Citat:
|
Selam Alejkum vella e lexova krejt tekstin prej fillimit deri ne fund une per Yusuf Kardavin une nuk kam kompetenca me fol se une nuk jam ne at rank me dijetar
|
we alejkumuselam we rahmetullah.
Nese e ke llafin per tekstin time ateher aty ka vetem keshilla ,nese e ke fjalen per tekstin e El-Muxhahidit ateher ajo qka ka paraqit ai eshte vetem fillimi i ati liberthi per Kardavin. Nuk eshte patjeter me kan dijetare me i pa gabimet e dijetareve, ndoshta nese ato jane mesele te thella te fese si te Hadithit apo Usulit duhet njeriu te kete shume dije per me fole per to , mirpo kur e shef qe kemi te bejme me Muzike , Kamat etj qe ndalohen me Kuran dhe Sunet , e fjale te dijetareve sa dush nuk eshte problem.Pastaj ne nuk flasim gje nga vetja jone ,krejt keto gabime te Kardavit fjale per fjale jane sqaruar nga dijetaret,qe kan qene nga dijetaret me te medhenje qe ka pa historia Islame dhe kane lene gjurme ne te(Imam Albani, Uthejmini ,bin Bazi etj).Veq saber deri ta poston te gjithen vellau e pastaj nese ke diqka mund te pyesesh.
Pastaj:
Citat:
|
po deshta me ma spjegu qet fjalen se nuk po e kuptoj qe e kam selektu me te kuqe.
|
po vella , por kjo eshte mesele e gjate qe eshte shkru me nje fjali , por une po ta postoj nje perkufizim te asaj se kush eshte thirres selefij dhe qka eshte thirrja selefite.Pastaj nese ju prap keni diqka ,jeni te mireseardhur, inshaAllah jemi mire deri ateher.
Eshtė pyetur Dijetari i Shekullit Muhammed Nasirud-din El-Albani (rahimehull-llah).
Pyetja:
Kush ėshtė thirrja selefije (e tė parėve tanė tė mirė) ?
Pergjigje:
Vetėm All-llahut s.u.t. i pėrkasin falenderimet. Atij i shprehim mirėnjohje e falenderime tė pafundme dhe vetėm prej Tij kėrkojmė ndihmė e mbėshtetje.
Atij i drejtohemi pėr mbrojtje, Atij i lutemi plot pėrulėsi pėr falje tė gabimeve tona.
Tė devotshmin qė All-llahu s.u.t. e udhėzon nė tė vėrtetėn askush e asgjė nuk mund ta lėvizė nga udha, dhe Mizorin qė All-llahu s.u.t. e lė tė humbur e nė errėsirė askush e asgjė nuk mund ta udhėheqė nė shtegun e sė drejtės.
Dėshmoj se, veē All-llahut s.u.t, nuk ka Zot tjetė qė tė meritojė tė adhurohet dhe dėshmoj, gjithashtu, se Muhammedi (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) ėshtė rob dhe i Dėrguar i Tij.
Nuk ka dyshim se fjalėt mė tė mira janė fjalėt e All-llahut s.u.t. dhe udhėzuesi mė i mirė nė tė Vėrtetėn, ėshtė udhėzimi i Muhamedit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem), gabimet mė tė mėdha janė shpikjet nė Fe, kėshtu qė ē`do shpikje e tillė ėshtė bidat, dhe ē`do bidat ėshtė humbje e ē`do humbje te ēon nė zjarr.
…........Unė nuk jam asgjė mė tepėr sesa njė nxėnės i dijes dhe ē`do nxėnės i dijes duhet tė ketė parasysh fjalėn e Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam), ku thote:
Komunikoni prej meje qoftė edhe njė fjalė, Tregoni edhe prej (tė dhėnave tė) bijve tė Izraelit dhe s'ka problem, por kushdo qė gėnjen pėr mua me vetėdije le tė pėrgatisė ndenjėsen e tij nė zjarr.
Duke u mbėshtetur nė kėto fjalė dhe duke iu pėrgjigjur kėtij teksti Profetik e plot teksteve tė tjera tė shumta, transmetuar nė Librin e All-llahut s.u.t. dhe nė hadithet e tė Dėrguarit tė All-llahut s.u.t. marrim mundimin t'u komunikojmė njerėzve atė qė ndoshta nuk e dinė dhe kjo jo se kemi arritur qė tė tjerėt tė kenė mendim tė mirė pėr ne.
