Pyetje:Cili është detyyrë ose lejohet ta urresh ose ta bojkotosh (t'ibësh ''hixhr) për hir të All-llahut?Cilat janë kushtet që duhet të përmbushë ai që urren dhe e bojkoton për hir të All-llahut?A konsiderohet mosdhënia e selamit bojkotim (hexher)?Nëse i bojkutuari i jep selam(fillon me selam)bojkutusi ,a është detyrë që ky i fundit t'ia kthejë selamin apo jo?A duhet të vazhdojë urretja dhe ''hixhri'',apo ka ndonjë kohe të caktuar ?Nëse ka ndojë kohe të caktuar sa është ajo?Na jepin përgjigje (fetwa),u shperblfshi me të mira!

Shejhu ,All-llau e mëshiroftë,u përgjigj-''Hexhri'' i ligjshëm në Sheriat është dy llojesh:

1-Për lënien e mëkateve.

2-Si ndëshkim.

-Lloji i parë është ai që përmendet në fjalën e All-llahut:''Nëse i sheh ata që angazhohen me biseda boshe në lidhje me vargjet,ajetet tona të Kur'anit duke i përqeshur ,rri larg tyre derisa të kalojnë në cështje tjetër.Nëse prej shejtanit ndonjëherë harron,kur të kujtohesh mos u ul më me njerëzit e padrejt.'' En Aam:68.

''Tashmë të është bërë e ditur në Libër (Kur'an)që kur të dëgjosh të mohote ajetet e All-llahut ose të përqeshen,atëherë mos rri me ta derisa të ndërrojnë bisedë (sikur të ulesh me ta)Në këtë mënyrë,padyshim që edhe ti do të jesh si ata.Sigurshit që All-llahu do t'i bashkojë hipokritët dhe mohuesit në Xhehenem.'' En-Nisa:140.

Në këto ajete All-llahu ka për qëllim mospraninë në të këqija pa qenë e nevojshme.P.sh.kur disa janë duke pirë alkool,të mos ulesh tek ata,kur të ftojnë në një darkë ku ka pije alkoolike dhe muzikë,të mos i përgjigjesh ftesës së tyre e të tjerë shembuj si këto.Në këtë gjykim nuk bëhet fjalë për atë që merr pjesë për të ndryshuar të keqen dhe për t'i kritikuar punesit e saj dhe as për atë që merr pjesë pa vullnetin e tij...Prandaj thuhet se ai që merr pjesë në vendet ku veprohet e keqja është njëlloj si vepruesi i saj.Profeti (salallahu alejhi ua selam) ka thënë:''Kush beson në All-llahun dhe botën tjetër të mos ulet në një tavolinë në të cilën pihet alkool.''(Teansmeton Ahmedi,Tirmidhiu dhe eka saktësuar shejh Albani në ''Irva''.

Ky bojkotim përfshihet në llojin e bojkotit të punëve të këqija,prej të cilave njeriu e distancon veten e tij,sic ka thën Muhaxhir (emrgruae,bojkotues)është ai cili është larguar prej gjërave që i ka ndaluar All-llahu .'' Trasmeton Buhariu.

Në këtë lloj futet edhe emirimi (hixhreti) nga vendet e kufrit dhe mëkateve për në vendet e Islamit dhe imanit ,sepse në këtë rast emigruesi është larguar nga qëndrimi midis kafirëva dhe muanfikëve,të cillët nuk lenë ose nuk i japin mundësi të veproje atë që ka urdhëruar All-llahu.Për këtë flet dhe ajeti :''Lerg nga idhujt(er-ruxhz)qëndro!'Mudethir:5.

-Lloji i dytë është largimi si masë edukatvi dhe ndëshkimore nga personi që shfaq mëkatet hapur.Këtij personi i bëjmë''hixhr''derisa të pendohet(të bëjë teube)nga mëkati ,ashtu sic vepro Pejgmberi (salallahu alejhi ua selam)dhe muslimanët me tre personat të cilët pa ndonjüe arsye nuk morën pjesë në luftën e Tebukut,mrgjithëse e patën detyrë.I Dërguari i All-llahut (salallahu alejhi ua selam) i bojkotoi së bashku me muslimanët dhe nuk dha gjykim për veprën e tyre derisa zbriti shpallja për pranimin e teubes së tyre.Ndërsa atë që paraqiti arsye të mirë e të pranushme në aparencë,nuk e bojkotoi,megjithëse mund të ishte munafik (hipokrit ).Pra,ky bojkotim ishte masë ndëshkuese.

