H A XH I
C’ka pas Haxhit !
1).
Per haxhin eshte shkruare shume dhe sa ma teper qe te pershkruhet ndodhija e haxhit, nuk do te ishte e mjaftueshme njohja e saj nga shume aspecte si ai i thirjes ne unitet , barabaresise , human ,sociologjik , politik , shpirterore ,etj.
Te rikthehemi kohes se Pejgamberit tone te dashur, hz. Muhammedit s.a.v.s,dhe jetes se tije .
Pejgamberi s.a.v.s, eshte me siguri personaliteti me i shquar te fes s’one , te cilen shum pak e njohim . Nese ndonjehere flitet per jeten e tije , atehere behen perpjekje per te vertetuar bindjet sektare nga fusha filozofo- historografike , sunito-shiit . Nga ai rafsh cdo here permenden disa momente te veqanta si model nga jeta e tij (a.s),por zakonishte nuk eshte mare nje qendrim i paanshem te hulumtit analitik te jetes se tije te quditshme ..Me se shumti eshte punuar dhe punohet duke u bazuar ne qendrimet vehtijake (sektaro-mezhebor), si synim per te mbrojtur ne pergjithesi pikpamjet e caktuara te interpretimit te zemerngushtesise .
Per ta kuptuar me mire personalitetin e tije (s.a),(duhet te miret) do ta marim ne shqyrtime jeten e tij 23 vjeqare , vite per vite ,muaj per muaj, dite per dite , si ne Mekke, Medine , dhe nga hapesira gjeografiko tokesor.
Ta parafytyrojme ne vehte pamjen e siujdheses Arabike te asaj kohe jetes se Pejgamberit (s.a) . Ta veshtrojme mire mapen e vendebanimeve te fiseve ne Arabi e ne veqanti , Mekken dhe medinen , si vende kryesore e jetes se Pejgamberit ne ate kohe .Ta parafytyrojme me se afermi ndodhit me me te afermit e tij, shoket(miqet) , ose armiqet dhe krejt ata te cilet kane qene drejteperdrejte ne kontakte me te (s.a) , si ne Mekke , Medine , Taife ose per rrethi .Te shkojme pas gjurmeve te udhetimit te tije (s.a),skenave te lufterave dhe krejt ato vende qe i ka perjetuar . Atehere do ti gjejme ato; vendet , bjeshket , shkretetiren dhe krejt ato( vende) qe nuk jane permendur e te cilet i rruajne kujtimet e tij(s.a) . Nese do te kishim bere nje vizatim per krejte ato vendev ku jane zhvilluar luftimet e pergjakshme , do te shohim ; Bedrin , Uhudin ,Hendekun , Hajberin , Taifa-n ,shtepit perdhese te beni Hashimeve si ne Mekke ashtu dhe ne Medine. Xhamine e Pejgamberit s.a, shtepite e grave te tij(s.a), shtepine e vajzes si tij Fatimes ne Medine . Ne te njejten map ti paraqesim shtepite e armiqeve te tij ,te aristrokateve…
Krejt keto u permenden per ata te cilet gjinden ne ato vende gjat kohes se haxhit , qe pelegrinjte ta krijojne nje pasqyre ne vehten e tyre per ato vende te mundimshme te hz.Muhammedit (s.a.v.s), gjat njezet e tre vjet mundimi . Ti shpalosin kujtimet e tyre per tere ato vende te jetes se Pejgamberit s.a, si gjat jetes ne Mekke , Medine, Taife, e shume vendeve te tjera qe tani i eshte nderua krejtesishte pamja historike e saje . Pelegrinjeve i mundesohet ta kujtojne historine e gjalle , qe ne vehte ta sendertoje jeten shoqerore e familijar te vet Pejgamberit (s.a).Pak a shume eshte bere perpjekje qe pelegrinjte te atyre njezet e sa dite qendrimi ne ato vende te shenjta, ta ndiejne ne vehte edhe prezencen e Pejgamberit s.a .O ti haxhi, rembedhjete ditet e qendrimit tende ne Mekke paramendoje vehten ne ato kohera te Pejgamberit s.a . Paramendo momentet duke i percjellur , shenjat dhe perjetimet e Muhammedit (s.a.v.s), gjate trembedhjete vitet qendrimit te tije si Pejgamber s.a. Duke i percjellur gjurmet e tij ne Mekke,Taife , paramendoje vehten ne ato vende ku ka shkuar ai , ne Medine , ne Beder . Vizitoi rruget e Medines , se qdo pik e saje e paraqet ate (Pejgamberin) dhe udheto ne drejtim
Uhudit , Hajberit , ate rafsh te qete , e cila ka mbetur e pa prekur qe nga ajo kohe e para katermbedhjete shekujve. Ne qetesi mundesh lirishte te shikoshe mbeturinat e keshtjelles qifute , aty ta shohesh edhe gjamine e Aliut .
