|
Jemi urdhėruar tė pasojm e jo tė shpikim bidate
JEMI URDHĖRUAR TĖ PASOJMĖ E JO TĖ SHPIKIM BIDATE
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka hyjni tjetėr pėrveē All-llahut , i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
"O ju qė keni besuar, keni frikė All-llahun me njė frikė tė denjė dhe mos vdisni, pos duke qenė muslimanė!" (Ali Imran: 102)
"O ju njerėz! Keni frikė Zotin tuaj qė ju ka krijuar prej njė veteje dhe nga ajo krijoi palėn e saj, e prej atyre dyve u shtuan shumė burra e gra. Dhe keni frikė All-llahun qė me emrin e Tij pėrbetoheni, ruajeni farefisin, se All-llahu ėshtė Mbikqyrės mbi ju." (En-Nisa:1)
"O ju besimtarė, keni frikė All-llahun dhe thuani fjalė tė drejta. Ai (All-llahu) ju mundėson tė bėni vepra tė mira, jua shlyen mėkatet e juaja,e kush respekton All-llahun dhe tė Dėrguarin e Tij, ka shpėtuar me njė shpėtim tė madh." (El-Ahzab:70:71)
Thėnia mė e vėrtetė ėshtė thėnia e All-llahut, kurse udhėzimi mė i mirė - udhėzimi i Muhammedit sal-lall-llahu 'alejhi ve sel-lem. Veprat mė tė kėqia janė ato tė shpikurat, ēdo shpikje ėshtė bid'at dhe ēdo bid'at ėshtė lajthitje, e ēdo lajthitje ēon nė zjarr...
Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem], sahabėt dhe ato qė i kanė pasuar nė mėnyrė mė tė mirė ua kanė tėrhequr vėrejtjen, njerėzve nga bidatet e risitė e i kanė urdhėruar nė pasim, ku gjindet shpėtimi nga ēdo gjė qė tėrhiqet vėrejtja. Nė librin e All-llahut ka urdhėr pėr pasim, qė nuk ėshtė nė kundėrshtim nė tė. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė: Thuaju (o Muhammed): Nėse ju doni All-llahun , eni pas meje, atėherė All-llahu ju do juve dhe ju falė mėkatet tuaja (Ali Imran: 31).
All-llahu [subhanehu ve teala] thotė: Dhe, qe, kjo ėshtė rruga Ime e drejtė; prandaj ndjeknie, e mos shkoni rrugėve tjera qė tu shmangin ato nga rruga e Tij. Kjo ėshtė ajo qė ju porositė Ai pėr tu ruajtur nga tė kėqijat. (Enam:153)
Kjo ėshtė fjalė e qartė pėr atė qė ne jemi nė te.
Transmetohet nga Muxhahid ibėn Xheberi, i cili ėshtė nga tė mėdhenjt e tabiinėve dhe imam i mufesirėve, se ka thėnė: Nė fjalėn e All-llahut [subhanehu ve teala]: e mos shkoni rrugėve tjera, nėnkoptohen janė bidatet dhe dyshimet.
All-llahu [subhanehu ve teala] thotė: Nėse nuk pajtoheni pėr ndonjė gjė (ju edhe ata qė udhėheqin punėt tuaja) paraqitjani All-llahut (Kuranit) dhe Pejgamberit (thėniet dhe veprat e tij), nėse besoni All-llahun dhe Ditėn e Kijametit (Nisa:59).
Imam Shafiu [radijall-llahu anhu] nė librin e tij er-Risale thotė se kjo d.m.th.: nė atė qė ka thėnė All-llahu [subhanehu ve teala] dhe Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem].
Transmetohet nga Ebu Abdull-llah el-Xhezeriu, i cili ėshtė nga fukahatė e tabiinėve, se ka thėnė: Kthimi te All-llahu [subhanehu ve teala], d.m.th. kthimi nė Librin e Tij e kthimi te Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] pas vdekjes sė tij, kthimi nė sunnetin e tij.