Mas ndëshkimore merret ndaj atij që kuptohet (evidentohet) se ka lënë detyrat dhe ka vepruar haramet,si p.sh.ai qëlënamazin ose zekatin,ai që shfaq mizori dhe gjëra të ndyra (si zinaja etj),si dhe ai që fton në bidate të cilat kundërshtojnë Kur'anin,Sunnetin dhe ixhmain e selefëve të këtij Umeti dhe dihet qartë se janë bidate.

Ky është realiteti ifjalës së selefëve dhe imamëve që kanë thënë:''Vërtet atyre që ftojnë në bidat nuk u pranohet dëshmia,nuk falet namazi pas tyre,nuk merret dije prej tyre dhe as nuk u jepet vajza për martesë.Ky është dëshkim për ty ,derisa të ndalen.Për këtë arsye ata bëjnë dallim midis atij që fton në bidat dhe atij që nuk foton ,sepse ftuesi e shfaq të keqen haptazi dhe e prandaj meriton ndëshkimin.Ndryshe është puna e atij që e fsheh bidatin,sepse ai nuk është më i keq se munafikët,të ciliëve i Dërguari (sallalahu alejhi ua selam),megjithëse e dinte gjendjen e shumë prej tyre,ua pranonte atë që shfaqnin dhe i linte të fshehetat e tyre per t'i gjykuar All-llah.Për këtë ka ardhur në hadithë:''E keqja,kur nuk shafeqet ,dëmton vetëm atë që e bën ,ndërsa kur shfaqet dhe nuk ndryshohet e kundërshtohet,dëmton tërë masën e nejrëzeve.''Gjithashtu në një hadith tjetër i Dërguari (salallahu alejhi ua selam) ka thënë:''Kur njerëzit të shohin të keqen dhe të mos e ndryshojnë,është afruar koha për t'i përfshirë All-llahu të tërë me ndërshim.''Transmeton Ahemdi,ebu Daudi,tirmidhiu,ibn Maxhe dhe e saktësuar shejh Albani.

Të këqijar e dukshme është detyrë që të ndryshohen dhe të ndalohen,ndryshe nga të padushmet,sepse ndëshkim i tyre prek vetëm veprusein dhe jo të tjerët.Ky lloj ''hexhri'' shumicës së tyre,sepse qëllimi është të pengonhet i bojkotuari ,të edukohet dhe të parandalohet masa e njerëzve që të mos e ndjekin punën e tij.

Nësë dobia e bojkotimit është më e madhe ,në kuptimin që ndikon në dobësimin,minimizimin dhe fshehjen e së keqes,atëherë ai është i ligjshëm.Ndërsa,nëse bojkotimi nuk e parandalon as të bojkotuarin dhe as të tjerët ,por përkundedrazi,ua shton të keqen,që do të thotë se dëmi i tij është më i madh se dobia e tij për arsye se bojkutuesi është i dobët ,në këtë rast ai nuk është i ligjshëm.

Madje për disa njerëz afrimi është më i dobishëm se sa bojkutimi dhe largami.Ndërsa për disa të tjerë bojkotimi dhe largimi është më i dobishëm sesa afrimi.Për këtë aryse i Dërguari (sal-llahu alehi ua selam) i afronet disa njerëz dhe përpiqej t'ua zbuste zemrat,ndërsa disa të tjerë i bojkotonte.Kështu p.sh. tre personat që i bojkotoi i Dërguari (salallahu alejhi ua selam ) ishin më të mirë se shumica e njerëzve që Profeti përpiqej t'ua zbuste zemrat,duke qenë se ata ishin kryetarë të respektuar nga fiset e tyre,Tre personat ishin besimtarë të thjeshtë dhe besimtarë si puna e tyre kishte shum ,prandj pojkotimi i tyre ishte krenari për fenë dhe pastrim për mëkatët e tyre ,ashtu sic është e ligjshme lufta kundrejt armikut ndonjëherë dhe marrëveshja ose marrja e xhitjes ndonjëherë tjetër.Të gjitha këto sipas gjendjes dhe dobive.