C`ėshtja nuk ėshtė kėshtu. Kur dėgjoj fjalė tė tilla, mė kujtohet njė shembull i vjetėr mjaft i njohur mes letrarėve:
Me tė vėrtetė bugathja (nje lloj zogu, ose Arabeli) nė tokėn tonė bėhet shqiponjė.
Ndoshta ndonjėri nuk e di se qėllimi i kėsaj fjale ėshtė qė tė shprehė se bugathja ėshtė njė zog i vogėl qė s'ka vlerė, por qė shndėrrohet nė shqiponjė tek njerėzit pėr shkak tė injorancės sė tyre ndaj forcės sė shqiponjės dhe madhėshtisė sė saj.
Ky shembull ėshtė mė se i vėrtetė pėr shumė njerėz, tė cilėt thėrrasin me tė drejtėn e tė vėrtetėn apo
pa tė drejtė e gabim nė Islam. Porse All-llahu s.u.t. e di se toka ėshtė zbrazur nga dijetarėt, e gjithė toka islame pėrveē individėve tė pakėt, pėr tė cilėt ia vlen tė thuash se filani ėshtė dijetar, siē ka ardhur nė hadithin sahih tė cilin e ka pėrmbledhur Imam Bukhari nė sahihun e tij, hadith qė transmetohet nga Amr ibn El As (radiall-llahu anhu), i cili thotė: Tha i Dėrguari i Allahut s.u.t:
Me tė vėrtetė All-llahu s.u.t. nuk e largon dijen duke e larguar atė nga gjokset e dijetarve, por e merr dijen duke marrė dijetarėt (me vdekjen e tyre) derisa tė mos mbeten mė tė tillė, e atėherė njerzit do tė marrin koka injorante e do t'i pyesin e ata do tė pėrgjigjen (japin fetua) pa dije, do tė humbasin vetveten dhe tė tjerėt.
Pra kur do All-llahu s.u.t. qė tė marrė dijen, nuk e shkul atė nga gjokset e dijetarve derisa tė bėhet dijetari sikur nuk ka mėsuar asnjėhėrė.
Jo, Nuk ėshtė kjo prej ligjit tė All-llahut s.u.t. pėr hirė tė kėnaqėsisė sė All-llahut s.u.t.
All-llahu s.u.t. ėshtė gjykues i drejtė, nuk e merr dijen nga kraharorėt e dijetarve tė vėrtetė, porse ligji i All-llahut s.u.t. ka rrjedhur nė krijesat e Tij qė ta marrė dijen me marrjen dijetarve (me vdekjen tyre) ashtu siē bėri me mė tė mirin e dijetarve, tė profetėve dhe tė dėrguarve, Muhamedin (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam).
Derisa tė mos mbeten mė dijetarė e njerėzit tė lartėsojnė koka injorante, tė cilėt do tė pyeten dhe do tė japin fetua pa dije dhe do tė humbin vetveten e tė tjerėt.
Kjo nuk do tė thotė se All-llahu s.u.t. do ta zbrazė tokėn nga dijetarėt aq sa tė mos ketė mė asnjė dijetar qė tė jetė bartės i argumenteve tė All-llahut s.u.t. ndaj njerėzve, por kuptimi i kėsaj ėshtė se sa mė shumė kalon koha, aq mė tepėr pakėsohet dija (dija e fesė) derisa tė mos mbetet nė faqe tė tokės askush tė thotė:
All-llah, All-llah.
Kėtė hadith e dėgjoni shpesh dhe ėshtė njė hadith sahih: Ku thote Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam)
Nuk do tė bėhet Kjameti pėr derisa nė faqe tė tokės ka (ende njerėz) qė thonė, All-llah, All-llah.
Shumė prej atyre qė i pėrmend hadithi i mėparshėm se All-llahu s.u.t e merr dijen duke marrė dijetarėt derisa tė mos mbetet dijetar dhe njerėzit tė marrin koka injorante,
prej kėtyre kokave janė edhe ata qė e komentojnė Kuranin dhe Sunnetin me komente tė kundėrta me ato tė dijetarve te Selefit (te pareve tane te mire)
Nuk them vetėm tė dijetarve tė hershėm, por edhe ata tė mė vonshmit gjithashtu.
