|
Kujtohu para se tė bėsh mėkat
Falėnderimi i takon All-llahut. Atė e falėnderojmė dhe prej Tij falje dhe ndihmė kėrkojmė. Kėrkojmė mbrojtje nga All-llahu prej tė kėqijave tė vetvetes dhe tė veprave tona. Kė e udhėzon All-llahu s'ka kush e lajthit dhe kė e largon nga rruga e vėrtetė, s'ka kush e udhėzon. Dėshmoj se s'ka hyjni tjetėr pėrveē All-llahut , i Cili ėshtė Njė dhe dėshmoj se Muhammedi ėshtė rob dhe i dėrguar i Tij.
"O ju qė keni besuar, keni frikė All-llahun me njė frikė tė denjė dhe mos vdisni, pos duke qenė muslimanė!" (Ali Imran: 102)
"O ju njerėz! Keni frikė Zotin tuaj qė ju ka krijuar prej njė veteje dhe nga ajo krijoi palėn e saj, e prej atyre dyve u shtuan shumė burra e gra. Dhe keni frikė All-llahun qė me emrin e Tij pėrbetoheni, ruajeni farefisin, se All-llahu ėshtė Mbikqyrės mbi ju." (En-Nisa:1)
"O ju besimtarė, keni frikė All-llahun dhe thuani fjalė tė drejta. Ai (All-llahu) ju mundėson tė bėni vepra tė mira, jua shlyen mėkatet e juaja,e kush respekton All-llahun dhe tė Dėrguarin e Tij, ka shpėtuar me njė shpėtim tė madh." (El-Ahzab:70:71)
Thėnia mė e vėrtetė ėshtė thėnia e All-llahut, kurse udhėzimi mė i mirė - udhėzimi i Muhammedit sal-lall-llahu 'alejhi ve sel-lem. Veprat mė tė kėqia janė ato tė shpikurat, ēdo shpikje ėshtė bid'at dhe ēdo bid'at ėshtė lajthitje, e ēdo lajthitje ēon nė zjarr...
Kujtohu para se tė bėsh mėkat
Falėnderojmė All-llahun, i Cili na ka urdhėruar ta respektojmė dhe na ka ndaluar qė ndaj Tij tė gabojmė. Paqa dhe bekimi qofshin mbi Muhammedin, familjen dhe shokėt e tij tė zgjedhur deri nė Ditė tė Kijametit.
Mėkatet e lėndojnė zemrėn, e errėsojnė shpirtin, e dobėsojnė trupin, dėrgojnė nė humbje, udhėzojnė nė zjar, nėse tė gėzon momentalisht tė dėmton mė vonė, andaj poqėse mėkatari i di dėmet e mėkateve do tė largohej prej mėkateve, do tė pėrmirėsohej dhe do tė pėrqėndronte nė vepra tė mira, mirėpo syri i mėkatit ėshtė i verbėr!
Vallė ēka i shkatėrroi popujt e mėparshėm dhe rrėnoi civilizimet e tyre madhėshtore, a nuk ishin mėkatet?
All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
فَكُلًّا أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ وَمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ(40)
Secilin prej tyre e kemi dėnuar pėr shkak tė mėkatit tė vet; disa prej tyre Ne i goditėm me furtunė plot rėrė, disa i shkatėrruam me krismė nga qielli, kurse disa tė tjerė i sharrum nė tokė dhe disa pėrmbytėm nė ujė. All-llahu nuk u bėri atyre ndonjė padrejt, por ata vetės sė tyre i bėnė padrejtė. (El-Ankebut: 40).
Ēka i nxjeri prindėrit tanė ng xhenneti, nga shtėpia e kėnaqėsisė, lumturisė e gėzimit nė shtėpinė e dhimbjeve, mėrzive dhe fatėkeqėsive?
Ēka e nxjeri iblisin nga mbretėria e qiellit, e pėrzuri dhe e mallkoi dhe e bėri udhėheqės tė secilit njeri tė keq, mohues e tė prishur?
Ēka i fundosi tėrė njerėzit nė kohėn e Nuhut [alejhis-selam], gjersa uji u lartėsua mbi kodra?
Ēka ua lėshoi erėn popullit tė Adit, saqė u shtrinė pėr toke tė vdekur dhe ua shkatėrroi ēdo gjė, shtėpi, tokė e kafshė?