Përgjigja e imamëve si Ahmedi e të tjerë në lidhje me këtë temë është bazaur mbi këtë parim.Për këtë aryse ai bënte dallim nderëmjet vendeve që kishte shumë bidate,sic ishte me shumicën bidati në cështjet e kaderit në Basa,''tenxhimi'' (astrologjia,horoskpi) në Horanan ose shiizmi në Kufe,dhe vendeve që nuk ishin ashtu.Po kështu bënte dallim mes prijësve që u binden njerëzit dhe të tjerëve që nuk janë të tillë.Ai,kur e njihte synimin e Sheriatit në lidhje me dicka ,ndërmerrte rrugën më të arrirë për ta realizuar.Bojkotimi fetar është prej punëve që ka urdhëruar All-llahu dhe i Dërguari i Tij,d.m.th.është ibadet dhe ibadetet patjetër duhet të bëhen për hir të All-llahut dhe në përputhshmëri me urdhërin e Tij.Me fjalë tjera ,duhet të jenë të sinqeta dhe te sakta.

Kushdo qe bojkoton dikjë për hir të epshit të tij ose në një mënyrë që bie në kundërshtim me atë që është urdhëruar,ai është jashtë parimeve që i përmendëm.Sa shumë veprojnë njerëzit sipas tekave,dëshirave dhe epshve,me pretekstin se po e bëjnë si bindje ndaj All-llahut!

Bojktimi për shkak të ngatërresave dhe cështjeve përsonlae nuk lejohet më tepër se tri ditë,sic ka ardhun në dy libart e saktë të hadithit se i Dëruari i All-llahut (salallah alejhi ua selam )ka thënë:''Nuk i lejohet muslimanit ta bojkotojë vëllain e tij musliman me tepër se tri ditë.Ndoshta takohen ose përballon me njëri-tjetrin dhe nëse njëri kthen shpinën,po ashtu edhe tjeteri e kthen shpinën .Më i miri i tyre është ai që fillon me selam .''Pra nuk ka toleruar që ky bojkotim të zgjasë më shum se tri ditë,ashtu sic nuk ka lejuar të mbahet zi për të vdekurin më shumë se tri ditë,përvec gruas për burrin e saj.Gjithashtu është trasmetuar tek Buhariu dhe Muslimi se i Dërguari i All-llahu (salallahu alejhi ua selam )ka thënë:''Hapen dyret e xhennetit cdo te hënë dhe të ejte dhe i falen gjunahet cdo robi që nuk i bën shok All-llahu,me përjashtim të një personi që ka pasur ndërmejt tij dhe vëllait të tij zënie (armiqësi).Për ata thuhat :Vonojin këta dy derisa të pajohen.''Mëria dhe bojkotimi për hir të së drejtës vetjake është e ndaluar (haram),më përjashtim të dias sateve,si p.sh.tolerimi që burri ta bojkotojë e ta largojë bashkëshorten e tij nga shtarati kur ajo bëhet e pabindur ,si dhe tolerimi për të bojkutuar tri ditë dhe jo më shumë (sic u bë sqarimi më lart).

Duhet të bëhet dallim ndërmjet bojkotit që bëhet për të drejtën e All-llahut dhe bojkotit që bëhet për të drejtën etjake.I pari është i urdhëruar, kurse i dyti është i ndaluar sepse besimtarët janë vëllerzër .I Dërgauri i All-llahut (salallahu aljhi ua selam ),në një hadithë të saktë të cilin e trasmeton Muslimin,ka thënë:''Mos i prisin lidhjet me njëri-tjeterin,mos ia ktheni shpinën nüeri-tjetrit,mos e urreni nëri-tjetrin dhe mos i keni zili njëri-tjetrit.Bëhuni ,o robrit e All-llahut vëllezër!Muslimani është vella i muslimanit.''Kurse në një hadith tjetër i Dërguari (salallahu alejhi ua selam) thotë:''A t'ju lajmëroj juve për atë që është më e vlefshme se grada e namazit,e agjerimit ,e sadakasë (nafile) dhe e urdhërimit për të mirën dhe ndalimit nga e keqja?''Thanë:Po si jo ,o i Dërguar i All-llahut .''Tha:''Rreugimilli i lidhjeve mes veti,sepse përcarja është rruajtëse,nuk them rruajtëse e flokëve,por e rruan (gërryen ) fenë e njeriut''.(Transemton Ahmedi,ebu Dauti,Trimidhiu dhe ka saktësuar shejh Albani.)

