Biografia e Muhammedit a.s. / Pyetje - Përgjigje

Summejja · #1 (**permalink**) 09-07-2008, 23:39

Pyetje - Përgjigje
BIOGRAFIA E MUHAMMEDIT S.A.V.S.
Shkruan: Avni TAFILI

( Burimi: alb-drejtesia.com )

Kur u lind dhe ku?
U lind ditën e hënë, 12 Rebiu-l-Evvel, Viti i Elefantëve[1] , në Mekke.

Cila është prejardhja e tij?
Rrjedh prej një familje fisnike dhe të ndershme[2]. Degëzimi i familjes së tij shkon deri te Ismaili a.s., djali i Ibrahimit a.s., baba i pejgamberëve.
Muhammed ibën Abdullah ibën Abdu el-Mutalib ibën Hashim ibën Abdu Menaf ibën Kusa ibën Kilab ibën Merreh.

Urtësia e prejardhjes së tij fisnike?
Të mos kenë arsye armiqtë e Islamit në pastërtinë e prejardhjes së tij, të cilët mund ta përdornin kundër rrugës së Allahut; dhe as të mos dyshohet se ai po përdorë thirrjen e tij vetëm për ta ngritur pozitën e tij në shoqëri.

Si quhej babai i tij dhe kur vdiq?
Quhej Abdullah ibën Abdu el-Mutalib. Vdiq ndërsa Muhammedi a.s. ende nuk kishte lindur. Ka vdekur në Medine te Dajt e tij Beni Adi ibën en-Nexhar, derisa po kthehej nga një shtegtim tregtie, dhe u varros po në atë vend.

A ka emra të tjerë i Dërguari i Allahut dhe cilët janë më të njohur?
Muhammed, Ahmed, Mahi[3], Hashir[4], Akib[5]. Më të njohur janë Ahmed dhe Muhammed.

Sa herë është përmendur emri Muhammed në Kur’an dhe ku?
Është përmendur katër herë:
“Muhammedi nuk është tjetër vetëm se i dërguar.” - 3:144; “Muhammedi nuk ka qenë babai i asnjërit prej burrave tuaj por ai ishte i dërguari i All-llahut dhe vulë e të gjithë pejgamberëve.” - 33:40; “Ndërsa atyre që besuan, bënë vepra të mira dhe atë që iu shpall Muhammedit e besuan, e ajo është e vërtetë prej Zotit të tyre.” - 47:2; “Muhammedi është i dërguar i All-llahut.” - 48:29.

Emri Ahmed - është përmendur njëherë në lajmërimin e Isait a.s. për ardhjen e të Dërguarit të fundit: “Dhe jam përgëzues për një të dërguar që do të vijë pas meje, emri i të cilit është Ahmed!” – Kur’an, 61:6.

Cilat ishin urdhrat e parë, dhe shenjat e para të pejgamberllëkut të tij?
Thirrja e Ibrahimit a.s., përgëzimi i Isait a.s., dhe drita që shkëlqeu Pallatet e Shamit të cilat i pa Eminja, nëna e Muhammedit a.s..

Cilët prej xhaxhallarëve të Muhammedit a.s. qenë gjallë dhe kush prej tyre pranoi Islamin?
Katër xhaxhallarë, dy prej tyre u bënë muslimanë, e dy të tjerë nuk e pranuan Islamin. E pranuan Islamin: Hamza dhe Abbas. Nuk e pranuan Islamin: Ebu Talib[6] dhe Ebu Leheb[7].

Cilat i dhanë gji Muhammedit a.s.?
Thujbeh[8] dhe Halimeh es-Seëdijeh[9].

Në ç’vend ishte Muhammedi a.s. sa ishte foshnje?
Në periferi të Mekkes, në fshatin e fisit Beni Seëd, vendbanimi i Halimeh es-Seëdijeh.

Pse arabët e kishin zakon që foshnjat për gjimarrje t’i çonin në periferi?
Të bëheshin më të fuqishëm, e të mundnin të pavarësoheshin që nga vegjëlia dhe, pastërtia e të folurit.

Çfarë ndodhi në fshatin e Beni Seëd sa ishte aty Muhammedi a.s.?
Xhibrili a.s. ia hap kraharorin dhe ia nxjerrë zemrën, ia merr një copë, të cilën do ta përdorte shejtani i mallkuar, pastaj ia pastron në një enë prej floriri me ujë zemzem, e pastaj e rikthen në vendin e vet.

Ç’urtësish ka nxjerrja e zemrës dhe pastrimi i saj?
Parapërgatitjen e Muhammedit a.s. për shpalljen e Kur’anit Famëlartë. Dhe, premtimi i Allahut se do ta ruajë Muhammedin a.s. nga ligështia e natyrës njerëzore dhe cytjet e shejtanit të mallkuar.

Si quhej nëna e Muhammedit a.s. dhe kur vdiq?
Quhej Emine Bint Vehb. Vdiq kur Muhammedi a.s. ishte gjashtë vjeçësh. Vendi ku vdiq ishte mes Mekkes dhe Medines.

Ç’urtësi ka mbetja bonjak e të Dërguarit të Allahut?
Vullnet i Allahut që Muhammedi a.s. të mbeste jetim, mbase për këto dy arsye: që njerëzit të mos dyshonin se çuarja e Muhammedit a.s. në fshat ishte nga Babai apo Gjyshi sa për të shpikur idenë e pejgamberllëkut të birit të tyre, ose; që të bëhej shembull për bonjakët tjerë në çdo vend dhe kohë, se të jesh bonjak nuk të pengon të bëhesh i dalluar me vlera.

Kush u përkujdes për Muhammedin a.s. pas vdekjes së ëmës së tij?
Gjyshi i tij, Abdu el-Mutalib.

Sa vjeç ishte Muhammedi a.s. kur vdiq gjyshi i tij, Abdu-l-Mutalib?
Ishte tetë vjeç, pastaj u mor nën kujdesin e xhaxhait të tij, Ebu Talib.

Çfarë ndodhi kur Muhammedi a.s. mbushi 12 vjet?
Derisa po udhëtonte me xhaxhin e tij Ebu Talibin për në Sham takuan një murg, i cili quhej Buhejra, ia kap dorën Muhammedit a.s., dhe thotë: “Ky është më i ndershmi i njerëzimit, e ka dërguar Allahu mëshirë për krijesat.” Kur e pyesin se ç’e mësoi për këtë, ai (murgu) përgjigjet: “Ju derisa po vinit, nuk ka mbetur gjeth e as gurë pa iu përkulur, e ato nuk i përkulen vetëm se ndonjë pejgamberi.”

