Kur’ani – Burim udhëzimi dhe ndërtues i jetës
Është thënë se dorëshkrimet origjinare, qofshin edhe me të meta, personifikojnë burimin themelor e autentik të doktrinave të ndryshme. Por, kur këto dorëshkrime janë ideale, mundësia (e tyre) për dështim nuk është tjetër pos një pamundësie reale.
E enjte, 31 Korrik 2008 10:30

Nga: Fitim Ilazi

Interesimi i njerëzimit për të zbuluar të vërtetën, shpesh herë ka ngjallur debate nga më të ndryshmet. Shumica e kritikëve, qofshin apo jo përkrahës të idesë për një Kur'an të shpallur, pretendojnë të kenë parashtruar përpara lexuesit një të vërtetë kategorike. Vetë fakti që njëanësia dhe subjektivizmi kanë qenë kryesuese në përfundimet e disa prej tyre, dëshmon se jo të gjithë kanë thënë të vërtetën. Shpeshherë, trajtimi i temave të nxehta dhe me interes të veçantë për auditorin, ka ndikuar thellësisht në krijimin e stereotipeve të rrezikshme, madje edhe kërcënuese për muslimanët. Shtresimi dhe trajtimi i tyre sikur ato të jenë të vërteta, ndikoi që pavetëdija kolektive të vërshohet nga një mori paragjykimesh të brishta. Gjendja mendore në të cilën qarkullojnë këto ide, nuk mund t'i dalë haku edhe trashëgimit brez pas brezi të tyre, sepse pikërisht ndjellja e urrejtjes, krijoi nga Islami, në sytë e të tjerëve, një ideologji terroriste. Për ironi të fatit, çështja e femrës dhe e luftës së shenjtë janë marrë si argumente bindëse për provimin e natyrës njerëzore fanatike të Shkrimeve islame, duke përfshirë këtu edhe Kuranin, si Libër i pacenueshëm i Zotit të Madhërishëm.
Natyrisht, një numër i konsiderueshëm i dijetarëve dhe mendimtarëve botërorë, madje edhe jomuslimanë, duke filluar nga politikanë, ideologë, shkrimtarë e shkencëtarë të ndryshëm, kanë ditur të bëjnë një vlerësim real. Dëshmitë që ata kanë sjellë për të tjerët, nuk janë fare më të parëndësishme se sa dëshmitë e ithtarëve të Islamit. Kështu, N. Bonaparta thotë: «...të urtët e botës do të bashkohen dhe do t'i zgjidhin problemet e botës, sipas parimeve të Kur'anit», për të vazhduar më tej në atë që ai e quan mungesë alternative tjetër: «Vetëm ato janë të drejta dhe i garantojnë njerëzimit lumturinë.» Natyrën jonjerëzore të Kur'anit, bukurinë poetike të tij dhe rëndësinë e dorës së parë, më mirë se kushdo tjetër, e vërteton Murad Hofman: «Kur'ani është Fjalë e Zotit (...) është shpallur në një periudhë historike...dhe është gjëja e vetme mbinatyrore e Islamit (...) Jomuslimani mund ta hedhë përmbajtjen e Kur'anit, por nuk mund ta injorojë magjepsjen...» Edhe Gëte, letrar tepër i shquar, me përmasa botërore, thotë:
"Qoftë e lavdëruar nata e bekuar,
në të cilën Pejgamberit të Zotit
iu shpall, nga lart,
Kur'ani me përkryeshmërinë etij"

Ai, besimin në Kur'anin e Shenjtë e arsyeton në një fakt të vetëm: besimi në të është detyrë e çdo muslimani, prandaj edhe ai duhet të ketë këtë besim:
" 'Nëse Kur'ani është nga përjetësia?'
Për këtë unë nuk pyes!
Që ai është Libri i librave,
Besoj nga detyra e myslimanit.

Pasi shqyrtuam disa nga këto konstatime, me të drejtë mund të pyesim: Ç'i shtyri ata të jenë kaq tolerantë, admirues dhe dashamirës ndaj Kur'anit? Natyrisht, struktura përmbajtësore e tij është e një niveli që hipnotizon çdo lexues, madje edhe nëse ai e bën këtë vetëm për të kritikuar atë. Nuk janë të rralla rastet kur lexuesit, nga gjurmues gabimesh të Kur'anit, janë shndërruar në hulumtues mrekullish. Përpos që ideja e tyre e gabuar (për Kur'anin) ka pësuar dukshëm një rënie, interesimi për të pasur një të vërtetë në të cilën s'do dyshohej fare, sa vinte e rritej. Në këtë rrafsh, është e rëndësishme të trajtojmë disa dimensione kur'anore, me qëllim që idenë tonë rreth kësaj çështjeje ta ngremë, sadopak, në një nivel të kënaqshëm.

