Feja Islame këshillon se një besimtar i vërtetë duhet të lutet për të patur familje e pasardhës të mirë. Këtë gjë e gjejmë edhe në Kur'an ku thuhet:
"Edhe ata që thonë: "Zoti ynë na bën që të jemi të gëzuar me punën e grave tona dhe pasardhësve tanë, e neve na bën shembull për të devotshmit." (25:74)
Por, megjithatë, ashtu si kanë të drejta prindërit karshi fëmijëve edhe fëmijët kanë të drejtat e tyre karshi prindërve. Le të përmendim disa prej tyre dhe më kryesoret:
E drejta për të jetuar
Në Arabinë paraislame, tek njerëzit ekzistonte një zakon çnjerëzor, siç ishte ai i sakrifikimit të fëmijëve në emër të zotave të tyre, ose i vrisnin duke u justifikuar për gjendjen e keqe ekonomike, varfërinë etj… Ky fenomen i hidhur ndodh edhe sot në kohët moderne në të gjithë botën, ku nga pamundësia për të rritur fëmijë apo në momentin e njohjes së seksit të fëmijës, e vrasin duke e abortuar. Fenomeni i mbytjes apo vrasjes së fetusit që në fazat e para është i ngjashëm me kohën para ardhjes së Islamit, kur vajzat e sapolindura i groposnin të gjalla në dhé. Mbi këtë fenomen kaq çnjerëzor na tregon edhe Kur'ani i shenjtë: "E kur të pyeten ato vajza të groposura gjallë në dhé, për çfarë mëkati ato janë mbytur?" (Kur'ani, 81:8-9), "Kur ndonjëri prej tyre lajmërohet për lindjen e vajzës, fytyra e tij prishet dhe përbrenda mbushet plot hidhërim që zien. Fshihet nga njerëzit prej së keqes që u lajmërua. E do ta mbajë atë ashtu i përulur apo do ta mbulojë të gjallë në dhé. Sa i keq është gjykimi i tyre!" (Kur'ani, 16:58-59)
Dhe është pikërisht Islami që e ka ndaluar vrasjen e fëmijëve, duke e deklaruar këtë akt si një mizori e tmerrshme e një krim rrënqethës e të urryer. Allahu i Madhëruar thotë: "Ju mos i mbytni fëmijët tuaj nga frika e varfërisë, se ne ua sigurojmë furnizimin atyre edhe juve, e mbytja e tyre është një mëkat i madh." (Kur'ani, 17:31)
Përgjegjësia kryesore për të mbrojtur dhe ruajtur jetën e fëmijëve bie mbi prindërit, e nëse ata i mbysin për shkaqe ekonomike, kjo është një prej mëkateve më të mëdha e që feja islame i ndëshkon. Në Kur'an thuhet: "S'ka dyshim se kanë dështuar keq ata që mbytin fëmijët e tyre nga mëndjelehtësia e pa kurrfarë dije dhe ata që duke i shpifur Zotit, shpallën të ndaluar atë që Zoti u kishte dhuruar."(6:140)
Një nga sahabet e pyeti profetin Muhamed (a.s.): Cili është mëkati më i madh? Profeti iu përgjigj: "T'i bësh shirk Zotit". Pastaj ai e pyeti përsëri: Po pas kësaj? Profeti (a.s.) i tha: "Kur ti vret fëmijën tënd nga frika se mos ai të merr pjesë (hise) nga ushqimi yt".
E drejta për të ndjerë dashuri e përkujdesje
Prindërit duhet që të jenë të dashur me fëmijët e tyre e duhet t'i trajtojnë ata me dashuri, dhembshuri e përkujdesje. Një herë profeti Muhamed (a.s.) puthi nipin e tij Hasanin, në prani të shokut të tij Akra bin Habis. Ai pas asaj që pa, tha: Unë kam 10 fëmijë, por kurrë nuk kam puthur ndonjërin prej tyre. Profeti (a.s.) e vështroi dhe i tha: "Cilido që nuk është i mëshirshëm e i butë me të tjerët nuk do të trajtohet me mëshirë e butësi."