Ēka ishte shkaku qė All-llahu popullit tė Themudit i lėshoi britmėn e cila ua shkyu zemrėn dhe tė gjith vdiqėn?
Ēka ishte shkaku qė All-llahu i ngriti fshatrat e popullit tė Lutit [alejhis-selam] e pastaj i pėrmbysi, duke i pėrmbysur dhe duke i shkatėrruar tė gjith?
Ēka ishte shkaku qė All-llahu dėrgoi retė e denimit mbi popullin e Shuajbit e kur erdhi mbi kokat e tyre u lėshoi zjar?
Ēka ishte shkaku qė e fundosi Faraonin dhe popullin e tij nė det, e shpirtėrat e tyre shkuan nė xhehenem, kėshtuqė trupta u fundosėn nė detė, kurse shpirtėrat nė zjar?
Ēka ishte shkaku qė toka shafiti me Karunin, shtėpinė dhe pasurinė e tij?
Ēka ishte shkaku qė i shkatėrroi popujt pas Nuhit [alejhis-selam] me denime tė ndryshme dhe i shkatėrroi tėrėsisht?
Ēka ishte shkaku qė All-llahu dėrgoi mbi izraelitėt njerėz tė fuqishėm e ua shkelnė tokėn e tyre, ua vranė burrat dhe ua robėruan gratė, ua djegėn vendin dhe ua plaēkitėn pasurinė?
Ēka ėshtė shkaku qė All-llahu u mundėsoi ēifutėve qė tė na e uzurpojnė vendin, shenjtėritė dhe pasurinė tonė, na vranė e na torturuan. U shndėrruam nė ummet tė mposhtur pasiqė ishim ummet i lartėsuar, ummeti mė i mirė i cili ka dalur pėr njerėzinė?
A nuk ėshtė shkak i gjith kėsaj mėkati? A nuk ėshtė shkak i kėsaj dhėnia pas dunjasė dhe lėrja e xhihadit? A nuk ėshtė shkak i kėsaj dhėnia pas epsheve, hulumtimi i kėnaqėsisė sė ndaluar nėpėrmjet kanlave te ndryshėm televiziv e satelitor?
Xhubejr ibn Nufejri thotė: Kur e ēliruam Qipron, populli i kėtij vendi u frikėsua dhe u trishtua dhe filluan tė qajnė. E pash Ebu Derdanė, duke ndjetur vet dhe duke qarė. I thashė Ebu Derda! Ēka tė shtynė tė qashė, nė kėtė ditė, qė All-llahu e ka ngritur Islamin dhe muslimanėt? Mė tha: vaj pėr ty Xhubejr. Njerėzit sa pa vlerė janė para All-llahut nėse ata e lėnė pas dore urdhėrin e Tij. Kėta ishin tė fuqishėm, me mbretėri, mirėpo lanė pas dore urdhėrin e All-llahut, e All-llahu i sjelli nė kėtė gjendje!
Para se tė bėsh mėkat kujtohu
- Vėlla i dashur, para se tė bėsh mėkat, kujtohu se All-llahu tė sheh dhe e di tė fshehtėn edhe ate qė e publikon.
أَلَمْ تَرَى أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَا يَكُونُ مِنْ نَجْوَى ثَلَاثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَا أَدْنَى مِنْ ذَلِكَ وَلَا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ مَا كَانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ(7)
A nuk e di ti (o dėgjues) se All-llahu di ēka ka nė qiej dhe ēka nė tokė?! Nuk bėhet bisedė e fshehtė mes tre vetave e tė mos jetė Ai i katėrti; e as mes pesė vetave e tė mos jetė Ai i gjashti, e as mes mė pak vetave dhe as mes mė shumė vetave, e tė mos jetė Ai me ta, kudo qė tė jenė. Pastaj, nė ditėn e kijametit i njofton ata me atė qė kanė punuar. All-llahu ka pėrshirė ēdo send nė dijen e vet. (El-Muxhadele: 7).
Njė njeri kėrkoi prej njė beduine qė tė kenė marėdhėnie tė paligjshme duke i thėnė: asgjė sna sheh pėrveē yjeve. I tha kjo grua: po ku ka shkuar Ai qė i ka krijuar kėto yje?
Njė njeriu hyri nė njė mal pėrplot me drunjė dhe nė vetvete tha: nėse kėtu bėj mėkat askush nuk mė sheh, atėhere dėgjoi njė zė, i cili thoshte:
أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ(14)
A nuk e di Ai qė ka krijuar, kur dihet se Ai dėpėrton nė thellėsi tė sekreteve, i njeh hollėsitė. (El-Mulk: 14).