Kur'ani, (le) të mos na dalë mendsh, si libër i shpallur, është i denjë që njerëzimit t'i paraqitet në çdo kohë, rrethanë dhe vend. Universalizmi i tij është i pranishëm edhe në planin tematik, që e bën atë një libër hyjnor të përkryer dhe gjithëpërfshirës. Vetë fakti që ai prek çështjet shkencore (shoqërore) pa edhe (shkencore) ekzakte, është një argument i rëndësishëm, për të provuar vlefshmërinë e tij në të gjitha dimensionet e jetës shoqërore. Madje, një shumëllojshmëri të Kur'anit e hasim edhe në vetë elementin shkencor të tij: ai nuk flet vetëm për një apo dy shkenca, por për të gjitha.
Mirëpo, a duhet të kuptohet Kur'ani si një regjistrues kalimthi i disa problemeve shkencore? I këtillë do të ishte gjykimi ynë, sikur atij t'i mungonte ana fetare/religjioze, etiko-morale, sociale, këshilluese dhe qortuese.

NJË ZOT I VETËM

Edhe pse sociologët shprehen që bazë e besimit të njerëzve të parë ishte politeizmi, të cilin ata më pas e ndajnë në Totemizëm, Anemizëm e të tjera, Islami lufton që qenien njerëzore ta bëjë të aftë për të vështruar që natyra dhe bota njerëzore duhet të adhurojnë një Zot të vetëm. Injoranca në të cilën gjendej Arabia e para 14 shekujve, tregon më së miri se në ç'gjendje qëndronte njerëzimi, atëherë kur Kur'ani mungonte. Kaptina e 3-të nga fundi, është formula më e mirë që ndonjëherë njerëzimi mund të ketë lexuar rreth njëshmërisë së Zotit. «Thuaj: Ai, All-llahu, është Një!» përpos që duhet kuptuar si një njohuri, njëkohësisht duhet të merret edhe si një urdhër i prerë nga ana e Zotit.

ASPEKTE SOCIALE: FEMRA DHE SKLEVËRIT

Ta shqyrtojmë rastin e orientalistit serb, Nada Todorov. Konceptimi i tij për femrën në Islam është, kryekëput, një tentim për të arritur gjer atje, ku e vërteta zor se do e çonte. Ai i referohet femrës muslimane si një instrument të pashpirt, me të cilin mashkulli kënaq nevojat dhe epshet e veta seksuale. Një vizion i këtillë i kësaj problematike do të shkatërronte shumë nga ajo që Islami ka ndërtuar për një kohë të gjatë. Është e qartë se natyra egoiste dhe urrejtëse, mbase edhe e painformuar e këtij citimi, kryeson në listën e motivimit për sulm. Sidoqoftë, për hir të diskutimit tonë, është e nevojshme të paraqesim disa pasazhe dhe citate të ndryshme kur'anore dhe profetike, me të cilat do të demantojmë shumë nga të pavërtetat dhe shpifjet që drejtohen në adresë të Islamit.
All-llahu i Madhërishëm i referohet emrës, para se gjithash, si gjysma e shoqërisë: «O ju njerëz, vërtet Ne ju krijuam juve prej një mashkulli dhe një femre, ju bëmë popuj e fise...» [Huxhurat, 13] Sipas vargut të mësipërm, mashkulli nuk mund të jetë krenar në të qenët burim nga i cili rrjedh njerëzimi, për shkak se ai nuk është i tillë. Përgjegjësia për të u takon të dyve.
E kemi të njohur, nga historia, që para ardhjes së Islamit, arabët injorantë-idhujtarë bënin varrimin e vajzave për së gjalli. Një hap i këtillë vinte si rezultat i besimit në inferioritetin e femrës si krijesë. Kur'ani nuk bën një gabim të këtillë, dhe qartë përmirëson bindjen arabe paraislame, madje duke kundërshtuar edhe atë biblike. Vargu në vijim gjykon rreptë këtë akt: «Dhe kur të pyeten ato vajza të varrosura të gjalla, për çfarë mëkati ato janë mbytur?» [Tekvir, 8-9] Një pyetje e këtillë retorike parashtrohet me të vetmin qëllim që njerëzve t'ua bëjë të ditur, se ajo praktikë është një e kaluar e hidhur.
Kur'ani shumë qartë e identifikon skllavërinë si një akt të shëmtuar, sepse njerëzit duhet të jenë robër vetëm të Zotit. Në botën e sotme, ndonëse skllavëria zyrtarisht nuk ekziston, shitja e femrave nuk është tjetër pos një vazhdimësi e saj. Cenimi i të drejtave njerëzore dhe i atyre të femrave, shumë lehtë mund të vërehet. Prandaj, nëse interpretimi perëndimor për jetën njerëzore është i këtillë, pasojat që do të shkaktojë ai, do të jenë fatale; nëse mendja njerëzore do të orientohet kryesisht kah pasuria materiale – duke mënjanuar atë shpirtërore – një shkatërrim i mundshëm mund të pasojë; dhe, nëse ky shkatërrim do të bëhej realitet, shkaktari nuk do të ishte i panjohur: mospraktikimi i urdhëresave kur'anore.