E drejta për të ndihmuar ata që kanë nevojë
Fëmijët janë të varur tërësisht nga prindërit e tyre për nevojat e tyre materiale apo ato shpirtërore. Është detyrë e çdo prindi që t'i plotësojë nevojat e fëmijëve në mënyrën më të mirë, duke i marrë në mbrojtje e duke dhënë më të mirën me anë të shembullit të tij personal. Një herë Muavija pyeti Ahnaf bin Kajs: Cila është mënyra e duhur për të trajtuar fëmijët? Ahnafi iu përgjigj: Fëmijët janë fryti i zemrave tona, mbështetje e ndihmë për ne, ne jemi si qielli, furnizues e strehë mbrojtëse për ta, ne jemi si ajo toka e butë dhe e parrezikshme mbi të cilën ata mbështeten, e janë ata të cilët na nxisin e stimulojnë që t'i kryejmë punët e mëdha në mënyrën më të mirë. Prandaj, nëse ata kërkojnë çfarëdo lloj gjëje nga ju, ndihmojini e mbështetini me zemërgjerësi. E nëse ata janë të prekur nga hidhërimi, brenga e mërzia, lehtësojani këtë brengë dhe hidhërim. E për pasojë, ata do t'ju duan e do t'ju çmojnë (vlerësojnë) për shqetësimin tuaj si prindër.
Ndërsa Profeti (a.s.) i paralajmëron ndjekësit e tij kur thotë: "Paratë që ju shpenzoni për hir të Zotit, për lirimin e një skllavi, për t'u bërë bamirësi të varfërve apo për gruan dhe fëmijët tuaj, shpërblehen nga Allahu, por shpërblimin më të madh e keni kur shpenzoni për gruan dhe fëmijët tuaj."
E drejta për t'u arsimuar
Një tjetër obligim i prindërve është edhe edukimi e arsimimi i fëmijëve. E nëse ata do t'i duan vërtet fëmijët e tyre nuk duhet që t'i lënë ata në stadin e injorancës. Edukimi dhe shkollimi është baza për zhvillimin e personalitetit të tyre, e kjo është dhurata më e çmuar për ta (fëmijët). Profeti (a.s.) ka thënë: "Dhurata më e mirë që një baba mund t'i dhurojë pasardhësit të tij, është dhënia e një edukate të mirë dhe formimi e parapërgatitja për të."
Në kohët e sotme, prindërit nuk kanë kohë të mjaftueshme për t'i qëndruar pranë atyre, e duke qenë se axhentat i kanë të zëna nuk merren ashtu siç duhet me edukimin e tyre, e për rrjedhojë, fëmijët i humbin edhe ato vlera që kanë. E të gjithë e dimë, se mësuesit më të mirë për fëmijët tyre janë vetë prindërit dhe absolutisht asnjë tjetër nuk mund t'i zëvendësojë ata. Janë po ata që ndikojnë në formimin e personalitetit të tyre, e po ashtu janë ata që ndikojnë në rrugën që ata do të ndjekin. Profeti (a.s.) thotë: "Çdo fëmijë lind në natyrshmërinë e tij, e janë prindërit e tij ata që e bëjnë atë jehudi, kristian apo edhe zjarr-adhurues". Nën dritën e këtij hadithi është e qartë se prindërit nuk janë përgjegjës vetëm për edukimin fizik (shëndetësor) të fëmijëve, por gjithashtu janë përgjegjës edhe për ngritjen morale e shpirtërore të tyre. E për rrjedhojë, një edukim i cekët nuk është i mjaftueshëm për rritjen dhe zhvillimin e fëmijës.
Kështu, prindi duhet medoesmos që të përpiqet vazhdimisht të rrënjosë tek ata, zakone të mira dhe vlera të larta morale, si dhe duhet t'i udhëzojë e t'i ndihmojë, që ata të përvetësojnë sjelljet e përshtatshme. Megjithëkëtë prindërit duhet që t'u japin fëmijëve edhe lirinë e të menduarit e të të shprehurit, por, kuptohet brenda caqeve dhe normave të lejuara.
Në përgjithësi, prindërit përkujdesen për anën materiale që fëmijët kanë nevojë, e ata shumë shpesh nuk janë të përqendruar tek ato gjëra që ata kanë më tepër nevojë e që kanë të bëjnë me anën shpirtërore. Përkujdesi ndaj fëmijës është një detyrë shumë delikate. Shumë fëmijë ndjekin rrugën e prindërve në jetë, e përpiqen që t'i rivalizojnë ata në zakonet e tyre personale, duke e konsideruar rolin e tyre si model për ta. Kështu prindërit duhet ta prezantojnë veten duke dhënë shembullin më të mirë, në mënyrë që edhe fëmijët të marrin më të mirën e tyre. Nëse vetë ata dështojnë, atëherë si mundet të presin që fëmijët e tyre të jenë në shkallët e larta të shoqërisë?