Sepse ata argumentojnė me kėtė hadith: All-llahu, All-llahu, pėr tė treguar se lejohet, madje ėshtė e pėlqyer pėrmendja e All-llahut s.u.t (dhikri) me vetėm njė fjalė, Il-lah, ose All-llah.
Por qė tė mos gėnjejė veten ndonjėri, kushdo qoftė ai, kur dėgjon tė tillė hadith me kėtė interpretim.
Mu duk e arsyeshme qė, qoftė edhe shkarazi, t'u pėrmend se ky interpretim ėshtė i pasaktė
sė pari:
Sepse sqarimi i tij ėshtė bėrė nė njė rivajet tjetėr nga i Dėrguari i All-llahut s.u.t.
Dhe sė dyti:
Sepse nėse ky komment do tė ishte i saktė, atėherė do tė kishin vepruar kėshtu nė praktikėn e tyre tė jetės tė parėt tanė tė mirė (selufuna salih), All-llahu s.u.t. qoftė i kėnaqur prej tyre.
E pra, pėrderisa ata nuk e kanė bėrė, atėhėrė tregon mosaprovimin e tyre ndaj kėtij komenti e rrjedhimisht pasaktėsinė e tij.
E si do tė reagonin kur kėsaj i bashkohet edhe transmetimi tjetėr, nė tė cilin, siē thuhet, ėshtė edhe pika kryesore.
Imam Ahmedi e transmeton kėtė hadith nė musnedin e tij me zinxhir transmetimi tė saktė me fjalėt:
Nuk do tė bėhet Kjameti duke pasur nė tokė (nga ata) qė thonė, la ilahe il All-llah.
Atėherė ky ėshtė synimi nėpėrmjet fjalės sė pėrsėritur All-llah, All-llah, nė transmetimin e parė.
Ajo qė ėshtė pėr t'u vėnė nė dukje ėshtė se bota sot, pėr fat tė keq, ėshtė zbrazur nga dijetarėt qė mbushin kėtė tokė tė gjerė me dijen e tyre dhe qė e pėrhapnin atė nė rradhėt e ymetit tė tyre.
Gjendja sot ka ardhur nė njė pikė tė tillė qė, siē thuhet nė njė shembull:
Dhe kur numėroheshin ishin tė pakėt, e sot janė bėrė mė tė pakėt se tė paktėt.
Ne shpresojmė prej All-llahut s.u.t. qė tė na bėjė neve prej kėrkuesve tė dijes, tė cilėt me tė vėrtetė anojnė nga dijetarėt dhe ecin ndershmėrisht nė rrugėn e tyre.
Kjo ėshtė ajo qė shpresojmė prej All-llahut s.u.t. qė tė na bėjė prej atyre nxėnėsve qė ndjekin atė rrugė pėr tė cilėn Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) ka thene:
Kush ndjek njė rrugė pėr tė marrė nė tė dije, ndjek me tė All-llahu s.u.t. njė rrugė pėr (ta futur ) nė Xhenet.
Kjo mė hap mua njė derė pėr tė folur pėr kėtė dije, e cila pėrmendet nė Kuran mjaft shpesh, siē ėshtė p.sh. fjala e tė Lartėsuarit:
A janė tė njellojtė ata qė dinė dhe ata qė nuk dinė ? Zumer: 9.
Dhe pėrsėri fjala e Tij s.u.t:
All-llahu i lartėson ata qė besuan prej jush dhe ata qė kanė dije nė grada (tė larta). Muxhadele: 11.
C`ėshtė pra, kjo dije, pasuesit dhe zotėruesit e sė cilės All-llahu s.u.t i lavderon ? vella Gezimi lexoje me vemendje
Pėrgjigja ėshtė ashtu siē thotė Imam Ibn Kajjim El Xheuzijje, nxėnėsi i Shejkhul Islam Ibn Tejmijjes (rahimehull-llah):
Dija ėshtė, ē`farė thotė All-llahu s.u.t, thotė i Dėrguari i Tij (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem), thonė Sahabėt.
Dija, pra, siē e kuptojmė prej kėtyre fjalėve dhe vargjeve, rradhėn e sė cilės e dėgjojmė nė fjalėt e poetėve sepse poezitė e dijetarėve janė ndryshe nga ato tė poetėve e pra ky dijetar, qė ka aftėsi edhe poetike, gjithashtu thotė:
Dija ėshtė ajo qė thotė All-llahu s.u.t. nė rradhėn e parė.