Qendrimit tende ne Medine , kaloje jeten me Pejgamberin , shko kah ka shkuar edhe ai (s.a). Kerko shoket dhe shtepit e tyre per te pare se ku kane jetuar ata dhe ne cila kushte . Zbuloje Medinen e tashme me te dikureshmen . Gjindu ashtu ne historine e te perkujtuarit e asaj kohe me zell e dashuri . Xhindu me at ate hixhretit . Permes haxhit mesoje me mire historine Islame dhe jeteshkrimin e Pejgamberit (s.a) .
Muslimani i cili kryen haxhin duhet te jete i permbajtur e me zemerbutesi te afrohet para Zotit dhe me hapa te sigurta e ne levizje drejt dispozitave jo vetem ne kuptiminin e jurisprudences , por edhe ne percaktimin e tij intelektual ta kryej haxhen , asesi ndryshe .
Njeriu pas perfundimit te haxhit e gezone te drejten te flet per haxhin ashtu si e ka kuptuar , qka ka mesuar prej tij(haxhit), perjetimet e tij,…
Nuk eshte e drejta vetem e tij , por si tradit e ngelur , haxhiu posa te kthehet nga haxhi , i vijne ne visit, grumbullohen me te afermit , shoket e te tjeret…e marin ne shqyrtime qellimin e haxhit . Haxhiu me spjegimet e tij, i perkujtone perjetimet e tij . Haxhi eshte edhe si mesimetorja e perhershne e njerezimit . Haxhi eshte edhe nje vend cendror I shkencave islame , vende tubimi i popujve te ndryshem , aty do te njohtoheshin me teorin dhe praktiken e shkolles” lahe lahe ilellah”, me fatin e popujve , muslimaneve te viseve te ndryshem . Pelegrinjte me zemer te plote e te paster , me tu kthyer ne vendlindje , popullit ja prcjellin ate se cka kane degjuar dhe parre . Ne pergjithesi ne traditen e muslimaneve jane dy raste kurr njerezit duhet te ftohen ne tubim rreth tij : e para eshte haxhi dhe e dyta eshte vdekja .
Haxhi e ka kohen e caktuar dhe cdo musliman mendon per te . Vdekja nuk e ka kohe te caktuar per te menduar .
- Haxhi eshte nje detyrim dhe rregull e posaqme e fese !
-Namazi eshte rruge e shpirtit , drejt flakjes shpirterore te fes !
-Agjerimi eshte lufta e bindjes, njeashtu eshte edhe me Zekatin dhe Xhihadin...
Por haxhi… Cka eshte haxhi ? Ndoahta eshte pergjigjja aq edhe sa e atyre qe e ushtrojne te kryerit e haxhit , sa me arsye dhe me te menduarit . Si do ce te kuptohej , haxhi eshte cdo here ne levizje nga vet-vehtja e njeriut ke Allahu , takimi me krijuesin .
Haxhi nuk kerkon vetem ne nje rregull ne te vetmit besim te nje vlere , haxhi eshte plotesia e Islamit . Allahu (xh.sh)krejt cka ka deshirua ti tregoje njerezimit e ka cthurur me haxhin ! Cdo gje eshte aty ; vlera morale , udheheqesi, pergjegjesi , ideologjia ,bashkimi racor , politik , sinqeriteti ,udheheqja , vetedija , angazhimi , gadishmeria , vetenderdija , xhihadi , dashuria ,shehadeti , besim i levizjes drejt cakut , liri , fitore …S
Ti , cili do qe te jesh , mashkull apo femer i rri apo i moshuar , i zi ai i bardhe , per pjesmarjen tande ne skene e ke rolin kryesor . Ti je hz.Ademi edhe hz. Ibrahimi edhe hz.Haxherja . Nga do qe te jesh , mundohu te mbrishe deri te ndertesa (Mesxhidi Haram) e te dalesh ne skene per ta marre rrolin cenderore , atehere je trimi i vacant i cili i ka luajtur krejt rolet .Ne ate vende ku nuk ka ndasi , perqarje , roli i cdo njeriut eshte per te gjithe dhe te gjithe per nje . Kush e mbyt nje njeri , eshte barabart sikurse ti mbytesh krejt njerezimin, kush ja shpetone jeten njerit , eshte sikurse ta shpetoshe krejte njerezimin .E ti cbere ? ceshte profesioni yte , O njeri?E geryen pasurin tende . Ti je humbes ! Pasha kohen ? Cka ke bere ? Ke jetuar ? Cka posedon ? Vitet qe i ke humbur!
