|
Institucioni i Namazit, shėndet dhe mirėqenie sociale
Namazi ėshtė urdhėr i Allahut pėr ēdo Musliman dhe Myslimane. Nė urdhėratė e Zotit ka shumė urti dhe dobi. Padyshim se edhe nė ndalesat e Tij janė shumė dėme.
E premte, 25 Korrik 2008 10:13
Nga: Rrahman Ferizi
Namazi ėshtė urdhėr i Allahut pėr ēdo Musliman dhe Myslimane. Nė urdhėratė e Zotit ka shumė urti dhe dobi. Padyshim se edhe nė ndalesat e Tij janė shumė dėme. Njė pjesė e kėtyre dobive dhe dėmeve sot janė vėrtetuar nga specialistėt e fushave tė ndryshme.
Disa nga dobitė shėndetėsore tė namazit:
Lėvizjet (veprimet) qė bėhen nė namaz, nga qė janė graduale, nuk e lodhin zemrėn, dhe pėr shkak se zhvillohen nė kohė tė ndryshme tė ditės, ndihmojnė vazhdimisht pėr tė ruajtur gjallėrinė dhe vitalitetin e njeriut.
Nė trurin e njeriut qė e vė kokėn nė sexhde tetėdhjetė herė nė tokė gjatė ditės nė mėnyrė ritmike, qarkullon mė tepėr gjak. Pėr kėtė arsye qelizat e trurit ushqehen mirė. Tek ata qė falin namaz, shumė mė pak janė tė atakuar me humbje tė memories dhe personalitetit. Kėta njerėz, qė falin namaz, kalojnė njė jetė mė tė mirė shėndetėsore.
Pėr shkak se ulen dhe ngrihen nė mėnyrė tė drejtė, sytė e atyre qė falin namaz posedojnė qarkullim mė tė fuqishėm tė gjakut. Tek ata nuk rritet tensioni nė sy dhe sigurohet kėmbim i vazhdueshėm i lėngut nga kėndi i syrit, prandaj edhe syri ėshtė i mbrojtur nga sėmundjet e kolorit.
Lėvizjet izometrike nė namaz, ndihmojnė pėrzierjen e mirė tė ushqimeve nė stomak, tajiten e lehtė tė vrerit dhe pėr kėtė arsye mos grumbullimin e vrerit nė qese.
Kėto lėvizje gjithashtu kanė rol tė madh edhe nė lirimin nga kolapsi. Lėvizjet i tundin mirė kanalet e veshkave e tė urinės, gjė qė mundėson tė pengohet formimi i gurit nė veshkė dhe ndihmohet edhe zbrazja me lehtėsi e fėshikzes (qeses) sė urinės.
Lėvizjet ritmike nė pesė kohėt e namazit qė falen, duke i vėnė nė lėvizje muskujt dhe nyjat qė nė jetėn e pėrditshme nuk vihen nė lėvizje, evitojnė sėmundjet si artritisin (pezmatimin ) e nyejve dhe shtangimin e muskujve.
Pėr shėndetin e trupit duhet me siguri pastėrtia. Abdesi dhe gusli sigurojnė pastrimin trupor. Ai qė e kryen detyrėn e vet tė ibadetit, arrin tė pastrohet edhe shpirtėrisht.
Nė mjekėsinė preventive kanė shumė rėndėsi lėvizjet trupore tė bėra nė kohė tė caktuara. Kohėt e namazit janė kohė tė pėrshtatshme pėr freskimin e qarkullimi tė gjakut dhe pėr gjallėrimin e frymėmarrjes.
Namazi ėshtė element i rėndėsishėm qė rregullon gjumin. Pėr t'i arritur kėto dobi ta namazit, bashkė me faljen nė kohėn e duhur, duhet t'i kushtohet kujdes higjienės, tė mos hahet shumė pėrnjėherė dhe ushqimet qė hahen tė jenė tė pastra e hallall.
Disa nga dobitė sociale tė namazit (sidomos kur kryhet nė xhami) :
Ndihmon individin nė pėrcaktimin e prioriteteve dhe organizimin e kohės.
Koordinimin e obligimeve me anėtarėt e shtėpisė nė familje, apo me pėrgjegjėsit dhe vartėsit nė vendin e punės.
Mbajtja e lidhjes me njerėzit tjerė dhe instancat e nevojshme pėr ndihmėn e duhur.
Njoftime tė reja (lidhje e pėrgjithshme) nė vendfaljet publike (xhamitė), dhe mundėsin pėr tė shkėmbyer ndihmėn e duhur.
