e nuk kundërshtohet dëmton masën e njerëzve".
Gjithashtu në një hadith tjetër i Dërguari ka thënë: "Kur njerëzit të shohin të keqen dhe të mos e ndryshojnë, është afruar koha për t'i përfshirë Allahu të tërë me ndëshkim". Transmeton: Ahmedi, Ebu Daudi, Tirmidhiu, Ibn Maxhe (dhe e ka saktësuar shejh Albani).

Të këqijat e dukshme është detyrë që të ndryshohen dhe të ndalohen, ndryshe nga të padukshmet, sepse ndëshkimi i tyre prek vetëm vepruesin dhe jo të tjerët. Ky lloj hexhri ndryshon sipas fuqisë ose dobësisë së bojkotuesve, si dhe pakicës ose shumicës së tyre, sepse qëllimi është të pengohet i bojkotuari, të edukohet dhe të parandalohet masa e njerëzve që të mos ndjekin punën e tij.

Nëse dobia e bojkotimit është më e madhe, në kuptimin që ndikon në dobësimin, minimizimin dhe fshehjen e së keqes, atëherë ai është i ligjshëm. Ndërsa, nëse bojkotimi nuk e parandalon as të bojkotuarin dhe as të tjerët por përkundrazi ua shton të keqen, që do të thotë se dëmi i tij është më i madh se dobia e tij për arsye se bojkotuesi është i dobët, në këtë rast ai nuk është i ligjshëm.

Madje për disa njerëz afrimi është më i dobishëm se sa bojkotimi dhe largimi. Ndërsa për disa të tjerë bojkotimi dhe largimi është më i dobishëm sesa afrimi. Për këtë arsye i Dërguari i afronte disa njerëz dhe përpiqej t'u zbuste zemrat ndërsa disa të tjerë i bojkotonte. Kështu p.sh. tre personat që i bojkotoi i Dërguari ishin më të mirë se shumica e njerëzve që Profeti përpiqej t'ua zbuste zemrat. Duke qenë se ata ishin kryetarë të respektuar nga fiset e tyre, Profeti përpiqej t'ua fitonte zemrat. Kurse tre personat ishin besimtarë të thjeshtë, besimtarë si puna e tyre kishte shumë, prandaj bojkotimi i tyre ishte krenari për fenë dhe pastrim për mëkatet e tyre, ashtu siç është e ligjshme lufta kundrejt armikut ndonjëherë, marrëveshja ose marrja e xhizjes ndonjëherë tjetër. Të gjitha këto sipas gjendjes dhe dobive.
Përgjigjja e imamëve si Ahmedi e të tjerë në lidhje me këtë temë është bazuar mbi këtë parim. Për këtë arsye ai bënte dallim ndërmjet vendeve që kishte shumë bidate, siç ishte me shumicë bidati në çështjet e kaderit në Basra, tenxhimi (astrologjia, horoskopi) në Horasan, shiizmi në Kufe, dhe vendeve që nuk ishin ashtu. Po kështu bënte dallim mes prijësve që u binden njerëzit dhe të tjerëve që nuk janë ashtu. Ai kur e njihte synimin e sheriatit në lidhje me diçka ndërmerrte rrugën më të arrirë për ta realizuar.

Bojkotimi fetar është prej punëve që ka urdhëruar Allahu dhe i Dërguari i Tij, d.m.th. që është ibadet, dhe ibadetet patjetër duhet të bëhen për hirë të Allahut dhe në përputhshmëri me urdhërin e Tij . Me fjalë të tjera duhet të jenë të sinqerta dhe të sakta.

