Rėndėsia e Ushtrimeve Ushtarake pėr Muslimanin
I Dėrguari i Allahut [paqja dhe mėshira e Allahut qoft mbi tė] ka thėnė: dyshohet tju sulmojn popujt prej ēdo horizonti, sikurse i vėrsulen enės me ushqim.
E pyetėn, o i Dėrguari i Allahut! a pse do tė jemi pak nė atė kohė?
tha: Ju nė atė koh do tė jeni shumė, mirėpo do tė jeni si shkuma e vėrshimės, nxirret frika nga zemrat e armiqėve tuaj, e nė zemrat tuaja vendoset sėmundja e Vehmit?!
E pyetėn: Po ēka ėshtė Vehmi o i Dėrguari i Allahut?
Tha: Dashurija ndaj jetės sė kėsaj bote dhe urretja e vdekjes.
I Dėrguari i Allahut [paqja dhe mėshira e Allahut qoft mbi tė] ka thėnė: Kur tė bėni tregtinė me kamat, e tė merrni bishtat e lopėve (tė merreni me blektori), e tė kėnaqeni me bujqėsi dhe e leni xhihadin-luftėn pėr hirė tė Allahut xh.sh-Allahu do tua mbisundoj mbi ju nėnēmimin dhe nuk ia heq derisa tė ktheheni nė fenė e juaj.
Tė dy hadithet kanė njė kuptim-ku nuk ka dyshim se pėrshkruajnė gjendjen e Muslimanėve nė ditėn e sotme, e duan kėtė jet e urrejnė vdekjen dhe kanė lėnė xhihadin dhe Allahu xh.sh i ka mbisunduarė mbi ata popujt mosbesimtarė qė tua shijojnė nėnēmimin dhe poshtėrsinė si dėnim i caktuar qė zbret doemos nė ata qė e lėnė xhihadin sikurse ka thėnė Allahu i madhėruar: {O ju qė besuat ēėshtė me ju qė kur u thuhet: Dilni nė (luftė) nė rrugėn e Allahut, ju u rėnduat nė vend (si tė ishit tė gozhduar).
A mos ishit mė tė kėnaqur nė jetėn e kėsaj bote se sa me atė tė ardhmen? Pėrjetimi i jetės sė kėsaj bote ndaj asaj tė ardhmes nuk ėshtė asgjė.
Nėse nuk dilni (nė luftė) Ai ju dėnon me njė dėnim tė rėndė ju zėvendėson me njė popull tjetėr, dhe Atij nuk i bėhet fare dėm.
Allahu ėshtė i gjithėfuqishėm pėr ēdo gjė. (Et-Tevbe 38 39)
Dėnimit i rėndė e i dhimbėshėm qė pėrmendet nė kėtė ajet ėshtė mbisundimi i pėrmendur nė hadith (fjalėn e tė Dėrguari [salallahu alejhi ve selem]) e transmetuar nga i biri i Omerit dhe prej tij ėshtė edhe vėrsulja e popujve nė transmetimin e Thewbanit.
Pėrmbledhja thelbėsore nė kėtė ėshtė ashtu sikurse na ka lajmėruar i Dėrguari i Allahut [paqja dhe shpėtimi qoftė mbi tė] ku ka thėnė: Nuk ua largon atė (nėnēmimin) derisa tė ktheheni nė fenė e juaj.
Kjo bėhet duke iu kthyerė xhihadit tė pėrmendur nė fillim tė hadithit, ku pėrputhet plotėsisht me fjalėn e Allahut xh.sh: {Luftoni tė gjithė idhujtarėt pa dallim, siē ju luftojnė ata juve pa dallim, e dine se Allahu ėshtė me ata qė ruhen (tė kėqijave)}. (Et-Tevbe 36), po ashtu fjala e Lartmadhėruarit: {Luftoni ata (idhujtarėt) derisa tė zhdukėt prapagandimi i idhujtarėve dhe derisa tė aplikohet feja vetėm pėr Allahun xh.sh..} (El-Bekare 193).
Nuk ka dyshim ky urdhėr hyjnorė do tė na rrjedhon pyetjen dhe ajo ėshtė: Se si ne tė zbatojmė kėtė urdhėr kur nė ne -Muslimanėt- dobėsia, pėrqarja dhe sprovimet janė aq shumė saqė tė urtin e hutojnė?
I pėrgjigjemi me fjalėt e arta tė Ibni Tejmijes ku thot

bligohet pėrgatitja pėr xhihad me pregaditjen e forcės (ushtarake) dhe (mjeteve luftarake) kuajve tė caktuar pėr betej nė kohėn e ndodhjes nė dobėsi ngase ēka nuk e arrin tė krryhet obligimi vetėm me tė ajo ėshtė e obliguar Vaxhib.