Pikėtakim i punėve shoqėrore dhe vend i iniciativave tė reja, humanitare, kulturore dhe sociale.
Gjatė faljes sė pėrbashkėt u ofrohet pėrparėsi parimeve dhe kodeve tė edukatės dhe tė tjerėve para vetes.
Shtohet ose forcohet bashkėpunimi me tė tjerėt.
Ngjallėt fryma e eupatisė, (ndjenjės sė tė jetuarit edhe pėr tė tjerėt) shėrbimit ndaj shoqėrisė dhe ndihmės ndaj njerėzve pa dallim.
Forcimi i lidhjeve vėllazėrore mbi bazėn e harmonisė dhe unitetit hyjnor.
Pėrpjekja e unifikimit nė pėrshėndetje, fizionomi, performancė dhe nė meny tė gjithėmbarshme tė jetės.
Shkėmbimi i buzėqeshjes dhe pėrshėndetjeve tė ngrohta nė prezantimet e tilla ėshtė dėshmi ose dhurata mė modeste, qė nė njė ambient tjetėr nuk mund tė jetė prezentė nė atė instancė.
Interesimi pėr njėri-tjetrin, nė rast tė mungesės mė shumė se tri ditė, pason thirrja pėr njoftim rreth gjendjes, gjatė sėmurjes vizitohen, gjatė nevojės jetėsore ndihmohen ndėrsa nėse vjen vdekja pėrcillet nė mėnyrė dinjitoze.
Bėhet vlerėsimi i personaliteteve (pėrpikėria dhe gatishmėria Hyjnore reflekton shpirtin sfidant dhe tė devotshėm, pėrkundėr neglizhencės dhe mungesės e cila ven nė pah personalitetet jo stabile).
Njė aktivitet publik si namazi nė xhami ėshtė i pėlqyer nga shumė njerėz, ngjashėm sikur njė sport i cili ėshtė mė atraktiv kur ka mė shumė spektator, kjo krijon klimė tė konkurrencės nė pedanteri dhe pėrpikėri drejt stazave tė larta tė devotshmėrisė.
Ėshtė njė rast i mirė pėr tė gjithė tė gjejnė vend tė ngrohėt ku do t'i shprehin mendimet e tyre.
Ėshtė njė fushė e pėrshtatshme pėr tė zbuluar energjitė dhe talentet e ndryshme dhe pėr t'i kanalizuar drejt sukseseve tė reja.
Pėrgjegjėsit e vendfaljeve publike tė namazit (Xhamive) duhet t'i kushtojnė kujdes e rėndėsi aktiviteteve tė xhamive, prandaj duhet qė tė shfrytėzohen kėto potenciale tė cilat frekuentojnė disa herė nė ditė.
Nxitja e pjesėmarrėsve pėr tė formuar ekipe punese, dhe dhėnia e ndihmės sė nevojshme pėr tė paraqitur aktivitetet e tyre.
Institucioni i Xhamisė po del nga konturat "religjioze" dhe nga margjinat e mbylljes hermetike, po i kthehet roli pėr tė cilin edhe u hap si vend i parlamentit alternativ shoqėror, vend i dijes dhe altruizmit, vend i shkencės, artit, poezisė, vend nga ku fillojnė organizimet e aktivitetit sportiv e garues, nė shtizė, notė, kalėrim, vend ku predikohet pėr menaxhim spiritual tė resurseve humane dhe ku aplikohen ta arriturat teknologjike bashkėkohore.
Ndihmohet shkėmbimi i literaturės, ideve, opinioneve, botėkuptimeve, librave, analizave tė ngjarjeve dhe rrethanave aktuale rajonale e globale.
Organizimi i konkurseve tė ndryshme edukativo-kulturore dhe dhėnia e ēmimeve materiale e stimuluese pėr fituesit.
Afiniteti nė lidhje me personalitete tė shkencės, artit e letėrsisė, organizimi i manifestimeve me karakter edukativo-kulturor e shkencor; simpoziumeve, jubileve e akademive pėrkujtimore kombėtare e fetare.
Tė shfrytėzohen rastet e kohės sė pėrshtatshme tė organizohen aktivitete tė ndryshme periodike tė rregullta me pjesėmarrėsit nė rituale si dhe me nxėnėsit e rregullt si: ekskursione dhe piknik, seminare edukative, vizita tė xhamive simotra, iniciativa pėr pastėrtinė dhe natyrėn etj.
__________________
Forcojeni ju Islamin nė zemrat tuaja qė Allahu ta forcoj atė nė tokė
|