Çka ka punuar Muhammedi r para pejgamberllëkut të tij?
Ka punuar si bari delesh.

Pse të gjithë pejgamberët në fillim ishin bari delesh?
Urtësia e inspirimit të pejgamberëve para shpalljes për të punuar si barinj, që të ushtrohen të jenë përgjegjës duke u përkujdesur për tufë delesh para se të përkujdesen për çështjet e popujve të tyre. Pastaj, edhe inspirimi për të fituar kafshatën e gojës nga duart e tyre.

Cila është gruaja e parë e Muhammedit a.s.?
Hadixhe bint Huvejlid.

Sa vjeç ishte Muhammedi a.s. kur u martua?
Ishte 25 vjeç, ndërsa gruaja e tij, Hadixhja, 40 vjeçe.

Cilat ishin përparësitë e Hadixhes nga gratë tjera të Muhammedit a.s.?
Është njohur si modeste; nuk ka kurorëzuar grua tjetër sa ishte gjallë ajo; bekimet i kanë ardhur prej Allahut nëpërmjet Muhammedit a.s.; gruaja e parë që e pranoi Islamin; të gjithë fëmijët e Muhammedit a.s. qenë prej saj përpos Ibrahimit, që ishte prej Marije el-Kibtije.

Cilët janë fëmijët e Muhammedit r?
Kishte tre djem dhe katër vajza. Djemtë ishin: Kasim, Abdullah dhe Ibrahim. Djemtë i vdiqën sa ishin të vegjël. Vajzat ishin: Zejnebe, Rukije, Ummu Kulthum dhe Fatime. Vajzat e përjetuan shpalljen, e pranuan Islamin dhe bashkë me të emigruan në Medine.

Çka bëri Muhammedi r diçka të përbashkët me Kurejshitët?
Meremetimin e Kaëbes dhe vënien e Gurit të Zi. Mekkasit përçahen se kush do ta ketë nderin të vendoste gurin e zi në Qabe; kështu që, merren vesh se kush hy i pari në oborrin e Qabes do t’ia lejnë gjykimin se cili fis do ta vendoste, e ai që hyn, rastisë të ishte Muhammedi a.s., e të gjithë thanë: “Besniku!” Muhammedi a.s. mori një pëlhurë e vendosi gurin në të, i ftoi ta kapnin bashkërisht dhe gurin e vendosi në vendin e vet. Mosha e Muhammedit a.s. ishte 35 vjeçësh.

Shenjat paralajmëruese të pejgamberllëkut të tij?
Përshëndetje e gurit[10] Muhammedin a.s.; ëndrrat e vërteta; distancimi dhe meditimi[11]; dhe vetmia[12].

Kur ka filluar t’i shpallet Muhammedit r?
Ditën e hënë[13].

Si ka qenë fillimi i shpalljes?
Në fillim shihte ëndrra të vërteta, e nuk shihte ndonjë ëndërr e të mos i ndodhte ditën, pastaj u distancua nga njerëzit, e vetmohej në shpellën Hiraë, e një ditë i erdhi engjëlli e i tha: “Lexo!”[14], e Muhammedi r i përgjigjet: “Nuk di të lexojë.” E kështu tre herë me radhë, derisa Engjëlli i tha: “Lexo me emrin e Zotin tënd i cili krijoi! Krijoi njeriun prej një gjaku të ngjizur. Lexo! Se Zoti yt është më bujari!”

Çfarë bëri Muhammedi a.s. pas kësaj ndodhie?
Shkoi në shtëpi dhe i rrëfeu gruas së tij, Hadixhes, ngjarjen.

Si reagoi Hadixhja?
I tha: Kurrsesi, pasha Allahun, Allahu nuk të vë në siklet, ti i mban lidhjet farefisnore, flet vetëm të vërtetën, je durimtar dhe u ndihmon të gjithëve.

Çfarë ndërmori Hadixhja?
Shkoi tek djali i xhaxhait të saj, Veraka ibën Neufel, dhe ia rrëfeu ngjarjen. Veraka ibën Neufel ishte i informuar edhe më herët rreth parashenjave të pejgamberllëkut të Muhammedit a.s., e pat thënë: Sa do të dëshiroja që të isha gjallë dhe i fuqishëm kur populli yt të të përjashtojë nga shoqëria. Muhammedi a.s. e pat pyetur: A do të më përjashtojnë?[15] I përgjigjet Veraka: Po, asnjërit nuk i ka ardhur ajo që ty të ka ardhur e të mos e largojnë. Nëse e pres ditën, do të të ndihmojë me përkushtim të madh. Por Veraka pas një kohe të shkurtër vdes.

Çka iu shpallë në fillim?
Fjalët: Lexo me emrin e Zotin tënd, i cili krijoi. Krijoi njeriun prej një gjaku të ngjizur.

Çfarë ndodhi pas kësaj relevate?
U ndërprit shpallja. Thuhet për gjashtë muaj, e disa transmetojnë se për dyzet ditë.

Pse u ndërprit përkohësisht shpallja?
Shtimi i kureshtjes së Muhammedit a.s., forcimi i bindjes se procesi i shpalljes nuk është në kompetencat e tij, dhe, pafuqia e Muhammedit a.s. për ta vazhduar ritmin e saj.

Çfarë ndodhi pas kësaj ndërprerje të përkohshme të shpalljes?
Derisa ishte duke ecur, e dëgjon një zë, e kur ngreh shikimin lartë, sheh engjëllin që e kish pas parë në shpellën Hiraë, i përshkuar mes qiellit dhe tokës, nga madhështia frikësohet, e kështu kthehet në shtëpi dhe kërkon prej familjes ta mbulojnë, dhe Allahu xh.sh. i shpallë këto fjalë: “O ti i mbuluar![16] Ngrihu dhe tërhiq vërejtjen...” deri në fjalët: “Dhe të keqes së ndyrë largohu!”

Cilat ishin mënyrat e zbritjes së shpalljes?
Gjatë gjumit – ëndërr të vërtetë[17]; citimi në zemrën e tij pa dukjen e engjëllit[18]; personifikimi i engjëllit[19]; zbritja e shpalljes në formë të ziles[20], dhe drejtpërdrejt prej Allahut, pa ndërmjetësim[21].

Cilat qenë format e thirrjes së tij?
Thirrja fshehtas; zgjati tre vite me radhë, dhe; thirrja haptas; kështu ftoi gjatë tërë jetës.

Kush qenë të parët që pranuan Islamin?
Prej grave, Hadixhe bint Huvejlid, e prej burrave, Ebu Bekër es-Sidik[22], prej të rinjve, Ali ibën Ebi Talib[23], prej shërbëtorëve, Zejd ibën Harith.