Transmetohet nė sahih Muslim, nga Abdul-llah ibėn Mesudi [radijall-llahu anhu], i cili ka thėnė se Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė: Ska Pejgamber qė ka dėrguar All-llahu [subhanehu ve teala] para meje, e qė skanė pasuar havarijunė (nxėnės-apostuj) dhe ashabė, tė cilėt veprojnė me sunnetin e tij dhe orientohen me urdhėrin e tij, (nė transmetimin tjetėr thuhet: udhėzohen me udhėzimin e tij),pastaj do ti pasojnė njerėz tė cilėt thonė atė qė nuk e veprojnė, veprojnė ato qė surdhėrohen tė veprojnė, e kush i lufton me dorė ėshtė besimtar, kush i lufton me gojė ėshtė besimtar dhe kush i lufton me zemėr ėshtė besimtar, e pas kėsaj nuk mbetet njė thėrrmi imani.
Gjithashtu transmetohet nė sahih Muslim nga Xhabir ibėn Abdull-llahu [radijall-llahu anhu] i cilli thotė se Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka patur shprehi tė thotė nė hutben e tij: Fjala mė e mirė ėshtė fjala e All-llahut, udhėzimi mė i mirė ėshtė udhėzimi i Muhamedit, veprat mė tė kėqija janė ato tė shpikurat, ēdo shpikje ėshtė bidat e ēdo bidat ėshtė humbje.
Gjithashtu e pėrmend kėtė hadith Bejhakiu nė librin e tij El-Itikad me tekst: Fjala mė e vėrtetė ėshtė Libri i All-llahut, udhėzimi mė i mirė ėshtė udhėzimi i Muhammedit e shtoi nė fund: ēdo humbje ēon nė xhehennem.
Trannsmetohet nga Abdull-llah ibėn Mesudi, i cili thotė: vizatoi Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] njė vizė dhe tha: Kjo ėshtė rruga e All-llahut [subhanehu ve teala], pastaj vizatoi viza nga e djathta dhe e majta dhe tha: kėto janė rrugė nė tė cilat thėrret shejtani, pastaj lexoi: Dhe,ja, kjo ėshtė rruga Ime e drejtė, prandaj ndjeknie, e mos shkoni rrugėve tjera qė tu shmangin ato nga rruga e Tij (Enam:153).
Transmetohet nga Irbade bin Serijeh [radijall-llahu anhu] i cili thotė: Na e fali Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] namazin e sabahut, pastaj na kėshilloi me njė kėshillė tė qartė. Nga kjo kėshillė lotuan sytė e vėrgėlluan zemrat e njėri prej nesh tha: O Resulull-llah, po mė duket se ky ėshtė kėshillimi lamtumirės, pėr kėtė shkak na porosit diē. (Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem]) tha: U porosis tė keni drojė All-llahun [subhanehu ve teala], ta dėgjoni e ti pėruluni kryetarit edhe nėse ėshtė rob i Etiopisė, ngase kush jeton prej juve (pas meje) do tė sheh kundėrshtime tė shumta. Obligoheni tė kapeni pėr sunnetin tim dhe sunnetin e halifėve tė drejtė e udhėzues (rashidin el-mehdijin), kapuni pėr to me dhėmballė (fortė), e keni drojė nga risitė, se ēdo risi ėshtė bidat, (Ebu Asimi thotė) keni drojė risitė, se ēdo bidat ėshtė humbje.
Transmetohet nė Sahihajnė (dy librat e vėrtetė-sahihul-Buhari dhe sahihul-Muslim) nga Aisheja [radijall-llahu anhu], e cila thotė se Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė; Kush shpik diē tė re nė fenė tonė, ēka nuk ėshtė e saj, ėshtė e refuzuar, e papranuar nga vepruesi i saj.
Transmetohet nga Ebu Davudi nga Muadh bin Xhebeli [radijall-llahu anhu], i cili thotė: Pas juve do tė ketė fitne, shumohet pasuria e hapet Kurani, saqė marrin nga ai besimtari dhe munafiku, burri dhe gruaja, i madhi dhe i vogli, i liri dhe robi, ka frikė tu thotė ndokush njerėzve: nuk mė pasoni e unė kam lexuar Kuranin, e nuk do tė mė pasojė pėrderisa nuk shpik diē tjetėr,keni drojė prej asaj qė ka shpikur ai, se ajo qė ka shpikur ai ėshtė humbje, e ju tėrheqi vėrejtjen nga kthimi i njeriut tė urtė nga rruga e drejtė, ngase nganjėherė shejtani thotė fjalė tė humbjes nė gjuhėn e tė urtit e fjalė tė vėrteta nė gjuhėn e munafikut.