Thotė i Dėrguari i All-llahut (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) nė rradhėn e dytė.
Thonė Sahabėt nė rradhėn e tretė.
Kjo fjalė e Ibn Kajimit (rahimehull-llah) na kujton njė tė vėrtetė tė rėndėsishme qė pėr kaq kohė ėshtė mospėrfillur e neglizhuar nga shumica e davistave (thirrėsve) qė veprojnė sot nė emėr tė ftesės nė Islam.
Cila ėshtė kjo e vėrtetė ?
Dihet mjaft mirė ndėr tė gjithė kėta thirrės se Islami, ėshtė libri i All-llahut s.u.t. dhe Sunneti i tė Dėrguarit tė All-llahut s.u.t. dhe qė kjo ėshtė mėse e vėrtetė dhe nuk ka pikė dyshimi.
Porse kjo nuk mjafton.
Kjo pamjaftueshmėri lidhet me atė qė na tregon Ibn Kajimi (rahimehull-llah) nė vargjet e tij tė mėparshme, kur pėrmendi
pas Kur`anit dhe Sunnetit edhe Sahabėt.
Sot rrallė dėgjojmė qė ndonjė tė pėrmendė bashkė me Kur`anin dhe Sunnetin edhe Sahabet.
Dhe ata, siē e dimė qė tė gjithė, janė kreu i Selefėve (tė parve), pėr tė cilėt kanė ardhur hadithe muteuatir nga Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam).
Siē ėshtė fjala e tij (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem):
Njerėzit mė tė mirė janė brezi im (shekulli mė i mirė ).
Nė Sunnetin e vėrtetė, nė dy Sahihet (Sahihėt e Bukhariut dhe Muslimit) dhe nė libra tė tjerė referues tė hadithit dhe Sunnetit janė pėrmendur fjalėt:
Njerėzit mė tė mirė janė, brezi im, e mė pas ata qė vijnė pasė tyre e mė pas ata qė vijnė pas tyre.
Kėta
Sahabė qė janė ne krye tė tre brezave, pėr tė cilėt ėshtė dėshmuar pėr mirėsi, Imam Ibn Kajjim El-Xheuzije ia ka bashkangjitur, kėshtu, Kur`anit dhe Sunnetit.
A ishte kjo bashkangjitje qė ai bėri njė opinion apo njė ixhtihad, apo deduksion qė mund te jetė paraqitur gabim (sepse ē`do kalė i kuq e ka njė huq, pėr tė mos thėnė huqe) ?
Pėrgjigja ėshtė jo.
Kjo nuk ėshtė prej deduksioneve, as ixhtihadeve dhe nuk ka mundėsi qė tė jetė e gabuar, por ėshtė e mbėshtetur nė Librin e All-llahut s.u.t. dhe hadithin e tė Dėrguarit tė All-llahut s.u.t.
Pėrsa i pėrket Kur'anit, ėshtė fjala e Zotit tonė nė Kuranin e madhnueshėm, ku thote:
Kush i kundėrvihet tė Dėrguarit pasiqė i ėshtė bėrė e qartė e vėrteta DHE NDJEK RRUGE TJETER NGA AJO E BESIMTAREVE, ne e lemė nė atė qė ka zgjedhur dhe e fusim nė Xhehenem. Pėrfundim i keq ėshtė ai. Nisa: 115.
Nuk mjaftohet Zoti ynė nė kėtė ajet dhe nėse do ta bėnte do tė kishte tė drejtė duke thėnė:
Kush i kundėrvihet tė dėrguarit pasi i ėshtė bėrė e qartė e vėrteta, ne e lemė nė atė qė ka zgjedhur….....
Porse tha pėr njė arsye tė madhe qė ne tani po nisim ta shpjegojmė dhe qartėsojmė, Ai tha:
DHE NDJEK RRUGE TJETER NGA AJO E BESIMTAREVE...
Thotė All-llahu s.u.t:
Kush i kundėrvihet tė Dėrguarit pasiqė i ėshtė bėrė e qartė e vėrteta DHE NDJEK RRUGE TJETER NGA AJO E BESIMTAREVE ne e lemė nė atė qė ka zgjedhur dhe e fusim nė Xhehenem. Pėrfundim i keq ėshtė ai. Nisa:115.