A ishte prej të parëve Veraka ibën Neufel me Islam?
Po, e pranoi dhe i besoi pejgamberllëkut të Muhammedit a.s., saqë tha: “Sa do të dëshiroja të isha gjallë...”, e Muhammedi a.s. e konfirmon Islamin e tij[24].

Kush ishte thirrësi i parë në Islam pas Muhammedit r?
Ebu Bekër - Allahu qoftë i kënaqur me të.

Kush qenë të parët që e pranuan Islamin prej Ebu Bekrit t?
Uthman ibën Affan, Zubejr ibën el-Avvam, Abdurrahman ibën Auf, Seëd ibën Ebi Vekkas, Talha ibën Ubejdullah.

Cila qe gjenerata (grupi) e parë e muslimanëve?
Seëd ibën Vekkas, Zubejr ibën el-Avvam, Abdullah ibën Mes’ud, Ammar ibën Jasir, Bilal ibën Rabbah, Amër ibën Anbese. Pas një kohe të shkurtër, gjenerata e parë e muslimanëve arrin në 40 veta.

Kush qenë të parët që shfaqën Islamin haptas?
Muhammedi a.s., Ebu Bekër, Ammar, Sumeje, Suhejb, Bilal dhe Mikdad.

Pse ftoi Muhammedi a.s. tre vite me radhë fshehurazi?
Për t’i edukuar gradualisht ata që e dëgjojnë; përforcimin e tyre në atë që pranojnë dhe binden, pasi me atë që u erdhi i Dërguari i Allahut për ta ishte e panjohur dhe e çuditshme, kështu që, t’i përgatiste për sfidat që do të përballeshin me to.

Cila shtresë e njerëzve më së fuqishmi iu përgjigj thirrjes së Muhammedit r?
Shtresa e thjeshtë dhe shërbëtorët, këto dy kategori njerëzish përgjatë historisë së popujve me pejgamberë gjithnjë qenë të parët që iu përgjigjën thirrjes së tyre; pasi mendjemëdhenjtë e pushtetarët, i pengonte krenaria dhe dëshira për pushtet[25].

Si filloi thirrja haptazi?
Kur Allahu i Lartmadhërishëm shpalli fjalën e Tij: “Tërhiq vërejtjen farefisit tënd të afërm!” Pas këtij urdhri hyjnor, Muhammedi a.s. ftoi fisin e vet të cilët numëronin 30 veta, pas kanë ngrënë dhe pirë, u tha atyre: “Kush më përkrah (thirrjen) në fenë time, e premtimin e të qenit me mua në Xhennet?” Pasi i ftoi për së dyti, Ebu Talib, xhaxhai i tij i thotë: Pasha Allahun do të të mbrojë e nuk do të pengojë, por ndërgjegjja ime nuk më lejon të flakë fenë e Abdu el-Mutalibit.

Pse filloi thirrja e tij a.s. me të afërmit e tij?
Për ta hequr përgjegjësinë e thirrjes ndaj tyre; sepse nëse ata kundërshtojnë, thirrja vazhdon tek të tjerët, pasi thirrja e tij a.s., ishte për të gjithë njerëzit, po ashtu që ta kuptojë edhe Muhammedi a.s. se njerëz të tij janë vetëm kush i përgjigjet thirrjes, që të mos bëheshin pengesë e thirrjes së tij ndjenja e afërsisë farefisnore dhe respekti ndaj tyre.

Çfarë bëri Muhammedi a.s. pas dy takimeve me farefisin e vet?
Pasi mori besën e xhaxhait të tij, Ebu Talib, për mbrojtjen e tij, hypi në kodrën Saffa dhe zëshëm kumtoi thirrjen e tij. Iu drejtua njerëzve me fjalët: “O ju njerëz!” A më besoni nëse ju them se pas kësaj kodre po del një kalë?” Thanë të pranishmit: Nuk na ke gënjyer ndonjëherë! “E unë jam i Dërguar tek ju për t’jua tërhequr vërejtjen nga një dënim i madh!” Pastaj Ebu Leheb ndërhyn e thotë: Shkatërruar qofsh! A për këtë na ke mbledhur? Pastaj iu shpallë Muhammedit a.s. kaptina el-Mesed[26].

A e ka dënuar Allahu Fuqiplotë Ebu Lehebin?
Po, është shënuar si i shkatërruar në Librin e Allahut, e do të lexohet mallkimi ndaj tij deri në Ditën e Gjykimit. Gruaja e tij ishte Erva bint Harb, përkrahëse e zjarrtë e burrit të saj në pabesim dhe armiqësi ndaj Muhammedit a.s. dhe thirrjes së tij.

Si e luftuan mosbesimtarët thirrjen Islame?
Nëpërmjet presionit për konfrontim fizik me të Dërguarin e Allahut dhe xhaxhin e tij, Ebu Talib[27]; duke akuzuar dhe shpifur për të futur dyshim në zemrat e njerëzve[28]; duke pretenduar se është magjistar[29]; gënjeshtar[30]; thurrës legjendash[31]; nëpërmjet talljes, poshtërimit dhe përqeshjes[32].

Një grua përderisa tallej e i thoshte Mësuesit të Njerëzimit, të mëshirshmit, Muhammedit a.s.: Sa dëshirë kam që shejtani yt të të ketë braktisë, sepse nuk e kam parë të të jetë afruar qe dy net a tri. Pastaj Allahu i Lartmadhërishëm i shpalli Muhammedit a.s. kaptinën ed-Duha, e cila fillon kështu: “Pasha paraditen! Pasha natën kur shtrinë errësirën! Zoti yt nuk të ka lënë, as nuk të ka përbuzur.” – Kur’an, 93:1,2,3.

Tallja e përbuzja a ndodhi edhe me pejgamberë të mëhershëm?
Po. Prandaj Allahu i Urtë i thotë Muhammedit a.s. se nuk është i vetmi që përqeshet dhe tallet, sepse kështu u sollën edhe me pejgamberë të mëhershëm: “Edhe të dërguarit e tjerë para teje janë përqeshur, e ata që u tallën pësuan (dënim) për shkak se talleshin.” – Kur’an, 6:10.