Transmetohet nga Amir bin Jahja, i cili thotė: Kam dėgjuar babain tim, i cili tregonte nga babai i tij, i cili thotė: Ishim ulur nė derė tė Abdull-llah bin Mesudit para namazit tė sabahut, e kur doli ecėm me tė deri nė xhami, e na u afrua Ebu Musa el-Eshariu e tha: A doli me ju Ebu Abdurr-rrahmani (Abdull-llah ibėn Masudi)? Ne i thamė: Jo. Ai u ul me ne deri sa doli, e kur doli u ngritėm tė gjithė, e tha: O Ebu Abdurr-rrahman, pashė nė xhami njė gjė qė ndalova tė veprohet dhe nė kėtė, elhamdul-lilah, shoh hajr. Ai i tha: ?ėshtė ajo? Ky i tha: Nėse jeton do ta shohėsh. Pastaj tha: Pashė nė xhami njė grup njerėzish tė ulur nė hallkė, duke pritur namazin. Nė ēdo hallkė nga njė njeri e nė duart e tyre guraleca (kėto i zėvendėsojnė sot tespitė),e ai qė ėshtė nė krye u thotė thuani njėqind herė All-llahu Ekber, e ato thonė njėqind herė, pastaj thotė: thuani La ilahe Il-lall-llah njėqind herė, e ata thonė, pastaj thotė: thuani subanall-llah njėqind herė, e ata prapė thonė. Abdull-llahi tha: ?ka u the atyre? Ai tha: Nuk u thashė asgjė duke pritur mendimin tėnd ose duke pritur urdhėrin tėnd. Ai tha: A nuk i urdhėrove ti lėnė veprat e kėqija e nuk u sigurove se nuk u humbė nga e mira gjė. Pastaj eci, ecėm edhe ne me tė, derisa ariti te njėra prej atyre halkave, e u ndal te to dhe tha: ?ėshtė kjo qė po e veproni? Ata thanė: O Ebu Abdurr-rrahman, gurė , i numrojmė me to tekbiret, tehlilet (tė thėnurit La il-lahe il-lallah) dhe tesbihet (e tahmidet). Abdull-llahu tha: Largohunu nga tė kėqijat, unė u siguroj se nuk u humbė nga tė mirat gjė. Vaj pėr ju o ummeti i Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem]! Sa shpejt shkatėrruat, kurse ashabėt e Resulull-llahut [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] janė ende ndėr ju prezent, e teshat e tij ende nuk janė lagur, e pjata e tij ende nuk ėshtė thyer. Pasha Atė nė dorėn e tė cilit ėshtė jeta ime, a jeni ju nė njė milet mė tė udhėzuar se mileti i Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] apo i keni hapur dyert e humbjes? Ata thanė: Vall-llahi o Ebu Abdurr-rrahman nuk deshėm tjetėr gjė vetėm se hajr. Ai tha: Sa dėshirues tė hajrit nuk do ta arrinė atė. Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] na ka treguar: se do tė vjen njė popull qė do tė lexojė Kuranin, e ky (lexim) nuk do ta kalojė fytin e tyre, pasha Zotin ndoshta shumica e tyre janė prej juve, e pastaj u largua nga to. Amėr bin Selemeh tha: I pamė tė gjithė ato nė ditėn e Nehrevanit na sulmuan me Havarixhėt.
Transmetohet nga Abdull-llah bin Mesudi [radijall-llahu anhu], i cili ka thėnė: Pasoni (selefin), e mos nxirrni bidate, se ju mjafton.
Transmetohet nga Abdull-llah bin Mesudi, i cili ka thėnė: Tė kursesh nė sunnet ėshtė mė mirė se tė mundohesh nė bidat.
Transmetohet nga Kajs bin ebi Hazimi, i cili thotė: Hyri ebu Bekri te njė grua nga Ahmesit, e quajmė Zejneb bint el-Muhaxhir, e e pa qė nuk po flet. Pastaj tha: ?ka qė nuk flet? Njerėzit thanė: Ka bėrė nijet tė bėjė Haxhxh me tė heshtur. Ai i tha asaj: Fol, se kjo nuk ėshtė hallall, kjo ėshtė nga veprat e xhahilijetit.
Transmetohet nga Ebu Hudhejfeja [radijall-llahu anhu], i cili thotė: ?do ibadet qė nuk e kanė bėrė sahabėt e Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] edhe ju mos e bėni, ngase e para tjetrės nuk i le vend; keni drojė All-llahun o ju rob tė All-llahut, e merrnie rrugėn e atyre qė kanė qenė para jush.