- Para se tė bėsh mėkat kujtohu se melekėt ti regjistrojnė tė gjitha veprat dhe fjalėt e tuaja, i regjistrojnė nė fletoren tėnde, nuk lėnė pa regjistruar asgjė. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ(18)
Qė ai nuk hedh ndonjė fjalė e tė mos jetė pranė tij pėrcjellėsi i gatshėm. (Kaf: 18).
يَوْمَ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا أَحْصَاهُ اللَّهُ وَنَسُوهُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ(6)
Nė ditėn kur All-llahu i ringjall ata tė gjithė, i njofton me atė qė kanė punuar, pse All-llahu ka mbajtur ato shėnime, edhe pse ata i kanė harruar. All-llahu ėshtė Ai qė ēdo send e sheh dhe e pėrcjell. (El-Muxhadele: 6).
هَذَا كِتَابُنَا يَنطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ(29)
Ky ėshtė libri ynė (shėnimet e veprave tuaja) qė dėshmon tė vėrtetėn (tė saktėn), Ne kemi kėrkuar tė shkruhet se ē'vepronit. (El-Xhathije: 29).
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَه(7)وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَه(8)
E kush punoi ndonjė tė mirė, qė pėshon sa grimca, atė do ta gjejė. Dhe kush punoi ndonjė tė keqe, qė peshon sa grimca, atė do ta gjejė. (El-Zelzele: 7-8).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto ditėn kur do tė fluturojnė fletushkat, e ndonjėri do ta mer nė dorė tė djathtė e tjetri nė dorė tė majtė. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيَقُولُ هَاؤُمْ اقْرَءُوا كِتَابِي(19)إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَاقٍ حِسَابِي(20)فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَاضِيَةٍ(21)فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ(22)قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ(23)كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخَالِيَةِ(24)وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَالَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِي(25)وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِي(26)يَالَيْتَهَا كَانَتْ الْقَاضِيَةَ(27)مَا أَغْنَى عَنِّي مَالِي(28)هَلَكَ عَنِّي سُلْطَانِي(29)خُذُوهُ فَغُلُّوهُ(30) ثُمَّ الْجَحِيمَ صَلُّوهُ(31)ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَاسْلُكُوهُ(32)
Kujt t'i jepet libri i vet nga e djathta e tij, ai do tė thotė: O ju, qe, lexojeni librin tim! Unė kam qenė i bindur se do tė jap llogarinė time. Dhe ai atėherė ėshtė nė njė jetė tė kėnaqshme. Nė njė Xhennet tė lartė. Pemėt e tij i ka krejt afėr. (E thuhet) Hani e pini shijshėm, ngase nė ditėt e kaluara ju e pėrgatitėt kėtė. Ndėrkaq, kujt i jepen librat e veta nga e majta, ai thotė: O i mjeri unė, tė mos mė jepej fare libri im. Dhe tė mos dijsha fare se ēka ėshtė llogaria ime. Ah, sikur tė kishte qenė ajo (vdekja e parė) mbarim i amshueshėm pėr mua. Pasuria ime nuk mė bėri fare dobi. U hoq prej meje ēdo kompetencė imja. U thuhet zebanive: Kapeni atė, vėjani prangat! Pastaj atė shtijeni nė Xhehennem...Mandej, lidheni atė me njė zinxhirė tė gjatė shtatėdhjetė kutė. (El-Hakka: 19-32).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto:
يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمْ اللَّهُ نَفْسَهُ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ(30)
Ditėn kur ēdo njeri e gjen pran vete atė qė veproi mirė ose keq, e pėr atė tė keqe qė bėri, do tė dėshiroj qė nė mes tij dhe nė mes asaj tė jetė njė distancė shumė mė e madhe (e mos ta shohė). All-llahu u jep tė frikėsohen prej dėnimit qė vjen prej Tij, megjithqė All-llahu ėshtė i mėshirshėm ndaj robėve. (Ali Imran: 30).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto fjalėt e kriminelėve:
وَوُضِعَ الْكِتَابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَاوَيْلَتَنَا مَالِ هَذَا الْكِتَابِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصَاهَا وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِرًا وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا(49)
Dhe vihet libri (i veprave), e i sheh mėkatarėt tė frikėsuar nga shėnimet qė janė nė tė dh thonė: Tė mjerėt ne, ē'ėshtė puna e kėtij libri qė nuk ka lėnė as (mėkat) tė vogėl e as tė madh pa e pėrfshirė? dhe atė qė vepruan e gjejnė tė gatshme - prezente, e Zoti yt nuk i bėn padrejt askujt. (El-Kehf: 49).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto ditėn kur do tė thotė kafiri:
e jobesimtari thotė: Ah, sa mirė do tė ishte pėr mua sikur tė isha dhe. (En-Nebe: 40).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto ditėn kur do tu afrohet dielli njerėzve sa njė milė dhe do tė djersiten njerėzit.
Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
عن الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : (( تُدْنَى الشَّمْسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنَ الْخَلْقِ حَتَّى تَكُونَ مِنْهُمْ كَمِقْدَارِ مِيلٍ قَالَ سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ فَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا يَعْنِي بِالْمِيلِ أَمَسَافَةَ الْأَرْضِ أَمِ الْمِيلَ الَّذِي تُكْتَحَلُ بِهِ الْعَيْنُ قَالَ فَيَكُونُ النَّاسُ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فِي الْعَرَقِ فَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى كَعْبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى حَقْوَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُلْجِمُهُ الْعَرَقُ إِلْجَامًا قَالَ وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى فِيهِ ))
Ditėn e Kijametit do tu afrohet dielli njerėzve sa njė milė. Sulejm ibn Amiri thotė: nuk e di a ka pėr qėllim hapėsirėn tokėsore ose atė copėz me tė cilėn i lyen sytė. Kurse njerėzit do tė jenė tė fundosur nė djersė sipas veprave tė tyre: disa deri nė nyje, e disa deri nė gjunj, e disa deri nė fyt, e disa do tė frenohen me djersė dhe tregoi Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] me dorėn e tij nga goja. (Muslimi).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto ditėn kur do tė dalin njerėzit tė ēveshur e tė pasynetuar.
Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : (( يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا )) قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ النِّسَاءُ وَالرِّجَالُ جَمِيعًا يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : ((يَا عَائِشَةُ الْأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ ))
Do tė ringjallen njerėzit tė zbathur, tė ēveshur dhe tė pasynetuar. Aisheja [radijall-llahu anha] tha: o I dėrguar i All-llahut: burra e gra bashkė e shikojėn njė njėri tjetrin. Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] tha: Aishe, ēėshtja ėshtė mė e rėndė se tė shikojnė njerėzit nė njėri tjetrin. (Muslimi).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto momentin kur do tė vjen ummeti i Pejgamberit [alejhis-selam] e do ti nisin nga e majta, kurse Pejgamberi [alejhis-selam] do tė thotė:
(( يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ ( وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ) قَالَ فَيُقَالُ لِي إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ وَمُعَاذٍ فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ))
O Zot, shokėt e mi. do ti thuhet: nuk e di se ēka kanė shpikur pas teje. Do tė them siē ka thėnė robi i mirė:
sa isha ndėr ta, kam qenė pėrcjellės i tyre, e pasi qė mė more mua, Ti ishe roje (dhe dėshmues) i tyre. Ti je dėshmitar pėr ēdo send!Nėse i dėnon ata, nė tė vėrtetė ata janė robėr Tu, e nėse u falė atyre, Ti je i gjithėfuqishmi, i urti. (El-Maide: 117-118). Do ti thuhet: ata kanė vazhduar ta zmbrapsen qė nga dita qė u largove prej tyre. (Buhariu dhe Muslimi).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto momentin e vdekjes dhe daljes sė shpirtit, pendimit pėr veprat e tuaja, mirėpo atė ditė aspak nuk bėnė dobi pendimi e arsyetimi.
فَإِنْ يَصْبِرُوا فَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْ وَإِنْ يَسْتَعْتِبُوا فَمَا هُمْ مِنْ الْمُعْتَبِينَ(24)
Nėse bėjnė durim, zjarri ėshtė vend i tyre, e nėse kėrkojnė tė kthehen nė atė qė e dėshironė (nė kėnaqėsinė e Zotit), atė nuk do tė arrijnė. (El-Fussilet: 24).