Pregaditja pėr luftė ėshtė dy lloje:
1.
Pregatitje me besim tė thellė e dituri fetare dhe pastrim shpirtėror siē thot Allahu xh.sh: {Tju lexoj shpalljen e Tij, ti pastroj ata, tua mėsoj kuranin dhe sheriatin}. El-Bekare 193
2.
Pregatitje materiale: me pregaditjen e forcės ushtarake, ushtrime e saja dhe dhėnjė tė pasuris nė rrugėn e Allahut.
Do tė kthehemi qė ta shpjegojmė pregaditjen shpirtėrore mirėpo tani fillojmė me shtyllat thelbėsore esenciale nė pėrgaditjen materiale pėr xhihad pasiqė ka qenė shkak i shkrimit tė kėtij libri dhe themi se Allahu s.v.t. na ka urdhėruar nė tė nė fjalėn e Tij, ku thotė: {E ju pėrgadituni sa tė keni mundėsi force (mjete ushtarake) e kuaj tė caktuar pėr betej kundėr atyre (qė tradhtojnė), e me tė (pėrgaditje) ta frikėsoni armikun e Allahut, armikun tuaj dhe tė tjerėt, tė cilėt ju nuk i dini (se kush janė) e Allahu i din ata. Ēka do qė shpenzoni pėr nė rrugė tė Allahut ajo do tju kompenzohet dhe nuk do tju bėhet e padrejt}.
Komenti i kėtij ajeti ka ardhur nė transmetimin e Ukbe ibn Amrit ka thėnė: E kam dėgjuar Pejgamberin [salallahu alejhi ve selem] duke thėnė dhe ai ishte hypur nė Minber: E ju pėrgadituni sa tė keni mundėsi force Vėrtet forca ėshtė gjuajtja, Vėrtetė forca ėshtė gjuajtja, vėrtetė forca ėshtė gjuajtja.
Ky ėshtė komenti ajetit nga vet i Dėrguari i Allahut [salallahu alejhi ve selem], e qė ėshtė tekst shqarues nė tematikėn e mospajtimeve nė mes atyre tė cilėve thonė se pregaditja pėr xhihad ėshtė ushtrimi i pėrdorimit tė armės dhe atyre qė thonė se pregaditja ėshtė edukimi dhe pastrimi (shpirtėror).
Vėrtetė hadithi qartėson se forca tė cilėn e ka urdhėruar Allahu xh.sh. nė pėrgaditjen e saj ėshtė forca materiale prej armėve tė ndryshme gjuajtse duke bėrė ushtrimet e pėrdorimit dhe kjo ėshtė prej asaj qė nuk i takon Muslimanit lėnja e saj siē do tė pėrmendim nė hukmin e ushtrimeve ushtarake.
E pėr sa i pėrket edukimit dhe pastrimit (shpirtėror) kjo hyn nėn pregaditjen e besimit pėr xhihad (apo luftė pėr hirė tė Allahut) madje ėshtė obligim dhe pėr kėtė do tė pėrmendim argumentet mė vonė.
Kampet ushtarake dhe fusha e xhihadit nėse mirėmbahet, ėshtė vendi mė i mirė pėr edukimin e burrave dhe zbulimin e xeheve,e sjelljeve tė tyre e qė e mundėsonė kėtė bashkveprimi i gjatė dhe ballafaqimi me vėshtirėsi dhe udhėtime.
Ne do tė flasim pėr pregaditjen e besimit (shpirtėror) mė tepėr se nė njė vendė nė kėtė libėr nėse do Allahu xh.sh. dhe nuk ka diskutim pėr domosdoshmėrinė e pregaditjes shpėrtėrore sėbashku me pregaditjen materiale, mirėpo tė bartet kuptimi pregaditjes nė ajet vetėm nė anėn shpirtėrore apo marrja e pregaditjes shpirtėrore arsye pėr lėnjėn e pregaditjes materiale dhe ushtrimeve, ėshtė njė gjė qė e refuzon teksti Kuranor dhe hadithi dhe ne nuk pajtohemi me atė.
Pėfundimi ėshtė: se rėndėsija e ushtrimeve ushtarake vie nga ajo, se ėshtė njėra nga format e pėrgaditjes pėr xhihad, ndėrsa xhihadi ėshtė rruga me tė cilėn Muslimanėt lirohen nga hidhėrimi i Allahut tė lartėmadhėruar dhe prej jetės sė poshtėruar dhe nėnēmuarė tė cilėn e pėrjetojnė nė kėtė kohė.