“ Pasha kohen ! Njeriu me siguri eshte ne humbje , Pervec atyre te cilet besojne dhe bejne vepra te mira dhe te cilet porosisin per drejtesi dhe I rekomandojne njeri tjetrit durim .” ( Kur’an , F. mehdiu ).
O njeri , je shendruar vetem ne barkush ! Egziston vetem per passion . Je shendruar ne monedh ! Je bere renacak ! Je bere bishe ! O njeri je i zbrazet , zgaver! Perplot balt je ! Ai je cka ke cen edhe me pare , para se te krijoheshe .
Balte , lyme ! Allahu te ka dhene jete , shpirt ,ka fry nga Vehtja . Ku eshte tani ai shpirti i dhuruar nga Zoti ?S
Po koha eshte ! Momenti i takimit ! Muaji Dhul-Hixhxhe eshte , muaji i nderimit tende . Vrapo . Po vrapo kah shtepia e Tij . Allahu atje te prêt : Duke iu pergjigjur thirjes – Lebejke - . Ti i cili je kurkushi duke shkuar kah Ai , formohu ne dic . Duke iu kthyer Atij , bene levizje ne drejtime te perkryerjes apsolute , ne fuqi apsolute , bukuri apsolute , dituri dhe vler apsolute . Ky eshte Islami . Islami ne levizje kah Allahu (xh.sh) !< Metevertete ne jena te Allahut dhe njemend Atij i kthehemi >. I atij je , jo ne Te ! Dhe dije se Zoti nuk eshte large teje , qe te shkoshe te Ai . Ai –Allahu , eshte me afer se qe je ti
vet-vehtes sate.Por eshte edhe shume large qe ta arish! Ti ? Ose kush dotjeter .Momenti eshte te dalesh ne skene .
Po ,Mikati . Ti i cili ke vendosur takimin me Zotin , nderroi rrobet tua (teshat) . Veshja (garderoba) , ajo eshte e cila te te mbulon ty , njerezine tende . Veshja eshte mashtruese si dhelpera , ujku , miu . Rrobet jane symbol , titull , perde , statut , ngjyre , priveligjion ,…! Njerezimi eshte nda ne rraca , kombe , klase shoqerrore , ne grupe , dhe familje . Ne mbrendi te cdo gjeje egziston nje pozite , titull , keshtu me radhe deri te individi , deri te une .
Po vella , ne Mikat eshte koha e zhveshjes se rrobave , braktisja e saj , per te veshur qefinin ! Momenti eshte te shperlahesh i teri , prej atyre shume
ngjyrave te ngjyrosur .Vishe pelhuren e bardhe e zbardhohu si te gjithe , deboje nga vetja U N I N . Unin tende bere N E . Behu me te gjithe nje dhe cka do qe te behesh ne mbarimje i vdekur ! Po Mikati fillimi i ndryshimit , fillimi i permbysjes , pikenisje e revolucionit .Shperngulje nga dyftyresia ne sinqeritet , nga roberimi ne liri …. Para hyrjes duhesh te deklarosh ( te beshe nijet) . Qfarre kuptimi fshihet pas kesaj fjale ? Cenja yte behet si guaska e cila duhet ta mbroje farren , farren e fes s’ate . Pra beru cenje . Cenje njerezore . Mos u bere mu si shkuma e sapunit . O ti i paditur, i perkohshem , e cdo here ne hares ! Benu i vetedijshem ne Zotin tend , ne vehten dhe per te tjeret ! O ti i robotizuari i kesaj jete ,tani bjer vendim per vetedijen , zgjidhe rrugen e re , kahjen e re ,pune te re , nje vehte te re ! Ki kujdes . Po i afrohesh kufirit te tokes se shenjte . Meka eshte zone e ndaluar . Atje eshte e ndaluar lufta , perleshjet , dhuna , …Ai i cili eshte duke ikur prej armikut dhe gjendet ne kete vende , ai eshte i sigurt . Ne kete teritor eshte e ndaluar gjahu , mbytja e kafsheve dhe shkulja e bimeve nga dheu .
Pasi qe ka hyre ne Mekke hz.Muhammedi (s.a.v.s) , se pari vet personalisht e ka bere pastrimin e Qabes me vetedije nga idhujt . Kete teritor , vendin e shenjte e ka rringjallur, duke e ndaluar cdo dhune dhe vrasje .