- Para se tė bėsh mėkat kujto melekun e vdekjes, i cili punon nė marjen e shpirtit tėnd, i cili e tėrheq vrazhdė shpirtin tėnd, tė kėputen mbarė gjymtyrėt nga ashpėrsia e tėrheqjes. Nė kėtė moment do tė shpresosh ta bėsh njė tesbih, mirėpo nuk do tė mundesh, do tė shpresosh ta thuash njė tekbit, mirėpo nuk do tė mundesh, ose tė thuash njė tehlil, ose ti falish dy rekate, ose tė japish sadaka njė dinar, ose tė lexosh vetėm njė ajet, mirėpo nuk do tė mundesh. Nė kėtė moment do tė mbyllet goja, do tė ngurten sytė, do tė thahen duartė dhe kėmbėt, kurse truri do tė habitet nga ajo qė do tė sheh.
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto varrin dhe denimin e tij, ngushtėsirėn dhe errėsirėn e sajė, krimbat dhe insektet e ndryshme tė saja. Pėrkujto varrin i cili do tė jetė ose njė kopsh i xhennetit ose njė gropė e xhehenemit. Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė:
(( فَلَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ))
Po mos ta lenit varrimin, do tju lutesha All-llahut qė tu mundėson tė dėgjoni denimin e varrit. (Muslimi).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto qėndrimin tėnd para All-llahut Ditėn e Kijametit, mes teje dhe All-llahut nuk do tė ketė ndėrmjetėsues e as perde, kujdesu qė mos tė kesh llogari precize, sepse Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] ka thėnė:
Kujt i polemizohet llogaria, le ta dijė se ėshtė denuar. (Buhariu dhe Muslimi).
Domethėnė, njeriut qė ēdo gjė i llogaritet dhe nuk i falet asgjė, sigurisht se do tė hyjė nė zjar, All-llahu na ruajtė. Andaj mundohu tė veprosh sa ma shumė vepra tė mira e lėri mėkatet qė ta bėjė All-llahu llogarinė e lehtė dhe tė tė fal shumė gjėra gjatė dhėnies llogari.
- Para se tė bėsh mėkate pėrkujto dėshminė e gjymtyrėve tė mėkatarėve kundėr tyre. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
وَيَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدَاءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ(19)حَتَّى إِذَا مَا جَاءُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ(20)وَقَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنَا قَالُوا أَنطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ(21)
E ditėn kur armiqtė e All-llahut tubohen pėr nė zjarr dhe ata janė tė rrethuar. E derisa afrohen atij, kundėr tyre dėshmojnė: tė dėgjuarit e tyre, tė parit e tyre dhe lėkurat e tyre pėr ēdo gjė qė ata kanė punuar. Ata lėkurave tė tyre u thonė: Pėrse dėshmuat kundėr nesh? Ato thonė: All-llahu qė ēdo sendi ia ka dhėnė tė folur na dha edhe neve, e Ai ėshtė qė u krijoi juve herėn e parė dhe vetėm te Ai do tė ktheheni. (Fussilet: 19-21).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto se sado qė tė jetė kėnaqėsia e mėkatit, ajo do tė kalon, kurse pas sajė sjell dhimbje, keqardhje, jetė tė rėndė dhe eksponim zjarrit tė xhehenemit, nė ditėn e Kijametit. All-llahu [subhanehu ve teala] thotė:
وَلَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِي الْأَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهِ وَأَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوْا الْعَذَابَ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ(54)
Secili njeri qė ka dėmtuar veten (duke mosbesuar), po tė ishte e tij ēdo gjė qė ekziston nė tokė, ai do ta flijonte atė (pėr tė shpėtuar). E kur e shohin dėnimin, ata fshehin dėshprimin (nga hutia). Atėherė bėhet gjykimi i drejtė mes tyre nuk u bėhet padrejtė. (Junus: 54).
Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : (( يُؤْتَى بِأَنْعَمِ أَهْلِ الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُصْبَغُ فِي النَّارِ صَبْغَةً ثُمَّ يُقَالُ يَا ابْنَ آدَمَ هَلْ رَأَيْتَ خَيْرًا قَطُّ هَلْ مَرَّ بِكَ نَعِيمٌ قَطُّ فَيَقُولُ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ وَيُؤْتَى بِأَشَدِّ النَّاسِ بُؤْسًا فِي الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُصْبَغُ صَبْغَةً فِي الْجَنَّةِ فَيُقَالُ لَهُ يَا ابْنَ آدَمَ هَلْ رَأَيْتَ بُؤْسًا قَطُّ هَلْ مَرَّ بِكَ شِدَّةٌ قَطُّ فَيَقُولُ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا مَرَّ بِي بُؤْسٌ قَطُّ وَلَا رَأَيْتُ شِدَّةً قَطُّ ))
Ditėn e Kijametit do tė sjellin njeriun qė ka jetuar mė sė miri nė dunja, i cili e ka merituar xhehenemin, do ta fusin nė xhehenem njė herė, pastaj do ti thonė: biri i Ademit, a ke parė ndonjėherė tė mira, a ke pėrjetuar ndonjė tė mirė? Do tė pėrgjigjet: pasha All-llahun, jo, Zoti im. Pastaj do tė sjellin njeriun qė ka jetuar mė sė keqi, mirėpo qė e ka merituar xhennetin. Do ta fusin njė herė nė xhennet dhe do ti thonė: biri i Ademit, a ke parė ndonjėherė tė kėqija, ke pėrjetuar ndonjė tė keqe? Ai do tė pėrgjigjet: pasha All-llahun, o Zot asnjėherė nuk kam parė tė kėqija.(Muslimi).
- Para se tė bėsh mėkat pėrkujto se mėkatet janė errėsirė njėra mbi tjetrėn, kurse zemra sėmuret dhe dobėsohet nga shkaku i mėkateve dhe gabimeve, ndodh qė edhe vdes tėrėsisht, e kur tė vdes zemra, shkatėrrimi ėshtė i domosdoshėm, kurse humbja e patjetėrsueshme.
Pejgamberi [sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem] thotė:
قَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : (( تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ كَالْحَصِيرِ عُودًا عُودًا فَأَيُّ قَلْبٍ أُشْرِبَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ حَتَّى تَصِيرَ عَلَى قَلْبَيْنِ عَلَى أَبْيَضَ مِثْلِ الصَّفَا فَلَا تَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَادًّا كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ ))
Sprovat i paraqiten zemrės sikur ēerga e cila ėshtė e ndėrtuar nga fijet e kashtės. Ajo zemėr e cila i thithė soprovat, nė zemrėn e tij bėhet njė pikė e zezė, e nėse i mohon, nė kėtė zemėr bėhet njė pikė e bardhė, derisa zemrat tė bėhen dy lloje: i bardhė sikurse sikur qielli i i kulluar. Kėtė zemėr nuk e dėmtojnė sprovat gjersa ekzistojnė qiejtė dhe toka. Zemra e dytė ėshtė zemra e zezė dhe e pėrmbysur, nuk e njeh tė mirėn as tė keqėn, pėrveē asaj qė e ka thithur prej epsheve. (Muslimi).
Nė fund para se tė bėsh mėkat pėrkujto se mėkatet shkaktojnė mossuksesin, mosarritjen e diturisė, privimin e rizkut, ngushtėsinė e gjoksit, vėshtirėsinė gjėrave, dobėsinė e trupit, pakėsimin e jetės, vdekjen e befasishme, ēoroditjen e mendjes, ikjen e turpit, xhelozisė, sjelljes dhe moralit nga zemra. Mėkatet i largojnė dhuntitė, i sjellin dėnimet, asgjėsojnė bereqetin e jetės, tė rizkut, tė diturisė, tė veprave, tė ibadeteve, e eksponojnė robin para llojlloj denimesh nė dunja dhe ahiret, e nxjer robin nga qarku i ihsanit dhe e pengon arritjen e shpėrblimit tė bamirėsve.
Prej denimeve mė tė mėdha ėshtė se shkakton largim mes robit dhe Zotit tė vet, e nėse ndodh ky largim, atėhere largohen shkaqet e ēdo tė mire dhe arrijnė shkaqet e ēdo tė keqe.
All-llahun e lusim qė tė na bėjė nga robėrit qė e respektojnė, tė cilėt as qė frikohen e as qė mėrziten. Kurse lutja jonė e fundit ėshtė: falėnderimi i pėrket All-llahut, Zotit tė botėve.
Bekir Halimi,
13.4.2001
__________________
Lindni pėr tė jetuar ndėrtoni pėr tė shkatėrruar nxitoni pas tė kaluarės e harroni tė pėrhershmėn. ( Ebu Dher El Gifari r.a )
|