Ky ajet ju lutem qė tė jetė i ngulitur nė mendjet dhe zemrat tuaja e tė mos harrohet pėr asnjė ēast prej jush, sepse nė tė ndodhet e vėrteta, e drejta ashtu siē po e shqiptoni.
E kėshtu do tė shpėtoni sė devijuari majtas e djathtas dhe nuk do tė jeni qoftė edhe nė njė pjesė apo ēėshtje tė vetme nga ndonjėri prej grupeve jo tė shpėtuar, pėr tė mos thėnė prej grupeve tė humbura.
Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem) thotė nė hadithin e mirėnjohur, dhe po mjaftohem tė pėrmend prej tij atė qė na mjafton kėtu dhe qė dėshmon, ku thote:
…....... do tė pėrēahet ummeti im nė shtatėdhjetė e tre grupe, tė gjithė nė zjarr, pėrveē njėrit, i thanė, cili ėshtė ai (grup), o i Dėrguari i All-llahut ? Tha:
Ai ėshtė xhemati.
Pra xhemati ėshtė rruga e besimtarėve.
Hadithi, nėse nuk ėshtė shpallje e drejtėpėrdrejtė e All-llahut s.u.t nė zemrėn e Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) atėherė ėshtė nxjerrė nga ajeti i mėparshėm:
…DHE NDJEK RRUGE TJETER NGA AJO E BESIMTAREVE…
Nėse gjendja ėshtė e tillė pėr atė qė kundėrshton tė Dėrguarin (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) dhe ndjek rrugė tjetėr nga ajo e besimtarėve, ai kėrcėnohet me zjarr dhe anasjelltas:
Kush ndjek rugėn e besimtarėve, atij i ėshtė premtuar Xhenneti pa asnjė dyshim.
E pra i Dėrguari (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam), nė pėrgjigje tė pyetjes se kush ėshtė grupi i shpėtuar, tha:
........ Xhemati .......
Ndėrsa Xhemati nuk ėshtė tjetėr veēse grupi i muslimanėve.
Na vjen edhe njė transmetim tjetėr qė e pėrforcon kėtė kuptim, madje shton edhe qartėsinė e shpjegimit.
Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) pėrsėri nė pėrgjigje tė pyetjes se cili ėshtė grupi i shpėtuar, thotė:
...ėshtė Ai qė ndodhet nė (rrugėn) time dhe tė Sahabėve tė mi.
E pra atėherė:
...dhe sahabėve tė mi. ėshtė rruga e besimtarėve.
Kur Ibn Kajim (rahimehull-llah) tha nė atė qė pėrmendėm mė parė:
... dhe thonė Sahabėt ... e ata janė shokėt e Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam), atė nuk e nxorri nga tjetėr gjė, veēse nga ajeti i sipėrpėrmendur dhe nga ky hadith.
Po kėshtu edhe nga hadithi i mirėnjohur i Irbad ibn Sarije (radiall-llahu anhu), nga i cili po mjaftohem tani vetėm me atė qė pėrbėn pjesėn dėshmuese, sipas tė cilės thotė Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam):
Ju e keni detyrim Sunnetin tim dhe Sunnetin e Khalifėve tė drejtė e udhėzues qė vijnė pas meje........
Atėherė, pra, edhe kėtu kemi tė njėjtėn gjė si nė hadithin para tij dhe ajetin e mėparshėm.
Nuk thotė Profeti (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lem):
Ju e keni detyrim Sunnetin tim... dhe kaq, por ai i shtoi Sunnetit tė tij Sunnetin e kalifėve tė drejtė. kėtej mund tė konkludojmė se kjo ėshtė e rėndėsishme veēanėrisht nė kėtė kohė, nė tė cilėn po pėrplasen opinionet, mendimet dhe medh'hebet e po shtohen partitė e xhematet saqė shumė prej tė rinjve muslimanė jetojnė tė pavendosur e nuk dinė nė cilin xhemat tė anėtarsohen.
Kėtu vjen pėrgjigja nė ajetin dhe dy hadithet e pėrmendura:
Ndiqni rrugėn e besimtarėve.
Lind pyetja,
Rrugėn e besimtarėve nė kohėn e sotme ?