SHENJTËRIA E JETËS...

Këndvështrimi Islam ndaj njeriut dhe jetës së tij është tepër i qartë: njeriu është një qenie e përsosur, me mendje e me
intelekt; di të analizojë dhe të zbulojë të vërtetën; di të zgjedhë, të mëshirojë e të dashurojë. Por, përderisa është i aftë t'i bëjë gjitha këto, ai është i zoti që, në kundërshtim me të parat veprime, të krijojë, në të shumtën e rasteve, edhe kundërvlera. Në këtë drejtim, nuk janë të paktë ata persona që terrorizojnë të tjerët: ua shkelin atyre të drejtat njerëzore bazë, të cilat çdokush duhej t'i gëzojë. Ka nga ata njerëz që e terrorizojnë veten. Në radhë të parë, ata nuk "luftojnë" për të kuptuar të vërtetën. Prandaj, po kjo mungesë është ajo që do ta shpjerë atë në humbje dhe dështim, sepse vetëm e Vërteta mund ta bëjë njeriun të lumtur e të rehatshëm. Kur'ani e ka kodifikuar shumë mirë aspektin e mirësjelljes me të tjerët. Urdhri që All-llahu jep për punë të mira, është i një rëndësie të veçantë për njerëzimin.
Modeli kur'anor për jetën, njeriut i prezanton një nga të vërtetat më të njohura, me të cilën do të njihet i gjithë ai: jeta e njeriut nuk përfundon me vdekjen; njeriu nuk është qenie që, me të dalë shpirti atij, do të zhduket e do të tretet. Pra, këndvështrimi Islam ndaj jetës së njeriut, pos tjerash, është se ai nuk do të mbetet i pagjykuar: do të përgjigjet për punët e tij pozitive e negative. Për të parat do të shpërblehet, ndërsa për të dytat do të dënohet. Rrjedhimisht, ose Xhenneti, ose Xhehennemi do të jetë vendbanim i tij i përhershëm.
Në Kur'an kemi mjaft fraza, në të cilat njeriut me intelekt e me mendje të shëndoshë, i lihet përsipër të analizojë tokën dhe, po në këtë mënyrë, të vërtetojë prejardhjen e vet nga ajo; të shohë argumentet të cilat Zoti ia ka mundësuar njeriut për t'i parë... Dhe, nëse argumentet nga kozmosi janë ato të cilat dëshmojnë për ekzistencën e një fuqie të pafund, dëshmitë brenda mikrokozmosit në trupin e njeriut, janë ato që provojnë prezencën e një inteligjence të përkryer. Nëse të parat kanë të bëjnë për njerëzit që e duan natyrën-hapësirën dhe janë të pasionuar pas saj, të dytat janë pikërisht për ata të cilët dëshirojnë të mësojnë diç më tepër për vetveten; dhe, në qoftë se grupi i parë ka mësuar shumë më tepët për prejardhjen dhe krijimin e universit, nuk ka bërë asgjë më tepër, pos që ka vërtetuar se mikrokozmosi njeri është veç se një pikë ujë në një oqean thuajse të pafund. Prandaj, marrë parasysh këto të vërteta, njeriu duhet të kuptojë se e tërë ekzistenca e vet dhe e gjërave përreth tij, nuk janë borxh i askujt tjetër, pos se i Zotit, i cili, ndonëse njeriun e vendoi në një "qosh" të gjithësisë, nuk e la të pavlerë. Madje, qenien njeri ai e caktoi si qendër të gjithë këtij krijimi madhështor, rreth të cilit rrotullohen të gjitha çështjet në këtë botë.

__________________

Forcojeni ju Islamin në zemrat tuaja që Allahu ta forcoj atë në tokë