O ti njeri pas pak Qabeja te duket si nje fotografi e gjalle . Orientuesja e jone e namazeve . Mesxhi-dul Harami , per reth se ciles sillemi , per balle saj namazet i falim , cdo namaz , te sabahut , te drakes , iqendis , akshamit dhe jacise . Sa me afer te jesh , te paraqitet nje hapsire e madhe ne mesin e se ciles gjindet nje godine katrore , mbrendia e se ciles eshte e shprazet , kurgje ska ne mbrendin e saj ! Ne ate katrore vetem se nje hapsire , ode e madhe per reth e rrethuar me gurre te zeza ne kater anet e saj ! Ky katror na eshte kibla jone e fese, kibla e lumturise , e namazeve tona e jetes dhe vdekjes s’one ?
Mundohesh me kuptue se ku gjindem ? Ku kame ardhur ! Do te ishte normale ti shikosh pallatet me aritektur dhe me stile elegante . Por kjo ?! Nje katrore e zeze dhe e thjeshte ? Ne mesin e kesaj hapsire –te odes se rethuar – ne mbrendine e se ciles nuk gjendet asgje , bile as ndonje var te pejgambereve ! ne at moment i thua vehtes dhe e kupton se sa mire qe nuk ka asgje te na terheq verejtjen . Ajo qendron aty perhere per orientimin tende qe mos te bredh andej kendej . Ajo eshte vetem shenje , shenje drejtimi per ty . Qabeja nuk eshte fundi as caku , ajo eshte fillimi ! Mu aty mundohesh ta kuptosh thjeshtesine e saje , nderteses katrore ! Perse eshte e thjeshte ? Ajo na jep te kuptojme se Allahu eshte pa pamje , pa ngjyre , asgje nuk eshte e njejte me Te , dhe krejt ajo qe njeriu paramendon ose i pershkruan nuk eshte Zot . All-llahu eshte apsolut . Ai ne asnje ane nuk eshte i orientuar . Ti je ai i cili je i orientuar nga Ai. Cdo here gjate namazeve ti je i orientuar nga ajo godine, Qabeja . Qabeja nuk eshte e orientuar ne asnje ane . Ato kater murret e rrethuar ne forme katrori do te thot bashkim i drejtimeve te saje eshte ; veriu , jugu , lindja , perendimi .
Aty pran godines se madhe “Qabes” eshte muri gjysemharku e kthyer kah Qabeja .Ajo quhet edhe ndryshe” hixhrr”. Hixhr e nje gruaje Abesiniane
(etiopianja), rrobresh , hizmetqarja e Zotit . Rrobresha e grus se pare .
Gruaja e pare e zgjedhe per grua te dyte te burit te vet . Buri e ka pranuar vetem per ti linde femije . Ajo eshte H a xh e r j a ! Ajo e cila e linde , e yshqen Ismailin ! Ketu eshte shtepia e Haxheres ! E vetmja krijes njerezore , Haxherja e cila eshte varosur pran Mezxhidi Haramit , perball kendit (shtylles) se tret te Qabes . Sa befasi ! Ketu per rreth, as Pejgamberet nuk jane te varosur!. Ketu eshte katrorja nga muret , shtepia e Zotit dhe murri, shtepia e perhershme e nje rrobereshe te zeze . Balle per balle shtepia e All-llahut dhe vari i nje n e n e . Sa quid ! Ndermjet ketij gjysemharku dhe shtepise se Zotit eshte vetem nje kalimth i ngushte , aty shtepia e Zotit dhe vari i saje, jane pjese e t a v a f i t . Vullneti i All-llahut, ka qene qe mu kjo grua rrobresha e zeze te zgjidhet prej shume grave tjera dhe te vendoset pran shtepise se Tij, Zotit ! Athua mos eshte kjo nje symbol dhe nje therime (pjesez) e nje simboli, i sistemit diellor ?
All-llahu eshte zemra e gjithesise , boshti i egzistimit , qendra e universit , nga e cila krejt sillen .
O ti njeri , ne kete sistem je nje grimce therimze , nje fije ne levizje . Ne cdo moment , dikund je nje tjeter . Ti je cdo herre ne nje gjendje te ndryshimit te perhershem . Ketu ne Qabe nuk sheh individualizem , mashkull apo femer , individi ketu eshte shkrire ne njeriun e pergjithshem . Individualizmi ketu zhduket , por jo ne All-llahun . Ne fillim te tavafit duhesh ta prekeshe gurin e zi ,ta perkledhesh me doren e djathte dhe pa u lekundur i leshohesh vorbull mases.
Guri izi Haxher-ul evsedi , simbolizon doren e djathte te Zotit ne toke ! Ketu individi nderlidhe mareveshje me palen tjeter . Mareveshja per miqesin , mareveshje per ndonje qellim , mareveshje ne interes dy aneshe . Bejne mareveshje me udheheqesine … Keto mareveshje quhen ndryshe “ b e j a t “ betim per besnikeri .