|
Toleranca islame
Toleranca islame
Gustav Lebon, historian dhe filozof francez, nė librin e tij Civilizimi Arab, f. 605, rreth pushtimeve islame, thotė:
Ėshtė fakt i pamohueshėm fakti se komuniteti botėror nuk njeh pushtues zemėrgjerė, sikurse arabėt (muslimanėt) dhe as fe tolerante, sikurse feja e tyre.
Nė tė njėjtin libėr, f. 516, shkruan:
Barazia tek muslimanėt ka arritur pėrsosmėrinė, barazia e cila proklamohet me tėrė gojėn nė Evropė, nuk ka kurrfarė efekti nė realitet. Muslimanėt, praktikisht, e kanė vėnė nė jetė parimin e barazisė. Nė mesin e muslimanėve nuk ka dallime klasore, tė cilat sot i vėrejmė ndėr trashėgimtarėt e Revolucionit Francez. Islami i ka eliminuar tė gjitha dallimet klasore, familjare dhe individuale, kurse tė gjithė muslimanėt janė vėllezėr. Nė botėn arabe, njė personalitet i madh ka bashkuar fise tė ndryshme nė gjirin e njė fjale. Kjo fjalė i ka lidhur nė njė sistem ligjesh, sipas tė cilit janė tė barabartė tė gjitha racat, nė tė gjitha kontinentet, dhe ata nuk janė tė huaj pėr njėri tjetrin. Pėr shembull, muslimani kinez ka tė drejta krejtėsisht tė njėjta nė shtetin islam, siē i ka edhe arabi musliman, pėrkundėr tė gjitha dallimeve ekzistuese midis tyre.
Kurse rreth muslimanėve nė Spanjė, ai shkruan:
Pėr disa shekuj, muslimanėt e kanė ndryshuar tėrėsisht pamjen kulturore dhe ekonomike tė Spanjės. Spanja ishte krenaria e Evropės. Ndryshimi ishte i dukshėm edhe nė planin moral. Muslimanėt kanė synuar tė zhvillojnė tek tė krishterėt njė virtyt tė madh civilizues, deri atėherė, pėr ta, fare tė panjohur - jetėn e pėrbashkėt me ithtarėt e besimeve tė tjera. Qėndrimi i muslimanėve ndaj popujve tė mundur ka qenė tejet tolerant: u ėshtė lejuar themelimi i kėshillave kishtare dhe shkencore nė Sevilje dhe Kordobė, nė vitin 852. Shumė kisha, tė ndėrtuara nė kohėn e pushtetit islam, tregojnė se muslimanėt i kanė respektuar fetė e tjera. Shumė tė krishterė e kanė pranuar Islamin, ndonėse pėr kėtė nuk ka pasur ndonjė arsye tė posaēme. Edhe hebrenjtė, edhe tė krishterėt, i kanė pasur tė drejtat si muslimanėt. Ata kanė mundur tė kenė pozita tė larta nė pushtet.
|