Nga fjala e Omer ibėn Abdulazizit ėshtė edhe kjo: U porosis tė keni drojė All-llahun [subhanehu ve teala], tė kurseni nė ēėshtjen e Tij (din), tė pasoni sunnetin e Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] e tė leni bidatet qė i kanė shpikur bidatēinjtė mė vonė.
Transmetohet nga Hasan el-Basriu, i cili thotė: Pasha Atė nė dorėn e tė cilit ėshtė jeta ime, sunneti i juaj ėshtė ndėr ju ndėrmjet atyre qė e teprojnė dhe atyre qė e lėnė pas dore. Bėni sabėr nė tė, All-llahu ju mėshiroftė, ngase ehli sunneti kanė qenė pakica nė tė kaluarėn dhe do tė jenė pakicė nė tė ardhmen, ato janė tė cilėt nuk shkuan me pasuesit e luksit nė lukset e tyre , e as me pasuesit e bidatēinjėve nė bidatet e tyre, e bėnė sabėr nė sunnetin e tyre deri sa takuan All-llahun [subhanehu ve teala], e kėshtu, inshaall-llah, bėhuni.
Transmetohet nga Ibni Sirini, i cili thotė: Ska bidat qė ka marrė njeriu, vetėm se ka lėnė njė sunnet.
Transmetohet nga Hasan el-Basriu, i cili thotė: Nuk pranon All-llahu [subhanehu ve teala] nga pasuesi i bidatit agjėrimin, namazin, haxhxhin, e as umren deri sa tė lė, atė bidat.
Transmetohet nga Muhammed bin Muslimi, i cili ka thėnė: Kush e nderon bidatēiun, vetėm se ka ndihmuar nė shkatėrrimin e islamit.
Ebu Muashiri thotė: Pyeta Ibrahimin pėr disa ēėshtje tė kėtyre hevave (dėshirave, epsheve)? Ai mė tha: Nuk ka bėrė nė to All-llahu [subhanehu ve teala] njė thėrrmi tė mirė, nuk ėshtė kjo asgjė pos mundim nga shejtani. Obligim e ke qė tė kesh kujdes ēėshtjen e parė.
Transmetohet nga Ibni Omeri [radijall-llahu anhu] i cili thotė: ?do bidat ėshtė humbje edhe pse njerėzit e shohin tė mirė.
Nga pasimi i sunnetit tė Muhammedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] dhe sunnetit tė halifėve tė drejtė, [radijall-llahu anhuma] ėshtė mohimi i munkereve (veprave tė kėqija),ngjallja e sunneteve dhe vdekja e (shkatėrimi) bidateve, e nė kėtė gjė ėshtė shpėrblimi dhe dhikri mė i mirė.
Transmetohet nga Ebu Hurejreja [radijall-llahu anhu] i cili thotė se Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė: Kush thėrret nė hidajet, ka shpėrblim sikur shpėrblimi i atij qė e pason duke mos munguar nga ky shpėrblim gjė, e kush thėrret nė dalalet ka mėkat sikur mėkati i atij qė e pason duke mos munguar nga ky mėkat gjė.
Transmetohet nga Theubani [radijall-llahu anhu], i cili thotė se Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė: Me tė vėrtetė i frikohem ummetit tij nga prijėsit qė dėrgojnė nė dalalet.
Transmetohet nga Ebu Derdau [radijall-llahu anhu] i cili thotė se Muhammedi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė: Mė tepėr u frikohem juve nga prijėsit qė dėrgojnė nė dalalet.
Na pastė bėrė All-llahu [subhanehu ve teala] nga ato qė praktikojnė sunnetin e Muahmmedit [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] kur tė ēregullohet ummeti i tij, e na ndihmoftė nė kėshillimin e atij qė bėn bidate dhe dėme, e tė pėrkujtojmė atė qė harron e nė tė njėjtėn rrugė vazhdon, e tė urdhėrojmė pėr pasim atė qė ėshtė larguar nga kjo dhe e mohon kėtė, e ta ndihmojmė nė veprimin e asaj qė ėshtė urdhėruar, nė kundėrshtim me atė qė mohon realitetin
Bekir Halimi,
7.7.2000
|