Ndërsa për besimtarin themi se, suksesi i vërtetë i tij është fëmija i cili ka marrë një edukatë të mirë, ka një moral e karakter të pastër e personalitet shpirtëror të sinqertë. Në Kur'anin e shenjtë thuhet: "A mendoni se meshkujt janë tuajt e të Atij femrat? Atëherë ajo është një ndarje e padrejtë." (52: 21-22)
Një pasardhës i mirë e i drejtë është sadaka në formë periodike që i jepet prindërve. Profeti (a.s.) ka thënë: "Shpërblimi për punët e njeriut ndërpritet me vdekjen e tij. Megjithatë tri vepra vazhdojnë të japin shpërblim edhe pas vdekjes së tij: lëmosha prej së cilës njerëzit përfitojnë ende, dituria prej së cilës përfitojnë njerëzit, fëmija i mbarë (besimtar) që lutet për të."
Nuk lejohet mallkimi i fëmijëve
Në përgjithësi prindërit mendojnë se është e drejta e tyre për t'i qortuar fëmijët si dhe të jenë brenda kornizave që ata kanë vënë për ta, e jo rrallë ata jo vetëm që i shajnë por edhe i mallkojnë.
Feja Islame nuk e aprovon këto lloj metode karshi fëmijës. Profeti (a.s.) ka thënë: "Mos e mallko veten tënde, e as fëmijën tënd dhe as gjërat e tua personale, sepse ndodh që ky mallkim i yti mund të ndodhë në të njëjtën kohë kur Allahu është duke të të plotësuar dëshirat e të aprovon atë që ti kërkon."
Por disa prindër shkojnë edhe më tej, duke i goditur fëmijët e tyre për gabime fare të vogla e të parëndësishme e ky sipas Islamit është një qëndrim i papëlqyeshëm. Prindërit duhet t'i dënojnë fëmijët vetëm kur ata kryejnë veprime të rënda, por, rruga ideale dhe më e mirë për t'i mësuar e trajtuar fëmijët, është që t'i bindë ata për gabimin e bërë e t'i paralajmërojë për qëndrimin që do të mbahet karshi tyre nëse gabojnë përsëri.
Për shembull, marrim Profetin (a.s.) i cili kurrë nuk ka goditur njeri gjatë gjithë jetës së tij, apo t'i ketë shërbyer atij, ndonjë fëmijë. E ky qëndrim shembullor është si fener udhëzues për prindërit, e ata janë të urdhëruar nga Zoti që të ndjekin shembullin e tij. Në Kur'an thuhet: "Ju e kishit shembullin më të lartë në të dërguarin e Allahut, kuptohet ai që shpreson në shpërblimin e Allahut në botën tjetër, ai që atë shpresë e shoqëron duke e përmendur shumë shpesh Allahun" (33:21).
E drejta e barazisë
Prindërit duhet të mbajnë qëndrim të drejtë e jo të njëanshëm ndaj fëmijëve, e të mos shfaqin dallim në mënyrën e të sjellurit duke favorizuar njërin fëmijë nga tjetri. Numan bin Bashir tregon se babai i tij kur kishte takuar profetin (a.s.) i kishte thënë: Unë do t'i jap për t'i shërbyer një skllav, djalit tim. Profeti (a.s) e kishte pyetur: "Do t'i vësh secilit fëmijë nga një skllav?" Ai iu përgjigj: Jo. Atëherë profeti i tha: "Frikësoju Allahut e trajtoi në mënyrë të barabartë të gjithë fëmijët."
Në një tjetër hadith Profeti (a.s.) thotë: "Punoni me drejtësi ndaj fëmijëve tuaj."
Së fundmi po e mbyll me një tjetër thënie të profetit Muhamed (a.s.) ku tregohet mbi përkujdesjen e veçantë që duhet t'i kushtohet fëmijës - femër: "Cilido që ka një vajzë, e që nuk e varros atë të gjallë në dhé, nuk e shan dhe e nuk ofendon atë, si dhe nuk favorizon djalin nga vajza, Allahu do ta fusë atë në Parajsë."
Pa dyshim zbatimi i ligjeve Islame në organizimin e jetës familjare, vërteton se Islami është fe që kujdeset për institucionin e familjes, që me të të arrihet përparimi i shoqërisë në përgjithësi.