Disa shembuj se çfarë u thanë popujt mosbesimtarë pejgamberëve të tyre?
Hudit a.s. i thanë: “Ne nuk themi tjetër vetëm se dikush prej zotave tanë të ka goditur me çmendje!” – Kur’an, 11:54.
Salihut a.s. i thanë: “Thanë: O Salih, sillna atë me çka na u kërcënove, nëse je prej të dërguarve”. – Kur’an, 7:77.
Lutit a.s. i thanë: “Ata i thanë: O Lut, nëse nuk pushon (nga kjo që na thua), me siguri do të jesh i dëbuar prej nesh!” – Kur’an, 26:167.
Shuajbit a.s. i thanë: “Ata thanë: O Shuajb, ne nuk po e kuptojmë shumicën nga ajo që thua dhe ne të konsiderojmë ty të dobët në mesin tonë, dhe sikur të mos ishte ai grup yti, ne do të gurëzonim ty, ngase ti nuk je i çmuar ndër ne”. – Kur’an, 11:91.

Çfarë ndërmorën Kurejshitët kur panë se metodat e tyre për pengimin e Thirrjes Islame nuk dhanë sukses?
Filluan të përdorin dhunën fizike kundër Muhammedit a.s. dhe muslimanëve. Po përmendim disa raste shkurtimisht:
Tregohet se Ukbe ibën Ebi Muit se si i ka ardhur Muhammedit a.s. derisa po bënte namaz, dhe ia ka vënë rrobën e vet në qafën e të Dërguarit të Allahut dhe ka tentuar ta forras, ndërkohë arrin Ebu Bekër dhe e shtyu atë dhe i tha: Apo tentoni ta vrisni një njeri që thotë: Zoti im është Allahu, dhe ai madje ju erdhi me të vërtetën prej Zotit tuaj!
Gjithashtu tregohet se një herë i kanë mëshuar të Dërguarit të Allahut, sa që i ka rënë të fikët. Edhe Ebu Xhehli ka tentuar më shumë se njëherë ta torturojë, e njëherë pasi ngrit duart ta godasë derisa Muhammedi a.s. qe duke bërë namaz, mbet i shtangur, e transmetohet se Muhammedi a.s. për këtë rast ka thënë: “Sikur të afrohej edhe pak, engjëjt kanë pasur për ta copëtuar pjesë – pjesë.” – Hadith : Muslimi.
Dhunë fizike kanë provuar e përdorur edhe kundër muslimanëve, pasuesve të Muhammedit a.s.. Prej tyre përmendim një rast: masakrimin e familjes ali Jasir, për të cilët Muhammedi a.s. ka thënë kur ka kaluar pranë tyre: “Përgëzohuni oj Familje ali Jasir, juve ju është premtuar Xhenneti!” [33] – Hadith : Ahmed.

Çfarë urtësie fshihet pas këtyre sprovave?
Në radhë të parë është vërtetim i Fjalës së Allahut, e pastaj, dëshmi e bindjes dhe shembuj të sakrificës për fenë e Allahut.
Allahu i Lartmadhëruar thotë: A menduan njerëzit të thonë: “Ne kemi besuar, e të mos vihen në sprovë?” – Kur’an, 29:2; po edhe dëshmi e bindjes, besimit dhe shembuj të sakrificës për të tjerët: “Po ju menduat se do të hyni në xhennet, pa u provuar edhe ju me shembullin e atyre që ishin para jush, të cilët i patën goditur skamjet e vuajtjet dhe qenë tronditur, saqë i dërguari thoshte, e me te edhe ata që kishin besuar: “Kur do të jetë ndihma e All-llahut”?! Ja (u erdhi ndihma) vërtet ndihma e All-llahut është afër”! – Kur’an, 2:214
Muhammedi a.s. është pyetur se cilët njerëz më së tepërmi sprovohen:
Ka thënë: “Pejgamberët, pastaj njerëzit më të mirë. Sprovohet njeriu sipas bindjes që ka në fe, nëse bindjen e ka të fortë, sprova rritet, e nëse bindjen e ka të dobët, sprovohet sipas (bindjes) fesë së tij. Sprova nuk hiqet prej njeriut besimtar derisa të ecë nëpër tokë e të mos ketë asnjë gabim.” – Hadith : Tirmidhiu

Ku takohej Muhammedi a.s. me shokët e tij në fillim të thirrjes?
Në shtëpinë e Erkam ibën Ebi el-Erkam.

Pse Muhammedi a.s. zgjodhi këtë shtëpi?
Sepse Erkam nuk njihej si musliman; ndoshta mbase ishte prej fisit Beni Mehzum, të cilët ishin kundër fisit Beni Hashim, e nuk mund të mendohej se i Dërguari i Allahut mund të ndodhej në zemër të armikut të fisit të tij. Mbase Erkam ishte i ri kur e pranoi Islamin, 16 vjeç, e vendet ku kërkohej Muhammedi a.s. bashkë me shokët e tij, ishin tek të mëdhenjtë. Allahu e di më së miri!

Kur ndodhi Hixhreti[34] (shpërngulja) i Parë në Habeshe (Abisini)?
Në vitin e pestë të Shpalljes.

Cilat ishin shkaqet e këtij hixhreti?
Ikje për hir të fesë nga vendet e trysnisë në vende të sigurta.

Kur u rrit trysnia kundër muslimanëve dhe u përkeqësua gjendja e shokëve të Muhammedit a.s. dhe panë se mund t’ua cenonte edhe fenë, edhe se Muhammedi a.s. nuk ishte në gjendje që të pengonte trysninë e kurejshitëve, i porositë njerëzit e tij: “Në tokën e Habeshive është një mbret i madhërishëm, kush është në vendin e tij nuk i bën padrejtësi, shkoni atje derisa Allahu t’ju gjej rrugëzgjidhje prej asaj që jeni.” – rrëfen Ummu Selma.

Sa vetë e bën këtë hixhret?
Njëmbëdhjetë burra dhe katër gra.

Përmend disa prej tyre?
Uthman ibën Affan, gruaja e tij, Rukije – vajza e Muhammedit a.s., Ebu Selma dhe gruaja e tij, Ummu Selma, Uthman ibën Medhëun, Musëab ibën Umejr.

Sa qëndruan në Abisini?
Qëndruan dy muaj, muajin Shaëban dhe Ramadan dhe u kthyen në Mekke në muajin Shevval në të njëjtin vit, vitin e pestë të shpalljes.

Çfarë mësojmë prej porosisë së Muhammedit a.s. ndaj njerëzve të tij për këtë hixhret?
Lejimi i shpërnguljes prej një vendi në tjetrin për të ruajtur fenë. Muhammedi a.s. ka thënë: “Nuk ndalet shpërngulja përderisa të mbyllet dera e pendimit, e dera e pendimit nuk mbyllet derisa të lind dielli prej perëndimit.” – Hadith : Ebu Davud.