Kushdo që bojkoton dikë për hirë të epshit të tij ose në një mënyrë që bie në kundërshtim me atë që është urdhëruar, ai është jashtë parimeve që i përmendëm.. Sa shumë veprojnë njerëzit sipas tekave, dëshirave dhe epsheve, me preteksin se po e bëjnë si bindje ndaj Allahut!
Bojkotimi për shkak të ngatërresave dhe çështjeve personale nuk lejohet më tepër se tre ditë, siç ka ardhur në dy librat e saktë të hadithit se i Dërguari i Allahut ka thënë:
"Nuk i lejohet muslimanit ta bojkotojë vëllain e tij musliman më tepër se tre ditë. Ndoshta takohen ose përballen me njëri-tjetrin dhe nëse njëri kthen shpinën po ashtu edhe tjetri e kthen shpinën. Më i miri i tyre është ai që fillon me selam". Pra nuk ka toleruar që ky bojkotim të zgjasë më shumë se tre ditë, ashtu siç nuk ka lejuar të mbahet zi për të vdekurin më shumë se tre ditë, përveç gruas për burrin e saj. Gjithashtu është trasmetuar tek Buhariu dhe Muslimi se i Dërguari i Allahut ka thënë: "Hapen dyert e xhenetit çdo të hënë dhe të enjte dhe i falen gjynahet çdo robi që nuk i bën shok Allahut, me përjashtim të një personi që ka patur ndërmjet tij dhe vëllait të tij zënie (armiqësi), për ata thuhet: Vonojini këta të dy deri sa të pajtohen". Mëria dhe bojkotimi për hirë të së drejtës vetjake është e ndaluar (haram), me përjashtim të disa rasteve. Si p.sh. tolerimi që burri ta bojkotojë, ta largojë bashkëshorten e tij nga shtrati kur ajo bëhet e pabindur, si dhe tolerimi për të bojkotuar tre ditë dhe jo më shumë (siç u bë sqarimi më lart).

Duhet të bëhet dallim ndërmjet bojkotit, që bëhet për të drejtën e Allahut dhe bojkotit që bëhet për të drejtën vetjake, personale. I pari është i urdhëruar kurse i dyti është i ndaluar sepse besimtarët janë vëllezër. I Dërguari i Allahut , në një hadith të saktë të cilin e trasmeton Muslimi, ka thënë: "Mos i pritni lidhjet me njëri-tjetrin, mos ia ktheni shpinën njëri-tjetrit, mos e urreni njëri-tjetrin dhe mos e kini zili njëri-tjetrin. Bëhuni, o robërit e Allahut, vëllezër. Muslimani është vëlla i muslimanit".
Kurse në një hadith tjetër i Dërguari thotë: "A t'ju lajmëroj juve për atë që është më e vlefshme se grada e namazit, e agjërimit, e sadakasë (nafile) dhe e urdhërimit për të mirë dhe ndalimit nga e keqja?"
Thanë: "Posi jo, o i Dërguari i Allahut" ,
Tha : "Rregullimi i lidhjeve mes veti, sepse përçarja mes veti është rruajtëse, nuk them rruajtëse e flokëve, por e rruan (gërryen) fenë e njeriut ". Transmeton Ahmedi, Ebu Daudi, Tirmidhiu. (E ka saktësuar shejh Albani.)
Gjithashtu në hadithin që e trasmeton Buhariu dhe Muslimi, i Dërguari thotë: "Shembulli i besimtarëve në dashurinë e tyre, në mëshirën e tyre, në butësinë dhe ndjenjat e tyre mes njëri-tjetrit është si shembulli i një trupi të vetëm, kur një gjymtyrë ankohet nga dhimbja, temperatura dhe pagjumësia përfshin të gjithë trupin". (1)

Hexhri (bojkoti) konsiderohet prej ndëshkimeve penale që i përmban sheriat. Ai përfshihet në tërësinë e përpjekjeve dhe xhihadit që bëhet në rrugë të Allahut . Xhihadit që bëhet me qëllim që të jetë Fjala e Allahut më e Larta dhe të jetë feja e gjithë për Allahun.
Besimtari e ka për detyrë të urrejë e të armiqësojë për hirë të Allahut, dhe të miqësojë e të dojë për hirë të Allahut. Përderisa njeriu është besimtar e kemi për detyrë ta duam edhe sikur të na ketë bërë padrejtësi. Padrejtësia nuk është arsye për ndërprerjen e dashurisë dhe miqësisë që na e obligon besimi. Allahu ka thënë: Në qoftë se dy palë prej muslimanëve bien në luftë, bëni marrveshje (paqe) ndërmjet tyre, në qoftë se ndonjëra prej tyre ngre krye kundra tjetrës, atëherë të gjithë ju bashkarisht luftoni ndaj atyre që ngritën krye të parët derisa të veprojnë në përputhje me urdhërin e Allahut. Pas kësaj, në qoftë se pajtohet, vendosni paqe ndërmjet tyre me drejtësi dhe bëhuni të paanshëm në gjykim. Vërtet Allahu i do ata që janë të paanshëm. Pa dyshim besimtarët janë vëllezër. (Huxhuratë 8-9). Allahu i ka konsideruar dy palët vëllezër dhe urdhëroi për t'i pajtuar megjithëse ndërmjet tyre ekzistoi lufta, padrejtësia.

