Fjala Zekat në gjuhën arabe do të thotë rritje, zhvillim, bekim, pastrim etj...
Fjala Sadaka gjithashtu rrjedh prej fjalës arabe Sidk, e cila do të thotë sinqeritet. Me fjalë të tjera ajo është shenjë sinqeriteti i besimit të njeritu në rastin kur ai e jep atë.
Zekati nënkupton të adhuruarit e Allahut me rastin e dhënies e asaj pjese të pasurisë që Ai ua ka urdhëruar besimtarëve për t’ia dhënë njerëzve të cilët janë nevojtarë, duke u bazuar në rregullat e Sheriatit. Sadakaja nënkupton të adhuruarit e All-llahut duke dhënë të holla, mirëpo kjo nuk është e urdhëruar në Sheriat. Fjala sadaka ndonjëherë përdoret për të treguar zekatin obligativ. Dallimet që janë mes zekatit dhe sadakasë janë me sa vijojnë:


1. Zekati është i urdhëruar në Islam në gjëra të posaçme, të cilat janë: ari, argjenti, të korrat (gruri, misri...), malli si dhe pasuria e kafshëve (devet, delet dhe kafshët tjera shtëpiake). Për dallim nga sadakaja, e cila nuk obligon në lloje të pasurisë,, por ajo varet prej vullnetit të njeriut se çka ai do të japë, pa ndonjë rregull specifike.

2. Zekati i nënshtrohet kushteve të caktura. Kjo do të thotë që ai kryhet një herë në vit, rrespektivisht jepet zekat i pasurisë që është së grumbulluar deri më tani. Specifika e zekatit është se prej pasurisë ndahet vetëm një pjesë e caktuar e saj. Sadakaja nuk i nënshtrohet kushteve të paracaktuara, kështuqë ajo (sadakaj) mund të jepet ne çdo kohë dhe në atë masë që dojmë ne.

3. Allahu ka urdhëruar që zëkati t’u jepet njerëzve të caktuar dhe nuk është e lejueshme që t’i jepet askujt tjetër. Ata janë ata njerëz të ciltë janë të përmendur në ajetin kur’anor: “Allahu caktoi që lëmoshat (zekati etj.) t’iu takojnë vetëm: të varfurve (nevojtarëve), të ngratëve (që s’kanë fare), punonjësve (që e tubojnë), atyre që duhet përfituar zemrat (të dobëtve në besim), e duhet dhënë për lirim nga robëria, të mbyturve në borxhe, (luftëtarëve) në rrugën e Allahut dhe atij që ka mbetur në rrugë...” (ET TEVBE: 60). Për dallim prej sadakasë e cila mund t’u jepet atyre që përmenden në ajetin e mësipërm dhe atyre njerëzve që ne dëshirojmë.

4. Çdokush që vdes dhe nuk e ka të dhënë zekatin, trashëgimtarët e tij/saj duhet që ta japin atë (zekatin) prej pasurisë së tij/saj dhe kjo (çështje) duhet bazuar në atë se kush sa ka trashëguar prej asaj që është shkruar në dokumentin (vasijetin) e të të vdekurit/të së vdekurës. Për dallim nga sadakaja është që ajo nuk ka të bëjë aspak me këto që thamë më lartë, por bazohet vetëm në vulletin e njeriut.ajo nuk ka të bëjë aspak me këto që thamë më lartë, por bazohet vetëm në vulletin e njeriut.

5. Ai që e refuzon apo nuk e jep zekatin duhet që të ndëshkohet, sikur që thuhet në hadithin që e transmeton Muslimi në Sahihun e tij nga Ebu Hurejra r.a. i cili ka thënë: Resulullahu s.a.v.s. ka thënë: “ Për dallim nga sadakaja është se ai që nuk e jap atë, nuk do të .

6. Duke u bazuar në 4 shkollat juridike, nuk është e lejueshme që zekati t’u jepet nënës, babait, gjyshes, gjyshit e as fëmijëve tanë apo nipërve a mbesave tona. Për dallim nga sadakaja është që mund t’u jepet të lartpërmendurve.

7. Nuk është e lejueshme t’i jepet zekati atij që është i pasur apo që është në gjendje të punojë e të sigurojë ekzistencën e vet. Transmetohet se ibn Ubejde ka thënë: Dy njerëz më treguan se shkuan te Resulullahu s.a.v.s. gjatë Haxhit Lamtumirës kur ai ishte duke e shpërndarë zekatin e edhe këta njerëz i kërkuan atij një pjesë të zekatit. Ai i vështroi ata se kishin trup të fuqishëm dhe të aftë për të punuar. Ai tha: “Nëse doni, do t’ju jap, por ata që kanë trup të fortë dhe janë të aftë për punë nuk kanë hise këtu.” (Transmeton Ebu Davudi, imam Ahmedi dhe të tjerët thonë se ky hadith është sahih). Për dallim nga sadakaja është se ajo mund t’u jepet edhe atij që ka trup të fortë edhe atij që është i aftë për punë.

8. Zeaktin është më mirë që t’i jepet njerëzve që janë në atë vend (ku jeton edhe marrësi edhe dhënësi i zekatit). Shumë dijetarë janë të mendimit se zekati nuk duhet dhënë jashtë vendit, përderisa nuk sjell ndonjë dobi. Për dallim nga sadakaj, se ajo mund t’u jepet edhe atyre që janë në vend edhe atyre që janë jashtë vendit.

9. Zekati nuk lejohet t’u jepet kafirave dhe mushrikëve. Për dallim nga sadakaj që mund t’u jepet edhe kafirave edhe mushrikëve. Allahu i Lartësuar në Librin e Tij thotë: “Ata janë që për hir të Allahut u japin ushqim të varfurve, jetimëve dhe të zënëve robër” (EL INSAN, 8). El- Kurtubi ka thënë: Në vendet Islame, robër mund të ishin vetëm mushrikët.

10. Zekatin nuk lejohet t’ia japësh bashkëshortes tënde. Ibn El- Mundhiri transmeton se në këtë çështje ka unanimitet mes dijetarëve. Për dallim nga sadakaja është që atë mund t’ia japësh edhe bashkëshortes tënde.


Këta ishin disa dallime mes zekatit dhe sadakasë. Sadaka mund t’i thuhet çdo pune të mirë. Buhariu r.a. në Sahihun e tij thotë: “Çdo punë e mirë është lëmoshë”. Pastaj ai transmetoi nga Xhabir ibn Abdullahu r.a. se Resulullahu s.a.v.s. ka thënë: “Çdo punë e mirë është lëmoshë”. Ibn Batali ka thënë: ky hadith tregon se çdo punë të mirë që njeriu e bën apo e thotë, nga ana e Allahut të Lartësuar konsiderohet si lëmoshë.


Allahu i Lartësuar e di më së miri.

Përktheu dhe përshtati: Arsim Jonuzi 09.03.2007