Çfarë i shtyri të riktheheshin pas dy muajsh në Mekke?
U erdhi lajmi se kurejshitët e kishin pranuar Islamin, kur iu afruan Mekkës, kuptuan se paskësh qenë lajm i rremë, madje morën vesh se dhuna e trysnia vetëm se ishin shtuar edhe më shumë, e disa prej tyre bashkë me një grup tjetër të muslimanëve shkojnë në Abisini, e disa prej tyre mbesin në Mekke.

Çfarë ndodhi kur kuptuan se lajmi ishte i rremë dhe se dhuna e trysnia vetëm se ishin shtuar?
I porositi Muhammedi a.s. të bënin hixhretin e dytë prapë në Abisini.

Sa vetë ishin në hixhretin e dytë?
83 burra dhe 8 gra, ose 9 gra.

Çfarë ndërmorën paria e kurejshitëve pas hixhretit të dytë?
Dërguan një delegacion tek mbreti i Abisinisë, Nexhashi, që të mos i pranonte dhe t’ua dorëzonte kurejshitëve.

Kush e përbënte këtë delegacion?
Amër ibën As dhe Abdullah ibën Ebi Umeje.

Çfarë bënë para se të hynin në pallatin e Nexhashiut?
I afruan dhurata elitës së Nexhashiut dhe oborrtarëve të tij, që të merrnin përkrahjen e tyre në kërkesën që do t’ia shtronin atij për dorëzimin e emigrantëve muslimanë.

Çfarë i tha delegacioni kurejshit Nexhashiut?
O Mbret! Në vendin tuaj kanë hyrë ca të rinj mendjelehtë, lanë fenë e popullit të tyre dhe nuk janë as në fenë tënde, erdhën me një fe që e shpikën, për ne është e panjohur dhe për ty, e neve na deleguan fisnikët e popullit të tyre, baballarët, xhaxhallarët dhe familjarët që t’i rikthejmë në vendlindjen e tyre.

Priftërinjtë thanë: O Mbret, të vërtetën e thanë! Dorëzojë tek këta që t’i kthejnë te njerëzit dhe vendlindja e tyre.

Çfarë bëri Nexhashiu pas dëgjoi gjithëkëtë?
I ftoi muslimanët dhe i pyeti: ç’është kjo fe, në të cilën u dalluat nga populli juve, e as nuk është fe e imja dhe as e njerëzve të tjerë?

Kush foli në emër të muslimanëve dhe si i përgjigjet Nexhashiut?
Foli Xhaëfer ibën Ebi Talib:
“O Mbret! Ishim njerëz të një populli injorantë, adhuronim idhuj, ushqeheshim me cofëtina, bënim punë të pështira, nuk mbanim lidhjet farefisnore, derisa Allahu dërgoi tek ne një pejgamber, i dimë rrënjët e tij fisnore, besnikërinë, sinqeritetin dhe zemërgjerësinë e tij, na ftoi që të adhurojmë vetëm Allahun, e të lëmë çfarë adhuronim përveç Tij, ne dhe baballarët tanë idhuj prej guri...” Kështu që, ia sqaroi atij fenë në të cilën fton Muhammedi a.s. dhe qëndrimi i popullit të tyre ndaj saj.

Si reagoi Nexhashiu pasi dëgjoi fjalët e Xhaëfer ibën Ebi Talib?
Tha: Kjo që the dhe ajo me të cilën erdhi Isa, buron prej një drite. Ju të dy ikni prej këtu, pasha Allahun kurrë nuk do t’jua dorëzojë këta!

Çfarë bëri delegacioni kurejshit pas refuzimit të Nexhashiut?
Të nesërmen Amër ibën As përpiqet ta bind Nexhashiun kundër tyre, duke i thënë se ata, muslimanët, thonë fjalë të rënda ndaj Isës.
Pastaj, sërish i fton dhe i pyet se çfarë thonë ndaj Isës.
Xhaëferi i përgjigjet: Themi për të atë që i është shpallë pejgamberit tonë, se, ai është rob i Allahut, i Dërguar i Tij dhe frymë - nëpërmjet fjalës së Tij të cilën ia drejton Merjemes virgjëreshë. Pasi dëgjoi këtë Nexhashiu, mori një kleçkë prej toke dhe i tha Xhaëferit:
Dallimi mes asaj që erdhi Isa dhe çka thatë është sa kjo kleçkë. U afroi siguri muslimanëve ndërsa delegacionin e ktheu mbrapshtë bashkë me dhuratat e kurejshitëve.

Çfarë nxirret prej kësaj ngjarje?
Premtimin e Allahut[35], se kush i përmbahet rrugës së Tij, i hapen rrugët, janë nën mbrojtjen e Tij, edhe përkundër mjeteve që shfrytëzojnë pabesimtarët për të penguar rrugën e Allahut, Allahu do t’i dështojë ato dhe se ngadhënjimtare është rruga e Tij.

Nexhashiu a i besoi pejgamberllëkut të Muhammedit a.s.?
Po[36]. Kur vdiq Nexhashiu[37], Muhammedi a.s. ia fali namazin e xhenazes me rregullat e një të vdekuri musliman joprezent. Po ashtu transmetohet se Muhammedi a.s. kur ka vdekur ka thënë: Vdiq sot Abdullah Salih; edhe është lutur për të dhe ka kërkuar prej tjerëve të luten për të.

Si e pranoi Islamin Hamza?
Në fillim arsye ishte tallja dhe përqeshja e kurejshitëve kundër Muhammedit a.s. ajo që e shtyri t’i dilte krah, e kështu pranon dhe fenë e nipit të tij; tregohet se një shërbëtore e Abdullah ibën Xhedëan i tregon Hamzasë se Ebu Xhehli e kishte fyer rëndë Muhammedin, e Hamza shkon tek Ebu Xhehli dhe i thotë, të mos e fyejë më, sepse edhe ai kishte kaluar në fenë e tij; por më vonë zemra e Hamzasë hapet sinqerisht për Islamin dhe bëhet prej muslimanëve më të mirë. Kjo ndodhi në vitin e VI-të të Shpalljes.

Për kë është lutur Muhammedi r që ta udhëzojë më Islam për t’u forcuar çështja islame?
Është lutur për dy vetë; për Omer ibën el-Hattab dhe Ebu Xhehlin, e ka thënë: O Allah! Ndero Islamin me njërin prej këtyre dyve që Ti do: me Ebu Xhehlin ose me Omer ibën el-Hattab. – Hadith : Tirmidhiu

Ç’solli Islami i Omerit t ?
Me Islamin e Omerit u bëmë më të fortë, - tregon Ibën Mesëud, Islami i tij ishte ngritje, e hixhreti i tij ndihmë, e udhëheqja e tij mëshirë.