Pėrgjigja ėshtė
jo.
Eshtė fjala pėr rrugėn e besimtarėve tė kohės sė parė, kohės sė Sahabeve, tė parėvė tanė tė mirė (selefus-salih).
Ata meritojnė tė jenė prijėsit tanė, tė cilėt duhet t'i ndjekim dhe askėnd tjetėr nė faqe tė tokės pėrveē tyre.
E pra daveti, (thirrja) jonė ngrihet mbi tri shtylla:
Mbi Kuranin, Sunnetin dhe pasimin e tė parėve tė mirė (selefus-salih).
Kushdo qė pretendon Kur`anin dhe Sunnetin, por nuk ndjek tė parėt e mirė (selefus-salih) dhe thotė me gjuhėn e veprave e ndoshta shprehet edhe me gojėn e tij:
Ata janė njerėz sikurse edhe ne jemi njerėz, s'ka dyshim se do tė jetė nė rrugė tė shtrembėr e nė humbje.
Pse ?
Sepse ai nuk i mori parasysh kėto argumente qė ju pėrmendėm mė sipėr.
A ka ndjekur rrugėn e besimtarėve ? Jo.
A ka ndjekur Sahabet e Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) ? Jo.
Kė ka ndjekur atėherė ? Ka ndjekur mendjen e vet, pėr tė mos thėnė tekat e veta.
Mos vallė mendja e tij ėshtė e pagabueshme ? Pa dyshim qė jo.
Atėherė ai vetėm ka humbur qartas.
Unė kam bindjen se shkaku i mospajtimeve tė shumta tė trashėguara mes fraksioneve tė vjetra dhe mospajtimeve tė lindura nė ditėt e sotme ėshtė ēėshtja (e tė parėve tanė tė mirė) Selefuna Salih.
Shumė pretendojnė se ndjekin Kur'anin dhe Sunnetin.
Shpesh po dėgjojmė tė rinj tė pavendosur qė tė thonė:
Mor vėlla, kėta thonė Kurani e Sunneti; edhe ata tė tjerėt thonė Kurani dhe Sunneti, Cili ėshtė gjykimi ndarės ?
U themi:
Eshtė Kur`ani, Sunneti dhe Menhexhi (metodologjia) i tė parėve tanė tė mirė (selefus-salih).
Kushdo qė mbėshtetet mbi Kur`anin dhe Sunnetin pa u mbėshtetur tek selefus-salih nuk ėshtė mbėshtetur aspak tek Kur`ani dhe Sunneti, por ėshtė mbėshtetur tek mendja, pėr tė mos thėnė tek tekat e veta personale.
Prej zakonit tim ėshtė qė tė jap disa shembuj pėr tė bėrė sa mė tė qartė kėtė ē`ėshtje, madje kėtė bazė tė rėndėsishme e qė ėshtė dhe nė rrugėn (menhexh) e tė parėve tanė tė mirė.
Na transmetohet nga Faruku, Umer Ibn Hattab (radiall-llahu anhu), i cili thotė:
Nėse ju polemizojnė juve ndjekėsit e tekave e tė bidadit me Kur`an, atėherė pėrgjigjuni atyre me Sunnet, Sepse Kur`ani pėrmaban mundėsinė e kėndvėshtrimeve tė ndryshme.
Pse e tha Umeri (radiall-llahu anhu) kėtė fjalė ?
Po ju them, pėr kėtė arsye thotė All-llahu s.u.t. nė Kur`an, duke iu drejtuar Profetit tė tij (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam):
Dhe ta zbritėm ty Kuranin qė t'ua shpjegosh njerėzve atė qė u ėshtė zbritur atyre. Nahl: 44.
A mundet njė musliman arab, i cili ėshtė, siē thuhet, Sibeuejhi i kohės sė tij pėr shkak tė njohjes sė gjuhės arabe, tė letėrsisė dhe formės sė saj, ta kuptojė Kur`anin pa pasur nevojė pėr udhėzimet e Profetit tonė (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam)?
Pėrgjigja ėshtė jo.
Nė tė kundėrt fjala e All-llahut s.u.t:
...qė t'ua shpjegosh njerėzve atė qė u ėshtė zbritur atyre...
Do tė kish qenė vetėm njė tallje. Hasha, (e papranueshme!)
