|
Pyet ata qė dinė
Pyet ata qė dinė
Ne kemi folur mbi kėtė ēėshtje kohė mė parė dhe kemi thėnė qė Allahu i Urtė i ka ndarė komunitetin musliman nė dy tipe tė njerėzve: Ehludh-Dhikėr dhe ata qė varen nga Ehludh-Dhikėr. Siē Allahu i ka thėnė njerėzve tė zakonshėm: "Atėhere pyetni ata qė dinė (Ehlul edh-Dhikėr) nėse ju nuk dini". [Sure 21:7 dhe 16:43]
Ehludh-Dhikėr janė siē ne tė gjithė e dimė Ehlul Kur'an dhe Ehlul Hadith ata tė cilėt dinė ta njohin hadithin autentik nga ai joautentik, tė pėrgjithshmin (am) nga ai specifik (hass), abrogativin (nasih) nga e abroguara (mensuh) dhe tė tilla pricipe tė fikhut dhe hadithit.
Pra nuk ėshtė e lejuar pėr njė musliman tė fllojė tė jap fetva mbi bazat e disa haditheve thjesht sepse ai ka lexuar ato nė njė libėr megjithėse ai nuk e di nėse ėshtė sahih sipas kriterit tė dijetarėve tė hadithit. Nė anėn tjetėr ai e di qė nuk ėshtė mjaft aq i ditur nė dije islame dhe nuk ka ndonjė kompetencė nė gjuhėn arabe pėr tė shpjeguar kuptimin dhe idenė prapa Kur'anit dhe Sunnetit. Si rezultat ēdokush qė nuk ka vendosur tė ndėrmarrė tė mėsojė dijen islame dhe kėmbėngul nė tė pėr shumė vite derisa njerėzit e dijes dėshmojnė qė ai mund tė udhėzojė dhe ti drejtojė njerėzit nga e mira, nuk ėshtė e lejuar pėr atė tė falenderojė qė ai ėshtė njė alim, thjesht sepse ai ka lexuar disa hadithe dhe ka memorizuar disa ajete. Ne shpesh dėgjojmė nga ata tė cilėt nuk mund tė lexojnė Kur'an e as hadithet e Pejgamberit salallahu alejhis ua selam.
Kjo ėshtė ajo pse unė i kėshilloj kėrkuesit e dijes pėr tė studiuar dy themele:
a) Principet e fikhut
b) Principet e hadithit
Unė e kam pėrmendur pėrpara se nuk ėshtė e lehtė pėr dikend pėr tė nxjerrė qėllimin e Ligjdhėnėsit nga ndonjė tekst pėrderisa ai konsultohet aq sa tė mundet me tė gjitha tekstet e Kur'anit dhe Sunnetit. Unė do tė jap njė shembull tė qartė. Allahu thotė: "Tė ndaluara pėr ju janė mishi i ngordhur, gjaku..."[Sure 5:4] Nėse njė fillestar i cili studion Kur'anin dhe nuk ka dituri rreth hadithit dhe pyetet pėr peshkun e ngordhur ai menjėherė do tė sjellė kėtė ajet si argument pėr ta ndaluar qartė atė pėrderisa mishi i vdekur ėshtė i ndaluar. Por nėse ai do tė shikojė hadithin ai do tė mėsojė qė Pejgamberi salallahu alejhis ua selam pėrjashtoi dy tipet e kafshėve peshqit dhe karkalecat nga ky ndalim, vetėm kėshtu ai mund tė gjykojė nė mėnyrė tė drejtė.
Shkurt studenti duhet tė mėsojė kėto dy themele tė degėve tė dijes pėr ta ndihmuar veten pėr tė kuptuar Kur'anin dhe Sunnetin sa mė korrektėsisht.
Muhammed Nasirud-Din Albani
|