Çfarë bëri Omeri r.a. kur pranoi Islamin?
Pyeti se kush prej kurejshitëve është më përgojuesi, i thanë se ishte Xhemil ibën Muammer, e takon Omeri r.a. atë edhe i tregon se e ka pranuar Islamin, pastaj me nxitim shkon tek Qabja dhe klith: Omeri ka devijuar! Ndërsa Omeri ishte pas tij duke thënë: Gënjeu, Omeri është bërë musliman!!

Çfarë strategjie përdorën kurejshitët pas shtimit të numrit të muslimanëve?
Bënë aleancë kundër Beni Hashim dhe Beni Abdu-l-Mutalib dhe vendosën: prej tyre të mos martohen; e as të mos i përkrahin; e as të mos rrinë me ta; e as të mos hynë në shtëpitë e tyre; e as të mos u flasin, derisa të mos e dorëzojnë të Dërguarin e Allahut, e këtë vendim e bënë publik dhe e vendosën në Qabe. Të afërmit e Muhammedit a.s. hezituan, përveç Ebu Xhehlit. Këtë letër e shkroi dora e Begid ibën Amir ibën Hashim, kundër të cilit është lutur Muhammedi a.s., dhe i është shtangur dora përjetë.

Si rrjedhojë e këtij vendimi ç’u ndodhi muslimanëve?
I izoluan muslimanët në vendin sheëb Ebi Talib për tre vite me radhë.

Cili Sahabij lindi në këtë vend?
Në sheëb Ebi Talib lindi sahabiu i nderuar, Abdullah ibën Abbas.

Kush tentoi që ta griste letrën e vendosur në Qabe?
Hisham ibën Amër ibën Amir ibën Luë bashkë me Zuhejr ibën Ebu Umeje, Mutëam ibën Adi, Zemëatu ibën el-Esved dhe Ebu el-Buhteri.

Çfarë mësime nxirren prej ngjarjes së izolimit?
Sakrifica dhe qëndresa e Muhammedit a.s. dhe muslimanëve të parë ndaj vuajtjeve dhe dhunës që i shkaktuan pabesimtarët. Po ashtu të kuptojë çdo musliman, se, kur me diçka të këtillë është sprovuar i Dërguari i Allahut, nëse sprovohen edhe muslimanët e tjerë, të durojnë. Gjithashtu nga kjo ngjarje merret modeli i qëndrueshmërisë në besim; vetëm besimi i fortë në Allahun i bëri të durojnë e të mos lëkunden.

Kur është pyetur Ebu Sufjan nga perandori romak, Herakël, rreth sahabëve të Muhammedit a.s., se a e ka braktisë ndokush fenë e tij pasi e pranuar atë? Ebu Sufjan i përgjigjet, jo! Herkul i thotë: E pra ai është besimi i fortë, kur bën vendin e vet në lule të zemrës!

Kur vdiq Ebu Talib?
Në vitin e 10-të, të Shpalljes, pasi dolën nga izolimi në sheëb Ebi Talib.

Ebu Talib a vdiq si besimtar apo mosbesimtarë?
Vdiq si pabesimtarë, megjithë që ishte mbrojtës i të Dërguarit të Allahut[38].

Pse u pikëllua Muhammedi a.s. pasi ndërroi jetë xhaxhai i tij, Ebu Talib[39]?
Sepse ai e ndihmonte vazhdimisht, e ruante dhe për të hidhërohej[40].

Pse Ebu Talib qëndroi në fenë e të parëve të tij?
Ishte urtësi e Allahut, sepse ishte mbrojtës i të Dërguarit të Allahut, sepse po të bëhej musliman, paria e kurejshitëve nuk do e respektonin si prijës dhe njeri që duhej dëgjuar, e do të shtrinin dorën e dhunës ndaj Muhammedit a.s. – mendon Ibën Kajim.

Kur ndërroi jetë gruaja e tij, Hadixhja r.a.?
Në vitin e 10-të, të Shpalljes, tri vjet para Hixhretit.

Çfarë bënë kurejshitët kur vdiq Ebu Talib dhe Hadixhja?
Shtuan masën e dhunës, shfaqën tërë mllefin kundër Muhammedit a.s..

Çfarë ndërmori Muhammedi a.s. pas vdekjes së të dyve?
Shkoi në Taif.

Kush qe me të kur shkoi në Taif?
Shërbëtori i tij, Zejd ibën Harithe.

Çfarë bënë populli i Taifit ndaj Muhammedit a.s.?
Nuk iu përgjigjën, kundërshtuan Islamin, dhe e nxorën prej vendit të tyre, duke e gjuajtur me gurë, derisa i doli gjaku nga këmbët e të Dërguarit të Allahut.

Sa qëndroi në Taif?
Një muaj, ose 10 ditë.

Kë takoi Muhammedi a.s. derisa kthehej prej Taifit?
Takoi Adas en-Nasranij (i krishterë), i besoi dhe e pranoi vërtetësinë e tij, dhe u konvertua në musliman.

Si u kthye Muhammedi a.s. prej Taifit?
Gjendja e tij ishte e rënduar dhe i shqetësuar. Allahu i dërgoi Melekun e Kodrave, shenjë të ndihmës së Allahut, nëse dëshiron t’i përmbyste nën gërmadhat e asaj kodre[41][42].

Çfarë urtësish mund të nxirren prej ndodhive të Muhammedit a.s. në Taif?
Qëndrueshmëria e Muhammedit a.s., nuk u dëshpërua përballë sfidës. Po ashtu, përkundër sjelljeve të ç’njerëzishme të Taifit, nuk u lut kundër tyre. Shpresa në Allahun për udhëzimin e popullit të tij dhe mëshira ndaj njerëzimit. “Ti ishe i butë ndaj atyre, ngase All-llahu të dhuroi mëshirë.” – Kur’an, 3:159; “E Ne të dërguam ty (Muhammed) vetëm si mëshirë për të gjitha krijesat.” – Kur’an, 21:107

Kur ndodhi el-Israë dhe el-Miëraxh?
Para Hixhretit e pas shpalljes në Mekke. Para hixhretit: një vit, ose tre vjet, ose pesë vjet.
El-Israë: udhëtimi i Muhammedit a.s. me Xhibrilin prej Mekkës në Mesxhid Aksa[43]. El-Miëraxh: mënyra me të cilën depërtoi Muhammedi a.s. prej tokës në qiej.
Cilat janë argumentet se Muhammedi a.s. bëri Isranë dhe Miëraxhin me shpirt dhe trup, dhe ishte i vetëdijshëm?
Allahu thotë: “Pa të meta është Lartmadhëria e Atij që robin e Vet e kaloi në një pjesë të natës prej Mesxhidi Haramit (prej Qabes) gjer në Mesxhidi Aksa (Bejt el-Mukaddes)” – Kur’an, 17:1
Fjala Abd jep të kuptohet se udhëtoi tërësisht me qenien e tij, trup e shpirt.
Kurejshitët pabesimtarë e përgënjeshtruan këtë ngjarje. Po të ishte kjo ngjarje thjesht një ëndërr, pabesimtarët nuk kishin ç’të përgënjeshtronin, pasi do të mbetej thjesht një ëndërr gjatë gjumit.
Muhammedi a.s. udhëtoi gjer në Mesxhid el-Aksa, pastaj depërtoi në qiej me trup dhe shpirt tek Allahu, e kjo ndodhi vetëm njëherë, - shënon Ibën Kajim.