Gjithashtu në hadithin që e transemton Buhariu dhe Mislimi,i Dërguari (salallahu alejhi we selam )thotë:''Sembulli i besimtarëve në dashurinë e tyre ,në mëshrën e tyre,në burësin edhe ndjenjat e tyre mes njëri-tjetrit është si shembulli i një trupi të vetëm,kur një gjymtyrë ankohet nga dhimbja,temperatura dhe pagjumësia përfshin të gjithë trupin.''
''Hexhri'' konsiderohet prej ndëshkimve penale që i përmban Sheriati.Ai përfshihet në tërësinë e përpjekjeve dhe xhihadit që bëhet në rrugë të All-llahut,xhihadit që bëhet me qëllim që të jetë Fjala e All-llauh më Larta dhe të jetë feja e gjithë për All-llahun.

Besimtari e ka për detyrë të urrejë e të armiqsoj për hir të All-llahut dhe të miqësojë për hir të All-llahut.Përderisa njeriu është besimtar,e kemi për detyr ta duam,edhe sikur të naketë bërë padrejtësi.Padrjetësia nuk është arsye për ndërprerjen e dashurisë dhe miqësisë që na obligon besmi.All-llahu ka thënë:''Në qoftë se dy palë prej muslimanëve bien në luft,bëni marrëveshje (paqe) ndërmejt tyre.Në qoftë se ndonjëra prej tyre ngre krye kundër tjerës ,atëherë të gjithë ju bashkarisht luftoni ndaj atyre që ngritën krye të parët,derisa të veprojnë në përputhjen me urdhërain e All-llahut.Pas kësaj ,në qoftë se pajtohen ,vendosin paqë ndërmjet tyre me drejtësi dhe bëhuni të paanshëm në gjykim.Vërtet All-llahu i do ata që janë të paanshëm.Pa dyshim besimtarët janë vëllezër.''(Huxhuratë 9-8) All-llah i ka kondsideruar të dy palët vëlezer dhe urdhëroi për t'i oajtuar ,megjithëse ndërmjet tyre pati luftë dhe padrejtësi .

Le ta dijë se është detyrë ta dojë besmitarin,ta afrojë dhe të miqësohet me të ,edhe nëse i bën padrejtësi e mizoru.Kurse kafirin është detyrë ta urrejë dhe ta armiqësoji edhe nëse i jep e i bën mirësi.All-llah i lartësuar i ka dërguar të dërguarit ,dhe i ka zbritur librat që të adhurohet i vetëm ,të jetë dashuari për të dashurit e Tij dhe urjetja për armiqët e Tij ,nderimi për të dashurit e Tij dhe poshtrimi për armiqetë e Tij,shperblemi për miqet e Tij dhe ndëshkimi për armiqtë e Tij.

Kur bashkohet në një person të vetëm e mirë dhe e e keqe,shthurje dhe bindej ndaj All-llahut ,mëkate dhe veprat të mira,Sunnet dhe bidat,meriton miqësi dhe shpërblim sipas të mirës që ka dhe meriton armiqësi e ndëshkim sipas sherrit (të keqes) që ka.Pra,mund të bashkohet në një person të vetëm gjërat që bëjnë të nderohet dhe gjërat që të bëjnë të poshtrërohet ,si puna e hajdutit të varfër ,të cilit i pritet dora püer vjedhjen e pasurisë dhe i jepet nga shtëpia e pasurisë aq sa i majfton për nevojën e tij.

Kjo është baza për të cilën kanë rënë dakord ''ehli suneti dhe me xhemati '' dhe e kanë kundërshtuar haurixhët ,muëteziët dhe fraksionet e tyre që janë pajtur me ta.Hauarixhët thënë se njerëzit mertiojnë vetëm shpërblim ,ose mertojnë vetëm dënim,Kurse ''ehli suneti'' thotë se All-llahu do të ndëshkojë me zjarr atë që dëshiron prej njerëzve që kanë punuar mëkatë të mëdha ,pastja me shefatin ( ndërmjetësimin ) e atyre që Ai u lejon të ndërmjetësojnë do t'i nxjerr me Mirësinë e Tij nga zjarri ,sic ka ardhur në hadithe të shumta nga i Dërguari (sal allahu alejhi ua selam ).

All-llahu i Lartësuar është më i Ditur .Paqja ,mëshira ,begatitë dhe Lavdërim i Tij qofshin mbi Muhammedin (salallahu alejhi ua selam)





Marrur nga libri ''Studime & Fetwa''

__________________