Nė fjalėt e All-llahut s.u.t. nuk mund tė ketė tallje!
Atėherė kushdo qė mundohet tė kuptojė Kur`anin pa udhėrrėfimin e Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) veēse ka rrėshqitur nė njė humbje tė largėt.
A ka mundėsi ky njeri qė tė kuptojė Kur`anin dhe Sunnetin pa pasur nevojė pėr udhėzimin e Sahabeve ?
Pėrgjigja ėshtė pėrsėri jo.
Kjo sepse janė ata qė na i pėrcollėn sė pari fjalėt e Kur`anit, tė cilin e zbriti All-llahu s.u.t. nė zemrėn e Muhammedit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) dhe sė dyti na pėrcollėn neve shpjegimin e tij, i cili u pėrmend nė ajetin e mėparshėm, si dhe mėnyrėn se si ai e praktikoi Kur'anin.
Kėtu mė duhet pa tjetėr tė qėndroj pak. Shpresoj qė ky qėndrim tė jetė i shkurtėr.
S`qarimi i Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) ėshtė tri llojesh:
Nėpėrmjet fjalėve tė tij, veprimeve tė tij dhe aprovimit tė tij.
Fjalėt e tij, Kush janė ata qė na i transmetojnė ?
Sahabet e tij.
Veprimet e tij kush na i transmeton ?
Sahabet e tij.
Aprovimin e tij kush na e transmeton ?
Sahabet e tij.
Pėr kėtė arsye ne nuk mund tė shkėputemi nga kuptimi i Kur`anit dhe i Sunnetit duke u mbėshtetur vetėm nė aftėsitė tona gjuhėsore.
Kjo nuk do tė thotė se pėr gjuhėn s'kemi nevojė, Jo, Ne jemi plotėsisht tė bindur se joarabėt, tė cilėt nuk e zotėrojnė gjuhėn arabe kanė rėnė nė gabime tė shumta, dhe veēanėrisht kur kanė rėnė nė gabim nė lidhje me kėtė bazė, duke mos u kthyer (nė tė kuptuarit e tyre ) tek Selefėt (tė parėt e mirė ) pėr tė kuptuar Kuranin dhe Sunnetin.
Me kėtė nuk nėnkuptojė mosmbėshtetjen tek gjuha, kjo ėshte e pamundur, sepse nėse duam tė kuptojmė fjalėt e Sahabeve, patjetėr duhet tė kuptojmė gjuhėn Arabe ashtu siē ėshtė e domosdoshme gjuha pėr njohjen e Kur`anit dhe Sunnetit.
Porse ne po themi se sqarimi i Profetit (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam), i pėrmendur nė ajetin e mėsipėrm, ndahet nė tre lloje:
fjalė, veprim dhe aprovim.
Po japim disa shembuj, pėr ta bėrė sa mė tė qartė kėtė lloj ndarjeje, qė ėshtė njė ēėshtje reale plotėsisht e padyshimtė.
Kemi fjalėn e All-llahut s.u.t:
Vjedhėsit dhe vjedhėses prituani duartė...Maide: 38.
Shikoni tani se si nuk mund tė mbėshtetemi vetėm tek gjuha nė tė komentuarit e Kuranit.
Vjedhėsi, nė pikėpamje gjuhėsore, ėshtė kushdo qė vjedh njė mall nga njė vend i ruajtur, ē`farėdo qoftė ky mall, edhe pa ndonjė vlerė tė veēantė, vezė, pėr shembull, apo ndonjė qindarkė.
Ky, nga ana gjuhėsore, quhet vjedhės.
Thotė i Lartėsuari:
...Vjedhėsit dhe vjedhėses prituani duartė...
Lind Pyetja:
A i pritet dora ē`do njeriu qė vjedh ?
Pėrgjigja ėshtė, Jo.
Pėrse ?
Sepse sqaruesi, i cili mori pėrsipėr kėtė shpjegim, ėshtė i Dėrguari i All-llahut (salall-llahu alejhi ue ala alihi ue sel-lam) e ai na e ka bėrė tė qartė neve se kush janė ata hajdutė, tė cilėve u pritet dora ku thote:
Nuk ka prerje (dore) pėrveēse pėr ēerek dinari e sipėr.
Kushdo qė vjedh diēka me njė vlerė mė tė ulėt se