Fundi i pjesës së parë i librit:
Pyetje – Përgjigje
BIOGRAFIA E MUHAMMEDIT S.A.V.S.
Avni Tafili

---------------------------------------------------------
[1] Është quajtur Viti e Elefantëve, për arsye se, sundimtari i atëhershëm i Jemenit Ebraha el-Kalisi ka tentuar ta rrënojë Kaëben e Nderuar, me qëllim që, njerëzit ta nderojnë Kishën el-Kalis, e cila ndodhej në Jemen.
[2] Përkundër armiqësisë së Ebu Sufjanit (paraislamit) ndaj Muhammedit a.s., nuk ka mundur t’ia përçmojë familjen: “Ai është me paraardhës fisnik.”
[3] Pastrues i njerëzve nga idhujtaria dhe pabesimi.
[4] Grumbullues; njerëzit mblidhen rreth tij.
[5] Vula e Pejgamberëve.
[6] Emri i tij është Abdu Menaf.
[7] Emri i tij është Abdul Uza
[8] Shërbëtorja e Ebu Lehebit.
[9] Ishte prej fisit Beni Seëd, ka qëndruar me të katër vjet, pastaj ia ka kthyer të ëmës, Emines.
[10] “Njoh një guri në Mekke, më përshëndeste para se të më vinte pejgamberllëku, atë guri e njoh edhe tani.” - Hadith
[11] U distancua nga njerëzit, rrinte në shpellën Hiraë, ku meditonte dhe adhuronte Allahun. Por distancim i përkohshëm, sa të përqendrohej në meditim dhe problemet që prekin shoqërinë. Sepse distancimi i përhershëm nga shoqëria nuk është gjë e mirë: “Besimtari që shoqërohet me njerëzit dhe duron nga të këqijat e tyre është më i mirë se një që nuk i shoqëron e nuk duron prej të këqijave të tyre.” - Hadith
[12] Ky është virtyt i njerëzve të zgjedhur,- thotë Neveviu.
[13] “Në ditën e hënë kam lindur po në këtë ditë më është shpallur.” - Hadith
[14] Kaptina Alak:1,2,3 – Kur’an. Vullnet i Allahut që i Dërguari i Tij i fundit të mos dinte shkrim-lexim, që të mos dyshohej në vërtetësinë e Kur’anit për Fjalë të Allahut.
[15] Muhammedi a.s. shpreh habi, sepse populli i tij e njihte për njeri të drejtë, të sinqertë, e të mirë, e si ka mundësi që t’ia harrojnë virtytet e larta e ta përjashtojnë.
[16] Kaptina el-Mudethir: 1,2,3,4,5 – Kur’an. Në këtë metodë iu është shpallur edhe pejgamberëve të mëhershëm, siç thotë Allahu xh.sh.: “Ne të frymëzuam ty me shpallje sikurse e patëm frymëzuar Nuhun dhe pejgamberët pas tij..” – Kur’an, 4:163.
[17] Shpallja filloi nëpërmjet ëndrrave të vërteta – tregon Aishja r.a.
[18] “Më erdhi Xhibrili dhe me citoi në qenien time se: nuk vdes asnjë pa iu përmbushur furnizimi i vet, jini të devotshëm ndaj Allahut dhe kërkoni prej Tij si është më së miri.” – Hadith.
[19] “A e dini se kush ishte pyetësori?” I përgjigjen të pranishmit: Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë më së miri. Muhammedi a.s. u thotë: Ai është Xhibrili, ju erdhi që t’jua mësojë fenë tuaj.” – Hadith.
[20] Është pyetur Muhammedi a.s. nga Harith ibën Hisham se si i vjen shpallja, e Muhammedi a.s. i është përgjigjur: “Ndonjëherë më vjen në formë të ziles, e kjo është më e vështira, nuk hiqet përderisa ta kuptojë atë që më thuhet.” – Hadith.
[21] Gjatë Israsë dhe Miëraxhit, kur Allahu i Lartmadhërishëm e urdhëroi Muhammedin a.s. dhe Ummetin Islam për faljen e namazit në pesë kohë.
[22] “Allahu më dërgoi tek ju, e thatë: po gënjen, ndërsa Ebu Bekri nuk më përgënjeshtroi.” - Hadith
[23] Ishte dhjetë vjeç kur e pranoi Islamin,- tregon Ibën Haxher.
[24] “Mos e përçmoni Verakan, unë i pashë atij një a dy xhennete”. - Hadith
[25] Siç i thanë Nuhut a.s. mendjemëdhenjtë dhe pushtetarët kur i ftoi në Islam: “Ne nuk të shohim ndryshe vetëm si njeri, sikurse edhe ne, ne nuk po shohim se të pasoi kush, përveç atyre që janë më të poshtëritë e më mendjelehtit nga mesi ynë..” - Kur’an, 11:27
[26] “Qoftë i shkatërruar Ebi Lehebi, e ai më është shkatërruar! Atij nuk i bën dobi pasuria e vet, as ajo çka fitoi. Ai do të hyjë në një zjarr të ndezur flakë. E edhe gruaja e tij, ajo që barti dru (ferra). E në qafën e saj ajo ka një litar të përdredhur.” - Kur'an, 111:1,2,3,4,5.
[27] Kurejshitët shkojnë tek Ebu Talib dhe pyesin për Muhammedin a.s., e i thonë se po i shqetëson në ndejat dhe faltoren e tyre, ndaloja këtë gjë. Ebu Talib i kërkon Akilit ta thërrasë Muhammedin a.s., pasi vjen, i thotë: O djalë i vëllait tim, djemtë e xhaxhallarëve tu po pretendojnë se ti po i shqetëson në ndejat dhe faltoren e tyre, e ndalohu nga kjo gjë. Muhammedi a.s. ngreh sytë lart në qiell e thotë: “Nuk mund t’ju lë të veproni ashtu, edhe sikur të më ndiznit me zjarr prej tij (diellit).” Pastaj Ebu Talib u thotë atyre: Djali i vëllait tim nuk ka po gënjen, sprapsuni.
