|
Rregulla lidhur me sjelljen ndaj fqinjėve, nėse janė fasikė, bidatēinj, ēifutė a tė k
Falėnderimet dhe lavdėrimet i takojnė vetėm Allahut, kurse salavatet dhe selamet mė tė mira qofshin pėr Muhammedin, alejhis-salatu ves-selam, pėr familjen e tij, pėr shokėt e tij si dhe pėr tė gjithė ata qė pasojnė rrugėn e tij, deri nė Ditėn e Gjykimit.
Imam Dhehebiu, Allahu e mėshiroftė, ka thėnė:
Nė qoftė se fqinji ėshtė mėkatar dhe kryes i mėkateve tė mėdha, por i fshehur, tė tillit i mbyllet dera e shtėpisė (nuk ftohet pėr gosti) dhe distancohemi nga ai. Nėse ka mundėsi, kėshillimi i tij me butėsi, fshehurazi, do tė ishte shumė mirė. Nėse ėshtė fasik i hapur (bėn mėkate tė mėdha sheshazi), distancohemi dhe largohemi nga ai me maturi. Kėshtu veprohet edhe me atė qė nuk fal rregullisht namazin: urdhėrohet pėr tė mirė, ndalohet nga e keqja herė pas here, sipas nevojės dhe mundėsisė. Pėrndryshe, nėse s'ka dobi as nga kjo, atėherė distancohu nga ai plotėsisht, me shpresė qė kjo masė edukuese tė ndikojė nė pėrmirėsimin e tij. Mirėpo, kjo nuk do tė thotė qė tė mos i flasėsh fare, tė mos e pėrshėndetėsh me selam dhe tė mos i ofrosh atij dhuratė pėr pėrfitimin e zemrės sė tij. Nėse nga fasiku i tillė ti dhe njerėzit tjerė pėsoni dėme dhe rreziqe, mundohu ta ndėrrosh shtėpinė dhe tė shkosh me familje nė ndonjė vend tjetėr pėr tė banuar, ngase Muhammedi, alejhis-salatu ves-selam, i ka kėrkuar Allahut mbrojtje nga fqinji i keq.
Nėse fqinji ėshtė dejjuth (qė nuk ka xhelozi pėr nderin e femrave tė familjes sė tij nga haramet, si p.sh prostitucioni, etj), largoje familjen nga ai vend. Nėse s'ke mundėsi, mundohu me ēdo kusht qė ai njeri i prishur tė mos kontaktojė me anėtarėt e familjes, ngase fesadi mund tė jetė i pa parashikuar. Gjithherė frikėsoju vetės dhe familjes tėnde nga ai njeri dhe kurrė mos hyj nė shtėpinė e tij, patjetėr shkėputi vizitat dhe lidhjet me tė, informo familjen pėr rrezikun qė mund tė ndodhė nga ai, nėse ju vjen nė shtėpi, dhe kėtė metodė tė kėshillimit aplikoje me familje herė me frikėsim, herė me butėsi.
Nėse fqinji ėshtė rafidij (shi'it), ose bidatēi i madh, nėse ke mundėsi tia mėsosh tė vėrtetėn pėr udhėzimin e tij, bėn punė tė mbarė, pėrndryshe, nėse as nga kjo nuk ka dobi, urreje pėr hir tė Allahut, mos u shoqėro me tė, mos e pėrshėndet, madje as dorėn mos ia zgjat.
Nėse fqinji ėshtė ēifut ose i krishterė, mundohu tė sillesh mirė me ta dhe mos i dėmto, dhe mos ano nga ata nė ndenja e vizita, sepse kjo ta sėmur zemrėn dhe ta dobėson imanin, pėrderisa Allahu xhel-le shenuh ka thėnė:
Nuk gjen popull qė beson Allahun dhe Ditėn e Gjykimit e ta dojė atė qė e kundėrshton Allahun dhe tė dėrguarin e Tij, edhe sikur tė jenė ata (kundėrshtarėt) prindėrit e tyre, ose fėmijėt, ose vėllezėrit e tyre, ose farefisi i tyre. Ata janė qė nė zemrat e tyre (Ai) ka skalitur besimin dhe e ka forcuar me shpirt nga ana e Tij
(El-Muxhadeleh, 22)
Nėse fqinjėt ēifutė apo tė krishterė janė tė afėrmit tu, respekti yt ndaj tyre ėshtė obligim; nėse tė pėrmendurit janė prindėrit tu, atėherė nderimi i tyre ėshtė edhe mė i obligueshėm. Kur jemi te pėrshėndetja e tyre me selam, ti nuk i pėrshėndet i pari me selam, por pret prej tyre; nėse tė japin selam, ktheja atyre vetėm me ve alejkum. S'ka gjė nėse, ndonjėherė, u drejtohesh atyre me "mirėmėngjesi" ose me "mirėmbrėma", mirėpo pa e tepruar. Allahu subhanehu ve teala thotė:
Ska dyshim se Allahu do ta sjellė njė popull, qė Ai e do atė (popull) dhe ata e duan (Zotin) (ky popull), qė ėshtė modest ndaj besimtarėve dhe i ashpėr ndaj jobesimtarėve
(El-Maideh-54).
Besimtari duhet tė tregohet i butė dhe i mėshirshėm vetėm ndaj besimtarėve muslimanė, kurse krenar e i fortė ndaj jobesimtarėve. Nuk e nėnēmon vetėn para jobesimtarėve, por e ngrit Islamin me vetėn e tij, dhe kjo nuk do tė thotė qė ti dėmtojė ata me fjalė ose me vepra, mirėpo qėllimi ėshtė tė mos duhen ashtu si duhen besimtarėt. Allahu Alem (Allahu di mė sė miri).
__________________
Dhe Fitneja ėshtė mė e keqe se vrasja. (El Bekare 191)
|