Kapitulli 19
Shkaku i kufrit dhe largimi nga feja e drejtė pėr bijtė e Ademit, ėshtė egzagjerimi rreth njerėzve tė drejtė e tė devotshėm
Allahu tha:
"O njerėzit e librit, mos tejkaloni nė fenė tuaj dhe mos thoni pėr Allahun, pėrveē asaj qė ėshtė e vėrtetė..." (4:171)
Nė sahih, Ibn Abasi komentoi rreth ajetit: "Dhe thanė: Mos i braktisni zotat tuaj, mos i braktisni Wadd, as Suwa, e as Jaghuth, Jauk e Nasr" (71:23). Ai tha: "Kėto janė emra tė disa njerėzve tė drejtė dhe tė devotshėm nga populli i Nuhut. Kur ata vdiqėn, Shejtani cyti popullin e tyre qė tė ngrinin statuja nė nder tė tyre dhe ti vendosnin nė vendmbledhjet e tyre dhe ti emėrtonin kėto statuja me emrat e kėtyre njerėzve tė mirė. Ata nuk i bėnė kėto statuja pėr ti adhuruar ato por kur ai brez vdiq dhe dija e shkakut tė ndėrtimit tė tyre ishte zhdukur, (brezat e tjerė) filluan ti adhurojnė ato".
Ibn El-Kajjim tha tė tjerė prej selefėve thanė: "Pas vdekjes sė tyre (njerėzve tė drejtė e tė devotshėm) ata (populli i tyre) u mblodhėn tek varret e tyre (ku shpenzonin shumė kohė) dhe bėnė statuja dhe pasi kishte kaluar shumė kohė, filluan ti adhuronin ato".
Umari tha se i Dėrguari i Allahut tha: "Mos e egzagjeroni nė lavdėrimin tim sikurse Kristjanėt bėjnė me Isėn tė birin e Merjemes. Unė nuk jam pos njė rob (i Allahut). Kėshtu qė mė thėrrisni Abdullah dhe Resuli i Tij (Allahut)" (Bukhari dhe Muslim).
Ai (Profeti) tha: "Kujdes nga egzagjerimi. Ata para jush u shkatėrruan nga egzagjerimi i tyre".
Dhe Muslim transmeton nga Ibn Mas'ud se i Dėrguari i Allahut tha: "Tė shkatėrruar janė ata qė janė ekstremė (nė fe)". Ai e pėrsėriti kėtė tre herė.
-Ēėshtje tė rėndėsishme tė kėtij kapitulli-
1. Kush arrin tė kuptojė kėtė kapitull dhe dy tė tjerėt qė vijnė pas tij, do tė shohė qartėsisht se Islami ėshtė unik (i veēantė), do tė shohė afėsinė/fuqinė e mahnitėshme tė Allahut dhe se zgjuarsinė me tė cilėn Ai i ndryshon zemrat e robėve tė Tij.
2. Shirku i parė qė ndodhi nė tokė ndodhi si rezultat i konfuzionit rreth njerėzve tė drejtė e tė devotshėm.
3. Gjėja e parė qė ndryshoi fenė e Profetėve dhe arsyet pse ndodhi kjo pavarėsisht njohjes sė faktit qė ata (Profetėt) ishin dėrguar nga Allahu.
4. Pranimi i bidateve edhe pse legjislacioni dhe instinktet janė kundėr tyre.
5. Arsyeja pėr tėrė kėto ėshtė pėrzierja e sė vėrtetės me falsitetin. Nė fillim ishte dashuria pėr njerėzit e drejtė e tė devotshėm, dhe e dyta ishte se disa nga njerėzit e dijes ndėr ta vetėm dėshironin tė bėnin mirė por brezat e mėvonėshėm menduan se qėllimi ishte diēka tjetėr.
6. Shpjegimi i ajetit tė sures en-Nur (71:23)
7. Natyra njerėzore dobėsohet nė zemėr nė lidhje me tė vėrtetėn ndėrkohė qė forcohet nė lidhje me falsitetin (pėrveē atyre qė Allahu mbron dhe mėshiron).
8. Konfirmimi i thėnies sė selefėve se Bidati ėshtė arsyeja kryesore qė tė shpie nė kufr. Dhe ėshtė mė e dashur pėr Iblisin se mėkatet ngase nga mėkatet pendohesh ndėrkohė qė nga bidati nuk pendohesh (ngase mendon se po vepron mirė).
9. Shejtani e ka tė qartė tė keqen e bidatit edhe nėse bėhet me qėllim tė mirė.
10. Njohja e rregullės qė teprimet dhe egzagjerimet janė tė ndaluara si edhe dija e asaj drejt tė cilės (teprimet dhe egzagjerimet) tė ēojnė.
11. Dėmi i shpenzimit tė kohės tek varret edhe nėse kihen si qėllim veprat e mira.
12. Ndalesa e statujave dhe urtėsia e shkatėrrimit tė tyre.
13. Rėndėsia e jashtėzakonėshme e kėsaj historie dhe theksimi i nevojės pėr nxjerrjen mėsim prej saj ngase nėnvlerėsohet shumė.
14. Ėshtė apsolutisht e mahnitėshme, dhe akoma mė e mahnitėshme qė njerėzit e bidatit e lexojnė kėtė histori nė librat e tefsirit dhe haditheve sė bashku me kuptimin e saj (nga selefėt), por Allahu ka vėnė njė barrierė mes kėsaj dhe zemrave tė tyre. Ata besojnė se njerėzit e Nuhut kryen llojin mė tė mirė tė adhurimit dhe (nė fakt ata) besojnė (janė besimtarė) nė atė lloj kufri qė e bėn gjakun dhe pasurinė hallall dhe qė ėshtė ndaluar nga Allahu dhe i Dėrguari i Tij.
15. Qartėsimi i faktit qė ata vetėm deshėn ndėrmjetėsim me veprat e tyre.
16. Ata besonin se njerėzit qė i ndėrtuan kėto imazhe kishin po kėtė qėllim.
17. Qartėsimi madhėshtor i thėnies sė Profetit: "Mos egzagjeroni nė lavdėrimin tim sikurse Kristjanėt egzagjeruan me Isėn tė birin e Merjemes". Allahu dėrgoftė falje dhe salawate mbi kėdo qė e permend dhe sqaron kėtė mesazh si duhet.
18. Tėrheqja e vėrejtjes nga Profeti rreth shkatėrrimit tė teprimeve dhe tejkalimeve.
19. Qartėsimi se ata nuk e filluan adhurimin e imazheve derisa dija u zhduk nga mesi i tyre. Kjo tregon domosdoshmėrinė e dijes dhe prezencės sė saj dhe humbja nėse ajo mungon (apo neglizhohet).
20. Arsyeja e humbjes sė dijes ėshtė vdekja e dijetarėve.