[28] Shpifën se ishte i çmendur e i marrë: “E (nga inati) thanë: “Ai është i marrë!” - 68:51; ndërsa Allahu u përgjigjet: “Ti, me dhuratën (pejgamber) e Zotit tënd, nuk je i çmendur!” – 68:2,
[29] “Horrat madje thonë: “Ju vetëm jeni duke e ndjekur një njeri që e ka zënë magjia!” – Kur’an, 25:8
[30] “Ky (Kur'ani) nuk është tjetër vetëm se një gënjeshtër, që e trilloi ai (Muhammedi), të cilit i ndihmuan edhe njerëz të tjerë”. – Kur’an, 25:4.
[31] “Edhe thanë: “(për Kur'anin) Janë legjenda të të parëve, që ai (Muhammedi) kërkoi t'i shkruhen ato, e i lexohen atij mëngjes e mbrëmje.” – Kur’an, 25:5.
[32] “Kështu Ne i sprovojmë disa me disa të tjerë (pasanikun me varfanjakun, atë me autoritet dhe atë pa të) ashtu që të thonë: “A këta janë mes nesh që All-llahu i dhuroi?” A nuk është All-llahu më i dijshmi për ata që janë mirënjohës?!” – Kur’an, 6:53.
[33] Dëshmorja e parë e Islamit është Ummu Ammar – Sumeje bint Hajat, Allahu i kënaqtë të gjithë dëshmorët e Islamit në Xhennet!
[34] Emigrimi prej një vendi në një vend tjetër, ikje për të ruajtur fenë Islame. Sipas rregullores Islame, kemi dy lloje të hixhretit: vaxhib dhe mustehab, vaxhib: kur nuk mund të ushtrosh fenë islame, në këtë rast hixhreti është i kërkuar, dhe; mustehab: kur mund ta ushtrosh fenë, por edhe mund të hixhrosh, e në këtë rast i pëlqyeshëm.
[35] “E kush u përmbahet dispozitave të All-llahut, atij Ai i hap rrugë.” – Kur’an, 65:2, “All-llahu largon dëmet e idhujtarëve ndaj atyre që besuan.” – Kur’an, 22:38, “Ata që nuk besuan, shpenzojnë pasurinë e tyre për të penguar nga rruga e All-llahut. Ata do ta shpenzojnë atë dhe ajo do të bëhet dëshpërim i tyre, madje ata do të mposhten.” – Kur’an, 8:36
[36] Dëshmoj se ai është i Dërguar i Allahut, ai është për të cilin ka përgëzuar ardhjen e tij Isa djali i Merjemes, po të mos isha në pozitën që jam, do t’i vihesha pranë e t’ia mbaja nallçat. – këto fjalë të Nexhashiut, rrëfyer nga Ebu Musa el-Eshëarij.
[37] Nexhashiu vdiq në vitin e nëntë të Shpalljes.
[38] Muhammedi a.s. hyn në dhomën e Ebu Talib kur i ishte afruar vdekja, pranë tij ishte edhe Ebu Xhehl dhe Abdullah ibën Ebi Umeje, dhe iu drejtua Muhammedi a.s. me fjalët: “O Xhaxhai im! Thuaj: s’ka zot tjetër pos Allahut!, fjalë me të cilën do të të bëj shefat tek Allahu”. Ebu Xhehli ndërhyn: O Ebu Talib, a do të dëshiroje të braktisje fenë e Abdu-l-Mutalibit?! Ndërsa Muhammedi a.s. vazhdimisht ia përsërittë fjalët e mësipërme, derisa i përgjigjet Ebu Talib: ai (unë) në fenë e Abdu-l-Mutalibit. Pra kundërshtoi të thoshte Dëshminë, ndërkaq Muhammedi a.s. tha: Pasha Allahun do të kërkoj falje për ty derisa të mos më ndalohet kjo gjë. – Hadith : Muttefikun alejh. Pastaj Allahu xh.sh. shpalli fjalët: Nuk i takonte pejgamberit e as atyre që besuan të kërkonin falje për pabesimtarët”, dhe fjalët: Ti (Muhammed) nuk mund të udhëzosh atë që do ti.” Muhammedi a.s. ka thënë pasi është pyetur për çështjen e tij: Ai është në ujë të zjarrit që i arrin tek zogu i këmbës, sikur të mos ishte për mua, do të ishte në fund të Zjarrit. – Hadith : Muttefikun alejh.
[39] Pasha Allahun, kurrë nuk do të arrijnë tek ti sado qofshin, derisa të më varrosin do të qëndrojë si luan! – Ebu Talib.
[40] Ibën Mesëud tregon se Muhammedi a.s. në Mekke ishte nën kujdesin e xhaxhait të tij, Ebu Talib.
[41] Dy kodra të Mekkës, ose Kabis, pranë Mekkës.
[42] Aishja e ka pyetur Muhammedin a.s. se cila ditë ka qenë më e vështira se Dita e Uhudit, i përgjigjet: Prej popullit tënd kam përjetuar ç’kam përjetuar, më rëndë kam përjetuar çfarë ndjeva në Ditën Akebe, kur kërkova përkrahje tek Ibën Abdu Jalejl ibën abd Kelal, dhe nuk më është përgjigjur atë që doja, pastaj u largova i rënduar shpirtërisht më ra të fikët, më erdhi vetëdija pranë dhelprave, kur ngrita kokën pashë se isha nën errësirën e mjegullave, e pashë Xhibrilin, me thirri e më tha: Allahu dëgjoi fjalët e popullit tënd ndaj teje, e që nuk të dëgjuan, e Allahu dërgoi Melekun e Kodrave, e ti ta urdhërosh çdo gjë kundër tyre, e pastaj më foli Meleku i Kodrave, pasi më dha selam, tha: O Muhammed, nëse dëshiron ti, ata i përmbysi mes dy kodrave. Ndërsa Muhammedi a.s. iu përgjigj: Por shpresoj që Allahu prej pasardhësve të tyre të nxjerr besimtarë, që adhurojnë vetëm Allahun Një, e nuk i shoqërojnë Atij asnjë shok. – Hadith : Muttefikun alejh.
[43] Është quajtur Bejtu el-Mukaddes, apo Shtëpia e Bekuar, në Jerusalem, Palestinë