Le të meditojë thellë besimtari mbi ndryshimin ndërmjet dy llojeve të bojkotit, sa të shumtë janë ata që u përzihet njëri lloj me tjetrin.
Le ta dijë se është detyrë ta dojë besimtarin, ta afrojë dhe të miqësohet me të, edhe nëse i bën padrejtësi e mizori. Kurse qafirin është detyrë ta urrejë dhe ta armiqësojë edhe nëse i jep e i bën mirësi. Allahu i lartësuar i ka dërguar të Dërguarit, dhe i ka zbritur Librat që të adhurohet i vetëm, të jetë dashuria për të dashurit e Tij dhe urrejtja për armiqtë e Tij, nderimi të jetë për të dashurit e Tij dhe poshtëërimi për armiqtë e Tij, shpërblimi të jetë për miqtë e Tij dhe ndëshkimi për armiqtë e Tij.

Kur bashkohet në një person të vetëm e mirë dhe e keqe, shthurje dhe bindje mdaj Allahut, mëkate dhe vepra të mira, sunet dhe bidat, meriton miqësi dhe shpërblim sipas të mirës që ka dhe meriton armiqësi e ndëshkim sipas sherrit (të keqes) që ka. Pra, mund të bashkohen në një person të vetëm gjërat që bëjnë të nderohet dhe gjërat që bëjnë të poshtëërohet, si puna e hajdutit të varfër, të cilit i pritet dora për vjedhjen e pasurisë dhe i jepet nga shtëpia e pasurisë aq sa i mjafton për nevojën e tij.

Kjo është baza që kanë rënë dakord në lidhje me të Ehli suneti dhe xhemati dhe e kanë kundërshtuar Hauarixhët, Muëtezilët dhe fraksionet e tyre që janë pajtuar me ta. Hauarixhet thonë që njerëzit meritojnë vetëm shpërblim, ose meritojnë vetëm dënim. Kurse Ehli suneti thotë: Allahu do të ndëshkojë me zjarr atë që dëshiron, prej njerëzve që kanë punuar mëkate të mëdha, pastaj me shefatin (ndërmjetësimin) e atyre që Ai u lejon të ndërmjetësojnë do t'i nxjerrë me Mirësinë e Tij, siç ka ardhur në hadithe të shumta nga i Dërguari
.
Allahu i Lartësuar është më i Dituri. Paqja, mëshira, begatitë e lavdërimi i Tij qofshin mbi Muhamedin (salallahu alejhi ve selem ) ndjekësit e tij dhe shokët e tij përgjithësisht.




Mexhmu el Fetaua vëllimi 28 faqe 203-210 Po kështu ka folur në V24 faqe 174-175 dhe V29 faqe 231-232.


Shenime

(1)Përmendja e haditheve që nxisin për forcimin e lidhjeve ndërmjet muslimanëve në mesin e kësaj teme është shumë domethënëse, sepse ato i tërheqin vëmendjen diskutuesve rreth kësaj teme se forcimi i lidhjeve ndërmjet muslimanëve është origjina , ndërsa bojkotimi është përjashtim. Këtë realitet duhet ta kenë parasysh ata që motivohen nga epshet për brutalitet, ashpërsi dhe bojkot, si dhe ata që nuk i njohin bazat që kanë të bëjnë me bidatin në përgjithësi dhe bojkotin në veçanti. Ata duhet të kenë parasyshë se gabimi në këtë drejtim do të thotë të zhvishesh nga vlerat e sjelljes Islame dhe të jesh në kundërshtim me hadithet e lartpërmendura.


Ndersa Lutja jone e fundit eshte:
Falenderimi dhe i tere Suksesi i takon vetem Allahut subhanehu we teAla

esselamualejkum nga vellau juaj ne Islam

__________________
Ka thene Pejgamberi alejhiselam:“I mjafton njeriut nga e keqja, përçmimi i vëllait të tij musliman”

Hasen el-Basriu thote:”Mos i shoqeroni bidatçinjte, as mos hyni ne debat me ta, e as mos i degjoni ata.”